Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΠΡΟΚΑΛΕΣΕ ΑΥΞΗΣΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ

ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2015-2016 ΕΧΕΙ ΠΑΡΑΤΗΡΗΘΕΙ ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ 19,3% ΣΤΟΝ ΑΡΙΘΜΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. ΘΑ ΓΙΝΟΥΝ ΟΙ ΑΝΑΓΚΑΙΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ, ΔΙΑΒΕΒΑΙΩΝΕΙ Η ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ο μικρός αριθμός των επιθεωρητών σίγουρα προκαλεί προβλήματα, αφού οι έλεγχοι είναι λιγότεροι και σίγουρα δεν μπορούν να καλύψουν όλη την επικράτεια, με κάποιους εκ των παραβατών επιχειρηματιών να δρουν ανεξέλεγκτα

Όταν οι εργαζόμενοι γίνονται αριθμοί και τα εργατικά ατυχήματα πίνακες προς ανάγνωση, τότε διάγουμε τραγικές στιγμές ως κοινωνία. Πίσω από κάθε αριθμό, όμως, βρίσκονται άνθρωποι με όνειρα, που στο μεροκάματο, το ισχνό στις μέρες μας, έχασαν τη ζωή τους, γιατί κάποιοι εργοδότες, για να γλιτώσουν λίγα ψίχουλα, θυσίασαν τα αναγκαία μέτρα προφύλαξης των εργαζομένων. Μετά από λίγες μέρες όλοι μας θα ξεχάσουμε την αδικοχαμένη Οδύσσεια Ιακώβου, που η μοίρα της από μικρή ηλικία την οδήγησε στη βιοπάλη και στον θάνατο σε εργατικό ατύχημα.

Κι όταν η ζωή μιας νεαρής κοπέλας τερματίζεται στη δουλειά, τότε φαίνεται ότι η αξία της (ζωής) εκμηδενίστηκε. Επιχειρώντας ανασκόπηση των εργατικών ατυχημάτων στην Κύπρο, οι αριθμοί δείχνουν για τα προηγούμενα χρόνια 2015-2016 ότι παρουσιάζουν αύξηση και πλέον τα πράγματα κάθε χρόνο καθίστανται πιο επικίνδυνα για τους εργαζόμενους.

Κατά την περίοδο 2015-2016 έχει παρατηρηθεί μία σχετικά μεγάλη αύξηση στον αριθμό των ατυχημάτων που γνωστοποιήθηκαν στο Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας, της τάξης του 19,3%, σε αντίθεση με μία σταδιακή και συνεχή μείωση που παρατηρήθηκε κατά την περίοδο 2008-2013, κατά τη διάρκεια της οποίας υπήρξε μια συνολική μείωση της τάξης του 35%. Σημειώνεται σχετικά ότι κατά την περίοδο 2013-2015 παρατηρήθηκε μια αυξομείωση του αριθμού των ατυχημάτων με αύξηση 5,2% κατά την περίοδο 2013-2014 και μείωση 1,4% κατά την περίοδο 2014-2015.

Οι επικίνδυνοι τομείς

Σύμφωνα με σχετική ανάλυση που διεξήχθη, η αύξηση των ατυχημάτων κατά το έτος 2016 σε σύγκριση με το έτος 2015 οφειλόταν βασικά στην αύξηση που παρατηρήθηκε στους πιο κάτω τομείς οικονομικής δραστηριότητας:

(α) Δημόσια Διοίκηση: 40,4% (2015: 99 ατυχήματα, 2016: 139 ατυχήματα)

(β) Μεταποίηση: 27,7% (2015: 281, 2016: 359 ατυχήματα)

(γ) Ξενοδοχεία - Εστιατόρια: 19,6% (2015: 433, 2016: 518 ατυχήματα)

(δ) Εμπόριο: 18,2% (2015: 242, 2016: 286 ατυχήματα)

(ε) Κατασκευές: 10,2% (2015: 156, 2016: 172 ατυχήματα)

Ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τον τομέα της Μεταποίησης, όπου παρατηρήθηκε μια σχετικά μεγάλη αύξηση της τάξης του 27,7%, διαπιστώθηκε ότι η αύξηση αυτή παρατηρήθηκε στους πιο κάτω υποτομείς:

(α) Βιομηχανία Τροφίμων (Αύξηση ατυχημάτων κατά 34% - από 123 κατά το έτος 2015 σε 165 κατά το έτος 2016)

(β) Ποτοποιία (80% - 2015: 10, 2016: 18)

(γ) Κατασκευή προϊόντων από ελαστικό και πλαστικές ύλες (160% - 2015: 5, 2016:13)

(δ) Παραγωγή άλλων μη μεταλλικών προϊόντων (42% - 2015: 19, 2016: 27)

(ε) Κατασκευή επίπλων (60% - 2015: 5, 2016: 8)

Αύξηση Δείκτη Συχνότητας

Σε ό,τι αφορά τους σημαντικότερους τομείς οικονομικής δραστηριότητας σε σχέση με τον αριθμό των εργαζομένων και τον αριθμό των ατυχημάτων που παρουσιάζουν κατά το έτος 2016, παρουσίασαν υψηλότερο Δείκτη Συχνότητας (Δ.Σ.) σε σχέση με τον μέσο όρο (603,89) οι πιο κάτω τομείς: Ξενοδοχεία-Εστιατόρια 1749,88, Μεταποίηση 1525,06, Μεταφορά-Αποθήκευση 983,39, Κατασκευές 715,77. Συγκριτικά με το έτος 2015 στον τομέα των Ξενοδοχείων - Εστιατορίων σημειώθηκε αύξηση του Δ.Σ. κατά 5,3%, στον τομέα της Μεταποίησης κατά 27,3% και στον τομέα της Μεταφοράς - Αποθήκευσης κατά 41,1%.

Ο Δ.Σ. στον τομέα των Κατασκευών παρουσίασε μείωση της τάξης του 9,2%. Ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τον τομέα της Μεταποίησης, όπου παρατηρήθηκε μια σχετικά πολύ μεγάλη αύξηση του Δ.Σ. σε σχέση με το έτος 2015 (27,3%), οι πιο κάτω υποτομείς παρουσίασαν αρκετά υψηλό Δ.Σ. (υψηλότερο του μέσου όρου στον τομέα που ήταν 1129,69 ή του μέσου όρου στο σύνολο των οικονομικών δραστηριοτήτων).

(i) Βιομηχανία Τροφίμων (2023,79)

(ii) Κατασκευή μηχανημάτων και ειδών εξοπλισμού (1980,20)

(iii) Κατασκευή μεταλλικών προϊόντων (1737,97)

(iv) Ποτοποιία (1693,32)

(v) Κατασκευή προϊόντων από ελαστικό και πλαστικές ύλες (1647,66)

(vi) Κατασκευή μη μεταλλικών προϊόντων (1225,05)

(vii) Κατασκευή φαρμακευτικών προϊόντων (1043,02)

(viii) Βιομηχανία ξύλου (899,74)

Κατά το έτος 2016 και σε σύγκριση με το έτος 2015, παρατηρήθηκε μια σημαντική αύξηση τόσο στον αριθμό όσο και στο Δ.Σ. των ατυχημάτων σε υποστατικά όπου εργοδοτούνται από 250 - 499 εργοδοτούμενοι (76,8% και 98,4% αντίστοιχα), ενώ παρατηρήθηκε μείωση τόσο του αριθμού όσο και του Δ.Σ. ατυχημάτων σε υποστατικά όπου εργοδοτούνται περισσότερο από 500 εργοδοτούμενοι (40,9% και 50,7% αντίστοιχα). Στην ηλικιακή ομάδα 15 - 24 παρουσιάζεται σημαντικά υψηλός Δείκτης Συχνότητας (1058,60) σε σύγκριση με τις υπόλοιπες ηλικιακές ομάδες αλλά και τον μέσο όρο (603,89).

