ΣΤΟΧΟΣ, Η ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΚΥΠΡΙΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ ΚΙ Η ΑΠΟΣΥΜΦΟΡΗΣΗ ΤΩΝ ΤΑΕΠ

Ενώ το Κέντρο Υγείας Λατσιών λειτουργεί σήμερα μέχρι τις 8 το βράδυ, εντούτοις οι πολίτες συνεχίζουν να κατακλύζουν το ΤΑΕΠ

Με στόχο, πρωτίστως, την καλύτερη εξυπηρέτηση του Κύπριου ασθενούς, ο οποίος σήμερα από τις 3 το απόγευμα δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί στο Δημόσιο και αναγκάζεται να μεταβαίνει στα Τμήματα Ατυχημάτων και Επειγόντων Περιστατικών (ΤΑΕΠ) των Γενικών Νοσοκομείων παγκύπρια, ακόμα και για ασήμαντη αφορμή, το Υπουργείο Υγείας κατέθεσε πρόταση προς όλα τα εμπλεκόμενα μέρη, με την οποία επιχειρεί τη ριζική αναδιάρθρωση και βελτίωση της πρωτοβάθμιας φροντίδας Υγείας.

Προς επίτευξη αυτού του στόχου, που θα αποτελέσει τον πρόδρομο για ομαλή μετάβαση σε καθεστώς ΓεΣΥ, εισηγείται την επέκταση του ωραρίου λειτουργίας των Αστικών και Αγροτικών Κέντρων έως τις 8 το βράδυ τις καθημερινές, και μέχρι τη 1 το μεσημέρι τα Σάββατα. Για να καταστεί κάτι τέτοιο, όμως, εφικτό, θα πρέπει να γίνει συμπλεγματοποίηση ή και συγχώνευση υφιστάμενων Κέντρων Υγείας.

Η σημερινή κατάσταση

Σύμφωνα με την πρόταση του Υπουργείου Υγείας, για την οποία βρίσκεται σε εξέλιξη σχετικός διάλογος που πρέπει να ολοκληρωθεί το συντομότερο, όπως μας τονίστηκε αρμοδίως, σήμερα λειτουργούν παγκύπρια 18 Αστικά Κέντρα Πρωτοβάθμιας Φροντίδας (ΑΚΠΦ), εκ των οποίων τα 12 λειτουργούν στη Λευκωσίας, δύο στη Λεμεσό και στη Λάρνακα και από ένα στην ελεύθερη περιοχή Αμμοχώστου και στην Πάφο.

Από αυτά, τα 14 λειτουργούν ακολουθώντας το ωράριο της Δημόσιας Υπηρεσίας, ενώ τα 4 -Παλαιό Νοσοκομείο Λευκωσίας, Κέντρο Υγείας Λατσιών, Παλαιό Νοσοκομείο Λάρνακας και Παλαιό Νοσοκομείο Λεμεσού- λειτουργούν και με απογευματινή βάρδια μέχρι και τις 8 το βράδυ. Επίσης, το Κέντρο Υγείας στο παλαιό Νοσοκομείο Λευκωσίας λειτουργεί και Σάββατο, από τις 8 το πρωί μέχρι τη 1.30 το μεσημέρι.

Συνεπεία τούτων, υπάρχει περιορισμένη διαθεσιμότητα Πρωτοβάθμιας Φροντίδας κατά τις απογευματινές ώρες, με αποτέλεσμα να μην ικανοποιούνται οι ανάγκες του πληθυσμού, τα κρατικά ΚΠΦΥ, λόγω του ωραρίου, βρίσκονται σε μειονεκτικότερη θέση από τους ιατρούς του ιδιωτικού τομέα, ενώ παρατηρείται μη αποτελεσματική και αποδοτική χρήση των διαθέσιμων πόρων, κυρίως του ανθρώπινου δυναμικού, με τη λειτουργία μικρών ΚΠΦΥ με ένα γιατρό.

