ΕΠΑΝΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΚΑΙ ΒΕΛΤΙΩΣΗΣ ΧΡΗΖΟΥΝ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΕΙΑ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ

ΕΝΑΣ ΘΑΝΑΤΟΣ ΜΑΣ ΞΥΠΝΗΣΕ ΑΠΟ ΤΟΝ ΛΗΘΑΡΓΟ ΓΙ' ΑΚΟΜΗ ΜΙΑ ΦΟΡΑ. ΜΙΑ ΚΑΚΗ ΣΤΙΓΜΗ, ΜΙΑ ΑΝΑΠΟΔΙΑ, ΜΙΑ ΑΝΕΥΘΥΝΟΤΗΤΑ, ΞΕΤΥΛΙΞΕ ΤΟ ΚΟΥΒΑΡΙ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΥΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ, ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΓΟΝΕΙΣ ΣΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΠΟΥ, ΚΑΤΑ ΤΑ ΑΛΛΑ, ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΠΡΟΑΓΟΥΝ ΤΗΝ ΠΑΙΔΕΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΑΥΡΙΑΝΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ

Ακόμη μια τραγωδία μάς ώθησε σε πλήρη κινητοποίηση για να μάθουμε όλα όσα τεκταίνονται χρόνια τώρα πίσω από τα κάγκελα των χώρων που φιλοξενούν εκατοντάδες παιδιά καθημερινά. Οι γονείς στέλνουν τα παιδιά τους στα σχολεία έχοντας εμπιστοσύνη ότι πηγαίνουν σε ένα χώρο για να μάθουν, να παίξουν, να κοινωνικοποιηθούν και, κυρίως, για να είναι ασφαλή.

Αυτά μάλλον γίνονταν σε άλλα μέρη. Ο θάνατος του 10χρονου Σταύρου, όχι μόνο συγκλόνισε το παγκύπριο αλλά έφερε γι' ακόμη μια φορά στην επιφάνεια διάφορα ζητήματα που σχετίζονται με την ανεπάρκεια στο θέμα ασφάλειας των παιδιών στα σχολεία, τις ακατάλληλες κτηριακές υποδομές αλλά και το πρωτόκολλο διαχείρισης ατυχημάτων ή εκτάκτων περιστατικών στις σχολικές μονάδες.

Η διαχείριση από το σχολείο

Καθημερινά οι εκπαιδευτικοί έρχονται αντιμέτωποι με διάφορα περιστατικά, τα οποία καλούνται να αντιμετωπίσουν, ακολουθώντας κατά γράμμα το πρωτόκολλο του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού, που αφορά στη διαχείριση περιστατικού σοβαρού τραυματισμού μαθητή στο σχολείο. Σύμφωνα με το πρωτόκολλο, απαιτείται η εξής διαδικασία:

Βήμα 1ο: Άμεση παροχή πρώτων βοηθειών στον πάσχοντα. Η παροχή πρώτων βοηθειών αναλαμβάνεται από μέλη του εκπαιδευτικού προσωπικού και αφορά τις ανακουφιστικές ενέργειες που παρέχονται στον πάσχοντα, έως ότου καταφθάσει εξειδικευμένη φροντίδα.

Βήμα 2ο: Κλήση ασθενοφόρου. Εφόσον αναφερόμαστε σε σοβαρό τραυματισμό, για τον οποίο απαιτείται εξειδικευμένη ιατρική βοήθεια, ως δημόσια εκπαιδευτικά ιδρύματα, απευθύνονται πάντοτε στις Ιατρικές Υπηρεσίες και Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας.

Βήμα 3ο: Επικοινωνία με κηδεμόνα. Η διεύθυνση του σχολείου πρέπει να μεριμνήσει άμεσα για επικοινωνία με τον κηδεμόνα του τραυματία ή οποιοδήποτε άλλο εξουσιοδοτημένο πρόσωπο και την παροχή επαρκούς και λεπτομερούς πληροφόρησης σε ό,τι αφορά την κατάσταση του πάσχοντος, καθώς και τις ενέργειες που έλαβε ή/και που προτίθεται να λάβει το σχολείο.

Βήμα 4ο : Ενημέρωση της Προϊσταμένης Αρχής. Η διεύθυνση του σχολείου θα πρέπει να μεριμνήσει για την άμεση ενημέρωση της αρμόδιας Προϊσταμένης Αρχής σε ό,τι αφορά τα γεγονότα και τις ενέργειες σε σχέση με το περιστατικό.

Τα βήματα 2, 3 και 4 πρέπει να τροχοδρομηθούν παράλληλα με την εμπλοκή κι άλλων προσώπων στη διαχείριση του περιστατικού.