Πού οφείλονται

Ένα πολύ μεγάλο ποσοστό του συνόλου ατυχημάτων (63,8%) οφειλόταν στην απώλεια ελέγχου μηχανήματος, μέσου μεταφοράς, εργαλείου κ.λπ, καθώς επίσης και σε ολίσθηση ή παραπάτημα που οδήγησε σε πτώση. Ένα μεγάλο ποσοστό των ατυχημάτων 31,5% σε σύγκριση με 27,2% κατά το έτος 2015, οφειλόταν σε πτώση είτε στο ίδιο επίπεδο είτε από ύψος. Τα αντίστοιχα ποσοστά στον τομέα των κατασκευών ήταν 40,4% σε σύγκριση με 34,6% κατά το έτος 2015. Δηλαδή, παρατηρήθηκε μια σημαντική αύξηση του ποσοστού των ατυχημάτων που οφειλόταν σε πτώση.

Στο σύνολο των οικονομικών δραστηριοτήτων, τα περισσότερα ατυχήματα που οφείλονταν σε πτώση, αφορούσαν πτώση από κλιμακοστάσιο, φορητή κλίμακα, εξοπλισμό εργασίας και ικρίωμα. Στον τομέα των Κατασκευών τα περισσότερα ατυχήματα που οφείλονταν σε πτώση αφορούσαν πτώση από ικρίωμα, άκρα δαπέδων στέγης, φορητή κλίμακα και κλιμακοστάσιο.

Επιθεωρήσεις για αποτροπή

Ο Διευθυντής του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασίας, Αναστάσιος Γιαννάκη, δηλώνει ότι υπάρχουν συνολικά 18-19 επιθεωρητές, αριθμός που σίγουρα είναι πολύ μικρός για το νησί μας, ιδιαίτερα μάλιστα την καλοκαιρινή περίοδο, οπότε αναπτύσσονται οι τουριστικές περιοχές και οι εργαζόμενοι αυξάνονται πάρα πολύ. Ο μικρός αριθμός των επιθεωρητών σίγουρα προκαλεί προβλήματα, αφού οι έλεγχοι είναι λιγότεροι και σίγουρα δεν μπορούν να καλύψουν όλη την επικράτεια με κάποιους εκ των παραβατών επιχειρηματιών να δρουν ανεξέλεγκτα.

Κλαίμε ανθρώπους

Μέσα σε 11 χρόνια χάθηκαν κατά τη διάρκεια της εργασίας τους 123 εργαζόμενοι. Υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας παρουσιάζονται στα στοιχεία από το 2005 μέχρι το 2010, όπου με εξαίρεση το 2009 ο αριθμός των νεκρών ήταν διψήφιος. Το 2010 τα θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα έφτασαν τα 19 και ακολουθεί το 2006 με 18. Φυσικά από το 2011 μέχρι το 2016 υπήρξε μεγάλη μείωση με «καλύτερη» χρονιά το 2015 με τέσσερα.

Αρνητικό συνεπακόλουθο

Αύξηση κατά 34,6% παρουσίασαν τα εργατικά ατυχήματα τα τελευταία χρόνια ως αρνητικό συνεπακόλουθο της οικονομικής κρίσης και της υποβάθμισης της ασφάλειας και υγείας στην εργασία, με την Υπουργό Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων Ζέτα Αιμιλιανίδου να εκφράζει ανησυχία.

Μιλώντας πρόσφατα σε εκδήλωση της ΣΕΚ για τα θύματα των εργατικών ατυχημάτων και επαγγελματικών ασθενειών, η κ. Αιμιλιανίδου διαβεβαίωσε, ωστόσο, ότι το Υπουργείο θα προχωρήσει στις αναγκαίες ενέργειες για μείωση των επαγγελματικών ατυχημάτων και ασθενειών. Σύμφωνα με την κ. Αιμιλιανίδου, σε ειδική συνεδρία του Παγκύπριου Συμβουλίου Ασφάλειας και Υγείας οι Κοινωνικοί Εταίροι εξέφρασαν τους προβληματισμούς τους και κατέθεσαν εισηγήσεις για την από κοινού λήψη μέτρων. Η Υπουργός διαβεβαίωσε ότι οι εισηγήσεις που κατατέθηκαν θα τύχουν περαιτέρω επεξεργασίας και θα γίνουν όλες εκείνες οι αναγκαίες ενέργειες για μείωση των εργατικών ατυχημάτων και επαγγελματικών ασθενειών.