Η πρόταση

Με γνώμονα τα πιο πάνω, το Υπουργείο Υγείας, σε πρώτη φάση, εισηγείται τη διατήρηση σε λειτουργία των 7 από τα 12 Κέντρα Υγείας που λειτουργούν σήμερα στην επαρχία Λευκωσίας. Για να καταστεί κάτι τέτοιο εφικτό, γίνεται εισήγηση όπως συγχωνευθεί το Κέντρο Υγείας Συνοικισμού Στροβόλου ΙΙ με το Κέντρο Υγείας Στροβόλου, τα Κέντρα Υγείας Δευτεράς-Ανθούπολης και Τσερίου με το Κέντρο Υγείας Λακατάμειας, το Κέντρο Υγείας Γερίου με το Κέντρο Υγείας Λατσιών και το Κέντρο Υγείας Αγίου Δομετίου με το Κέντρο Υγείας Έγκωμης, και διατήρηση των Κέντρων Υγείας, ως έχουν, στην Αγλαντζιά, το Καϊμακλί και το Παλαιό Νοσοκομείο Λευκωσίας.

Το ωράριο λειτουργίας των Κέντρων που θα παραμείνουν σε λειτουργία θα παραταθεί τις καθημερινές μέχρι τις 8 το βράδυ, ενώ κατά τα Σάββατα θα λειτουργούν από τις 8 το πρωί έως τη 1 το μεσημέρι. Πάντως, με στόχο την αποφυγή ταλαιπωρίας ασθενών, το Υπουργείο Υγείας εισηγείται, ακόμη, όπως τα Κέντρα Υγείας Τσερίου και Αγίου Δομετίου συνεχίσουν να λειτουργούν μέχρι την εισαγωγή του ΓεΣΥ έως τις 3 το απόγευμα, με μειωμένο, όμως, προσωπικό, το οποίο στη συνέχεια θα συμμετέχει στην απογευματινή βάρδια των Κέντρων Υγείας Έγκωμης και Παλαιού Νοσοκομείου Λευκωσίας.

Δημιουργία πολυ-ιατρείων

Σύμφωνα, πάντα, με την πρόταση του Υπουργείου Υγείας, με τη συγχώνευση των υπηρεσιών θα δημιουργηθούν «περιφερειακά Κέντρα», πολυ-ιατρεία δηλαδή, και σε αυτά τα Κέντρα όλοι οι γιατροί, περιλαμβανομένων των ανώτερων ιατρικών λειτουργών, θα συμμετέχουν και στην απογευματινή βάρδια (4 βάρδιες τον μήνα). Έτσι, με τη δημιουργία πολυ-ιατρείων θα βελτιωθεί η διαθεσιμότητα πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας μέχρι αργά το βράδυ, θα αποσυμφορηθούν τα ΤΑΕΠ, ενώ θα υπάρξουν εξοικονομήσεις από τα λειτουργικά έξοδα των κέντρων υγείας που κλείνουν».

Επιπρόσθετα, ο σχεδιασμός αυτός «αποτελεί και προετοιμασία των Κέντρων Υγείας στις αστικές περιοχές, όπου υπάρχει έντονος ανταγωνισμός από ιδιώτες για προσέλκυση δικαιούχων και διασφάλιση της βιωσιμότητάς τους στο πλαίσιο του ΓεΣΥ». Σημειώνεται, δε, πως οι γιατροί που παρέχουν πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας θα συμμετέχουν με αυτόν τον τρόπο και στο ΓεΣΥ, αφού παρότι ο Οργανισμός Ασφάλισης Υγείας (ΟΑΥ) θα συμβληθεί με τον Οργανισμό Κρατικών Υπηρεσιών Υγείας, εντούτοις, ο ΟΑΥ θα συνεχίσει να είναι συμβεβλημένος με κάθε κέντρο υγείας ξεχωριστά και ο κάθε γιατρός στο συγκεκριμένο κέντρο θα έχει τη δική του λίστα ασθενών.

Έτσι, όλοι οι γιατροί στα κέντρα υγείας θα κληθούν να καταρτίσουν συγκεκριμένη λίστα ασθενών μέχρι το τέλος του έτους, ούτως ώστε με την εφαρμογή του πρώτου σταδίου υλοποίησης του ΓεΣΥ, την 1η Ιουνίου 2019, να είναι όλα έτοιμα και να μην υπάρξουν προβλήματα.