Όσον αφορά τις περιπτώσεις ελαφρών τραυματισμών, ακολουθούνται τα βήματα 1 και 3. Το κατά πόσον το περιστατικό θα τύχει εξειδικευμένης ιατρικής βοήθειας, θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη της υγείας, τη διάθεση και την επιθυμία του πάσχοντος, ή/ και την επιθυμία του κηδεμόνα. Στις περιπτώσεις που ο τραυματισμός γίνεται εκτός σχολικής μονάδας, κατά τη διάρκεια μιας επίσκεψης ή μιας εκδρομής, ακολουθείται η ίδια διαδικασία.

Σε περιπτώσεις σοβαρών ατυχημάτων, η μεταφορά τραυματία γίνεται μόνο από εξειδικευμένο προσωπικό όπως Υπηρεσία Ασθενοφόρων Υπουργείου Υγείας, ενώ η μεταφορά του τραυματία με ιδιωτικό όχημα απαγορεύεται. Σύμφωνα με τη νομοθεσία περί ασφάλειας και υγείας στην εργασία, τα ατυχήματα που έχουν ως συνέπεια τον σοβαρό τραυματισμό τρίτων προσώπων (μαθητών) και την παροχή εξειδικευμένης ιατρικής φροντίδας, εμπίπτουν στην κατηγορία γνωστοποιήσιμων ατυχημάτων.

Ατυχήματα και ερωτήματα

Δεν υπάρχει παιδί που να μην έχει κτυπήσει ή έστω γρατζουνιστεί εντός της σχολικής μονάδας, είτε παίζοντας στο διάλειμμα είτε εν ώρα μαθήματος, όπως είναι αυτό της φυσικής αγωγής. Κάποια ερωτήματα που προκύπτουν είναι κατά πόσον τα σχολεία μας ως υποδομές είναι πλέον κατάλληλα για την ασφαλή παραμονή των παιδιών εκεί. Ερωτήματα κατά πόσον τα γήπεδα θα πρέπει να είναι με πρέμιξ, αν πρέπει ακόμη να υπάρχουν γυαλιά σε πόρτες των σχολείων, αν πρέπει να υπάρχουν επικίνδυνες σκάλες, αν πρέπει να υπάρχει ή όχι ψηλή περίφραξη γύρω από τα σχολεία και πολλά άλλα τέθηκαν τις τελευταίες ημέρες, θορυβώντας ακόμη περισσότερο όχι μόνο τους γονείς αλλά όλη την κοινωνία, που παρακολουθεί εμβρόντητη όλα όσα βγαίνουν στην επιφάνεια μετά τον άδικο χαμό του μικρού Σταύρου.

Όσον αφορά το συγκεκριμένο γήπεδο, αυτό «ήταν σύμφωνα με τις προδιαγραφές και το κτηριολογικό πρόγραμμα», όπως δήλωσε στη «Σ» ο Διευθυντής των Τεχνικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Παιδείας, Ανδρέας Μαραγκός. Από πλευράς του, ο Υπουργός Παιδείας, Κώστας Χαμπιαούρης, φιλοξενούμενος στην εκπομπή «Μεσημέρι και Κάτι» στο ΣΙΓΜΑ, ξεκαθάρισε ότι από το 2008 υπάρχουν σαφείς οδηγίες για αντικατάσταση όλων των γυαλιών στα σχολεία που υπάρχουν σε παράθυρα και πόρτες, με άλλο υλικό γυαλιού με επικάλυψη μιας ειδικής μεμβράνης, τύπου ζελατίνης, για περισσότερη ασφάλεια.

«Δεν θέλουμε σχολεία-φυλακές»

Ο Υπουργός Παιδείας ανέφερε ότι πολλά σημεία που αφορούν στην ασφάλεια και υγεία των παιδιών στη σχολική μονάδα χρήζουν επαναξιολόγησης και βελτίωσης. «Σίγουρα δεν είναι ευχάριστο να συζητάς τέτοιου είδους θέματα μετά από περιστατικό σαν αυτό που έγινε στο Αλεθρικό, αλλά υπάρχουν ήδη σκέψεις για αλλαγές σε πολλούς τομείς και είμαι βέβαιος ότι θα υπάρξουν λύσεις όπου επιβάλλονται», δήλωσε, τονίζοντας μάλιστα την αναγκαιότητα για συζήτηση και εξεύρεση λύσεων μαζί με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς.

»Στα θέματα διαχείρισης ατυχημάτων, ο Υπουργός διευκρίνισε ότι σε κάθε σχολείο εκπαιδευτικοί και γυμναστές παρακολουθούν μαθήματα πρώτων βοηθειών, ξεκαθαρίζοντας ότι «οι δάσκαλοι δεν είναι γιατροί και δεν μπορούν να κρίνουν τη σοβαρότητα ενός περιστατικού, αλλά σίγουρα μπορούν να προσφέρουν ανακουφιστική φροντίδα μέχρις ότου υπάρξει η εξειδικευμένη ιατρική φροντίδα όπου χρειαστεί».