ΣΕΚ: Η μη στοχευμένη εργοδότηση συμβάλλει στα ατυχήματα

Ο Γενικός Γραμματέας της Συνομοσπονδίας Εργατών Κύπρου (ΣΕΚ), Ανδρέας Μάτσας, παρέθεσε στοιχεία που αποτυπώνουν την εικόνα υποβάθμισης των επιπέδων ασφάλειας και υγείας στην εργασία ως απόρροια της οικονομικής κρίσης, παρουσιάζοντας σειρά εισηγήσεων και διορθωτικών μέτρων που πρέπει να υλοποιηθούν.

Ο κ. Μάτσας επισημαίνει ότι είναι σαφές ότι η οικονομική κρίση έχει υποβαθμίσει τα επίπεδα ασφάλειας και υγείας. «Δυστυχώς, κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης δόθηκε λιγότερη σημασία και επένδυση στα θέματα ασφάλειας και υγείας», είπε, «ενώ την ίδια στιγμή η υποβάθμιση των θεμάτων ασφάλειας και υγείας βρίσκεται σε απόλυτη συνταύτιση με τη γενικότερη προσπάθεια για απορρύθμιση της αγοράς εργασίας», όπως είναι η αδήλωτη εργασία και η ιδιαίτερη έμφαση που δόθηκε σε ιδιαίτερα χρονικά σημεία στη χώρα μας στην αυθαίρετη και μη στοχευμένη εργοδότηση εργατικού δυναμικού από τρίτες χώρες, επεσήμανε ο κ. Μάτσας.

Την ίδια στιγμή, είπε, υπάρχει μια υποβάθμιση και υπολειτουργία του θεσμού των επιτροπών ασφάλειας και υγείας με αρνητικό αντίκτυπο στη γενικότερη εικόνα που αφορά τη ρύθμιση της ασφάλειας και υγείας στην αγορά εργασίας. Σύμφωνα με τον κ. Μάτσα, παρουσιάζονται ιδιαίτερα προβλήματα στην ξενοδοχειακή και επισιτιστική βιομηχανία, στη μεταποιητική βιομηχανία, στο χονδρικό και στο λιανικό εμπόριο και στην οικοδομική βιομηχανία. Υπήρξαν, συνέχισε, τέσσερα θανατηφόρα δυστυχήματα, εκ των οποίων τα δύο ήταν τροχαία, ενώ όσον αφορά το 2016, το 60% των ατυχημάτων αφορούσαν νέους ανθρώπους.

Σημείωσε ότι 12,8% των ατυχημάτων ανάμεσα στους νέους αφορούν ηλικίες 18-42 ετών και 46,6% αφορούν εργαζόμενους νέους ηλικιών 25-44 χρονών, δεδομένα που, σύμφωνα με τον Γ.Γ. της ΣΕΚ, παραπέμπουν στην ανάγκη για στοχευμένη αντίδραση, ώστε να δημιουργηθεί ένα ικανό πλαίσιο ενίσχυσης της ασφάλειας και υγείας στην εργασία. Προς αυτήν την κατεύθυνση, είπε, η ΣΕΚ έχει αποστείλει σχετικές εισηγήσεις προς την αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Εργασίας, ώστε να προκύψει μια συγκεκριμένη παρέμβαση για εντατικοποίηση προγραμμάτων κατάρτισης προς τους εργαζόμενους των επαγγελματικών κλάδων που παρουσιάζουν ιδιαίτερη αύξηση στα εργατικά ατυχήματα και προβλήματα σε θέματα ασφάλειας και υγείας στην εργασία.

Πρότεινε, επίσης, τη δημιουργία παγκύπριας τηλεφωνικής γραμμής που τυγχάνει διαχείρισης από το Υπουργείο Εργασίας και θα δίνει την ανάλογη πληροφόρηση και στήριξη σε θέματα ασφάλειας και υγείας στην εργασία σε όσους το χρειάζονται, ενώ τόνισε ότι πρέπει να αυξηθούν οι επιθεωρήσεις με ενίσχυση του δυναμικού της Υπηρεσίας Επιθεωρητών.