Ενδεχόμενες αντιδράσεις

Πάντως, το Υπουργείο Υγείας, αν και θεωρεί ότι τα πλεονεκτήματα της πρότασής του είναι περισσότερα και σημαντικότερα από τα όποια μειονεκτήματα, εντούτοις, στο κείμενο που παρέδωσε στις συντεχνίες καταγράφει και τις πιθανές αντιδράσεις που ενδεχομένως να προκληθούν, κυρίως, από πλευράς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Συγκεκριμένα, ανησυχεί για τις αντιδράσεις που ενδεχομένως να υπάρξουν από κατοίκους και κατ’ επέκτασιν από τις κοινοτικές/δημοτικές Αρχές περιοχών που σήμερα εξυπηρετούνται από συγκεκριμένα Κέντρα Υγείας, καθώς και για το πρόβλημα που μπορεί να προκύψει κατά τη μετακίνηση ιατρικού και παραϊατρικού προσωπικού ένεκα του γεγονότος πως αναμένεται πως θα υπάρξει πρόβλημα με τη στέγασή του, αφού σε κάποια Κέντρα Υγείας δεν υπάρχουν επιπλέον γραφεία.

Παρόλα αυτά, όμως, το Υπουργείο τονίζει πως οι αποφάσεις πρέπει να ληφθούν το συντομότερον, ούτως ώστε να γίνουν οι απαραίτητες κινήσεις για ομαλή μετάβαση στα νέα δεδομένα όπως αυτά θα προκύψουν με τη συγχώνευση και κλείσιμο Κέντρων Υγείας.

Αγροτικά Κέντρα Υγείας

Την ίδια ώρα, το Υπουργείο Υγείας με την πρότασή του εισηγείται και την αναδιάρθρωση των Αγροτικών Κέντρων Υγείας, τα οποία, κι αυτά, σήμερα αντιμετωπίζουν σωρεία προβλημάτων, όπως η περιορισμένη διαθεσιμότητα, αφού λειτουργούν μέχρι τις 3 το απόγευμα, η έλλειψη μηχανογράφησης και στα πλείστα αγροτικά κέντρα δεν εφαρμόζονται κλινικά πρωτόκολλα.

Με γνώμονα τούτα, κι όχι μόνο, το Υπουργείο Υγείας, μέσω της αναδιάρθρωσης των εν λόγω Κέντρων, στοχεύει, μεταξύ άλλων, στη βελτίωση της ποιότητας και αποτελεσματικότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας και διασφάλιση της βιωσιμότητάς τους, δημιουργία ενός νέου ανθρωποκεντρικού μοντέλου Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και διασφάλιση κάλυψης όλου του πληθυσμού, ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας του.

Για να επιτευχθεί, όμως, η αναδιάρθρωσή τους θα πρέπει να δημιουργηθούν και στις Αγροτικές Περιοχές πολυ-ιατρεία/Περιφερειακά Ιατρεία, να παραταθεί το ωράριο λειτουργίας τους, να καταργηθεί η 24ωρη κάλυψη με το σύστημα αναμονής στην πλειοψηφία των Κέντρων Υγείας, να επεκταθεί το δίκτυο ασθενοφόρων, να μειωθεί η συχνότητα των επισκέψεων σε υπόκεντρα και να επεκταθεί η κοινοτική νοσηλευτική.

Με την αναδιάρθρωση, πάντως, θα δημιουργηθούν τέσσερα Περιφερειακά Ιατρεία, σε Πάχνα (συμπλεγματοποίηση με Κέντρο Υγείας Ομόδους), Κυπερούντα-Ευρύχου (συμπλεγματοποίηση με ΚΥ Αγρού, Πλατρών και Πεδουλά), Κλήρου (συμπλεγματοποίηση με ΚΥ Παλαιχωρίου) και Κοφίνου (συμπλεγματοποίηση με ΚΥ Λευκάρων). Σημειώνεται πως, από τις 4 Μαρτίου έχει λειτουργήσει το Περιφερειακό Κέντρο Υγείας Πάχνας, στο οποίο λειτουργεί και Σταθμός Ασθενοφόρου και τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα είναι εξόχως ενθαρρυντικά.