Για τις κτηριακές εγκαταστάσεις ανέφερε χαρακτηριστικά ότι «δεν θέλουμε σχολεία-φυλακές, αλλά η ψηλή περίφραξη θα μπορούσε να αποτρέψει άλλα γεγονότα. Όταν ήμουν διευθυντής σε σχολείο στη Λεμεσό, φρόντισα να υπάρχει ψηλή περίφραξη γύρω από το σχολείο, μια κάμερα στην είσοδο και με αυτόν τον τρόπο υπήρχε ο έλεγχος ποιος μπαίνει στο σχολείο. Μερικά θέματα όπως αυτό, θα τα δω και αν πρέπει και μπορούν να γίνουν, θα γίνουν. Όσον αφορά τα κονδύλια, σίγουρα θα υπάρχει συνεννόηση με τον Υπουργό Οικονομικών, ο οποίος είναι πολύ ανοικτός σε προτάσεις».

Η εκπαίδευση του προσωπικού

Ο Υπουργός Παιδείας ξεκαθάρισε ότι σε κάθε σχολείο υπάρχουν άτομα ανάμεσα στο προσωπικό που γνωρίζουν πρώτες βοήθειες εφόσον κάθε χρόνο εκπαιδεύονται για να μπορέσουν να ενεργήσουν όπου και όποτε χρειαστεί. Από την άλλη μεριά, ο πρόεδρος της ΠΟΕΔ Φίλιος Φυλακτού ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι το παιδί σε περίπτωση που τραυματιστεί ελαφρά και βγάλει αίμα, ο εκπαιδευτικός δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιήσει αντισηπτικό για την πληγή αλλά μόνο νερό για να καθαρίσει το σημείο.

Επίσης, οι εκπαιδευτικοί καλούνται να είναι σε θέση να κρίνουν πότε ένα περιστατικό θεωρείται σοβαρό ή κρίσιμο και πότε όχι, γεγονός που προκαλεί ανησυχίες στην εκπαιδευτική κοινότητα και όχι μόνο, όπως ανέφερε ο εκπρόσωπος των οργανωμένων δασκάλων. «Μετά το τραγικό περιστατικό που συνέβη με τον 10χρονο μαθητή, οι οδηγίες πρέπει να βελτιωθούν», ανέφερε σε δήλωσή του ο κ. Φυλακτού, με τον Υπουργό Παιδείας να συμφωνεί ότι θα πρέπει να προχωρήσει σε βελτιωτικές ενέργειες και αλλαγές των υφιστάμενων καταστάσεων.

Η «Σ» επικοινώνησε με τον υπεύθυνο λειτουργό αναζωογόνησης του Υπουργείου Υγείας, κ. Πόλυ Πολυκάρπου, ο οποίος επιβεβαίωσε την καθιερωμένη πλέον εκπαίδευση δασκάλων, καθηγητών αλλά και μαθητών στις πρώτες βοήθειες. «Στα σχολεία υπάρχουν απινιδωτές για τους οποίους εκπαιδεύονται άτομα για τη σωστή τους χρήση. Στη δημοτική εκπαίδευση επιλέγονται ένα-δύο άτομα από το εκπαιδευτικό προσωπικό, αναλόγως φυσικά της διαθεσιμότητάς τους, για να επιμορφωθούν στις πρώτες βοήθειες αλλά και στη χρήση του απινιδωτή.

Όσον αφορά τα γυμνάσια και τα λύκεια, ο στόχος μας είναι η εκπαίδευση να προεκταθεί σε όλα τα παιδιά. Ο καλύτερος εκπαιδευτής των παιδιών είναι ο ίδιος ο εκπαιδευτικός, γι’ αυτό θα πρέπει να δίνουμε την καλύτερη επιμόρφωση τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς, ώστε με τη σειρά τους να μεταφέρουν τις γνώσεις τους στα παιδιά. Ήδη οι μαθητές λυκείου παρακολουθούν μαθήματα πρώτων βοηθειών, αλλά προσπάθειά μας είναι να γίνονται μαθήματα σε όλους τους έφηβους μαθητές».

»Σε ερώτησή μας σχετικά με τη χρήση ή μη του αντισηπτικού στις πληγές των παιδιών, ο κ. Πολυκάρπου ξεκαθάρισε κατ' αρχήν ότι «η χρήση οποιουδήποτε φαρμάκου συνιστά ιατρική πράξη και οι εκπαιδευτικοί δεν θα πρέπει να αναλαμβάνουν αυτόν τον ρόλο. Για τη χρήση του αντισηπτικού, αυτό καλύτερα να περιορίζεται εφόσον υπάρχουν πολλά παιδιά με αλλεργίες, οι οποίες μπορεί να επηρεαστούν με τη χρήση οποιουδήποτε σκευάσματος. Ακόμη υπάρχουν ιατροί που λένε ότι το αντισηπτικό στην πληγή ίσως να μην είναι η ιδανική λύση. Το νερό για να καθαρίσει η πληγή, έως ότου επιληφθεί της κατάστασης ένα εξειδικευμένο άτομο, είναι η καλύτερη λύση», ανέφερε.