Στάθηκε ακόμα στην ανάγκη ψήφισης των κανονισμών που αφορούν το Ενιαίο Σώμα Επιθεωρητών και ζήτησε αύξηση των ποινών που καθορίζονται στη νομοθεσία για θέματα παραβίασης των κανόνων ασφάλειας και υγείας και να δοθεί η δυνατότητα εξώδικων αποτρεπτικών προστίμων για αυξητική τάση στα επαναλαμβανόμενα αδικήματα και αποκλεισμός των εργοδοτών που κατ’ επανάληψιν παραβιάζουν τη νομοθεσία από τη διεκδίκηση δημοσίων έργων. Είπε ακόμα ότι πρέπει να υπάρξει διεύρυνση του καταλόγου επαγγελματικών ασθενειών.

Ο κ. Μάτσας μίλησε την ίδια ώρα για «καταθλιπτικά στοιχεία που παρουσιάζει η εικόνα σε σχέση με τα εργατικά ατυχήματα σε παγκόσμιο επίπεδο», αναφέροντας ενδεικτικά ότι υπάρχουν πέραν των 2.480.000 νεκρών παγκοσμίως από εργατικά ατυχήματα και επαγγελματικές ασθένειες για το 2017. Παράλληλα, περισσότερα από 374 εκ. ανθρώπων παγκοσμίως ήταν θύματα μη θανατηφόρων εργατικών ατυχημάτων και ασθενειών, ενώ το κόστος που προκύπτει αγγίζει το 3,94% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Στην Ε.Ε., σύμφωνα με τον κ. Μάτσα, υπήρξαν 3.700 θάνατοι ως αποτέλεσμα εργατικών ατυχημάτων και περισσότεροι από 200.000 θάνατοι από επαγγελματικές ασθένειες το 2017.

Προσοχή και από ιδιοκτήτες κέντρων αναψυχής

Οι ιδιοκτήτες κέντρων αναψυχής έχουν ηθική και νομική υποχρέωση να λαμβάνουν όλα τα ενδεικνυόμενα μέτρα προς αποφυγήν οιουδήποτε ατυχήματος, μικρού ή μεγάλου, και καλό είναι να φροντίζουν να ενημερώνονται πλήρως για τις υποχρεώσεις τους προς αποφυγήν δυσάρεστων συμβάντων, όπως αυτό του περασμένου Σαββάτου, αναφέρει σε ανακοίνωση ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Ιδιοκτητών Κέντρων Αναψυχής (ΠΑΣΙΚΑ), με αφορμή τον θάνατο νεαρής εργαζόμενης σε εστιατόριο στη λεωφόρο Τσερίου.

Στην ανακοίνωση του ΠΑΣΙΚΑ, την οποία υπογράφει ο Γ.Γ. του Συνδέσμου, Φάνος Λεβέντης, αφού εκφράζονται τα συλλυπητήρια προς την οικογένεια της νεαρής και η βαθύτατη θλίψη για το συμβάν, τονίζεται ότι «είναι η πρώτη φορά που έχουμε τέτοιο τραγικό αποτέλεσμα στη βιομηχανία, παρά το γεγονός ότι καταγράφεται σημαντικός αριθμός ατυχημάτων, τα οποία, όμως, δεν είναι σοβαρά και είναι και συνήθη θα μπορούσε να πει κάποιος».

Προστίθεται ότι το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας έχει ήδη εξαγγείλει εκστρατεία Επιθεώρησης Ξενοδοχείων, Εστιατορίων και Υποστατικών Διανομής Έτοιμων Φαγητών για τους μήνες Μάιο και Ιούνιο του 2018. Οι ανακοινώσεις αυτές, αναφέρεται, θα αναρτώνται στη σελίδα του ΠΑ.Σ.Ι.Κ.Α στο Facebook για ενημέρωση όλων ανεξαίρετα των επιχειρηματιών και ιδιοκτητών κέντρων αναψυχής.