Τα παιδιά, σύμφωνα με έρευνα που διεξήγαγε το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου (ΤΕΠΑΚ) στο πλαίσιο του Προγράμματος OrganikoLife+, επιλέγουν τα λιπαρά φαγητά και γυρίζουν την πλάτη στα φρούτα και τα λαχανικά. Η έρευνα, την οποία παρουσίασε ο Αναπληρωτής Καθηγητής Περιβαλλοντικής Υγείας στο Διεθνές Ινστιτούτο Κύπρου, Κωνσταντίνος Μακρής, κατέδειξε δυσάρεστες καταστάσεις, που αφορούν στην υγεία των παιδιών μας.

Παιδιά υπέρβαρα, με ελάχιστη σωματική δραστηριότητα, με προτιμήσεις σε αυτό που ονομάζουν οι ειδικοί «κακή διατροφή», αλλά και με ουσίες φυτοφαρμάκων στον οργανισμό τους. Τα παιδιά, όμως, μεγαλώνουν και αναπτύσσουν συνήθειες σύμφωνα με τα πρότυπα που βλέπουν γύρω τους.

Τα πρότυπά τους δεν είναι άλλα από το οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον, άρα αλλάζοντας την εικόνα την οποία αφομοιώνουν τα παιδιά, τότε μπορούν να επιστρέψουν σε μια υγιή και ισορροπημένη διατροφή. Η διατροφολόγος και κλινική διαιτολόγος Ελένη Ανδρέου μίλησε στη «Σ» για όλα όσα πρέπει να «υιοθετήσουν» οι γονείς, ώστε να μπορέσουν να προστατεύσουν τα παιδιά τους.

Ανησυχητικά ευρύματα

Η έρευνα του ΤΕΠΑΚ συγκέντρωσε και παρουσίασε τα αποτελέσματα συμμετοχής 149 μαθητών της πέμπτης και έκτης δημοτικού. Σκοπός της μελέτης ήταν η διερεύνηση πιθανών οφελών συστηματικής βιολογικής διατροφής στα παιδιά. Έτσι, για 40 ημέρες τα παιδιά τρέφονταν αποκλειστικά με βιολογικές και προκαθορισμένες τροφές, ενώ για άλλες 40 ημέρες ακολουθούσαν τη συμβατική τους διατροφή.

Από αναλύσεις που έγιναν σε ούρα, διαπιστώθηκε ότι το 34% είχαν στον οργανισμό τους την ουσία νεονικοτονοειδή, ενώ στο 85% εντοπίστηκε η ουσία πυρεθροειδή, ουσίες πολύ γνωστές, οι οποίες προέρχονται από εντομοκτόνα φυτοφάρμακα. Μια άλλη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι στην Κύπρο καταγράφονται τα υψηλότερα ποσοστά υπέρβαρων και παχύσαρκων παιδιών στην Ευρώπη.

Παράλληλα, τα παιδιά μας φαίνεται να μην εντάσσουν τη φυσική άσκηση στην καθημερινότητά τους, ενώ προτιμούν τις καθιστικές δραστηριότητες, όπως την ενασχόληση με ηλεκτρονικά παιχνίδια. Όσον αφορά τα λιπαρά φαγητά, η μέση τιμή στα γλυκά είναι 33 μερίδες την εβδομάδα αντί 14, που είναι η Οδηγία του Υπουργείου Υγείας, και η κατανάλωση λαχανικών και φρούτων είναι ελάχιστη.

Οι διατροφικές απαιτήσεις της παιδικής ηλικίας

Η ηλικία από τα πέντε μέχρι τα δέκα έτη είναι κρίσιμη όχι μόνο για την ανάπτυξη του οργανισμού, αλλά και για την ανάπτυξη θετικών συμπεριφορών και συνηθειών που θα βοηθήσουν στη μετέπειτα πορεία του ατόμου. Οι διατροφικές απαιτήσεις των παιδιών αυτής της ηλικίας, σύμφωνα με την δρα Ανδρέου, ποικίλλουν ανάλογα με τον ρυθμό ανάπτυξης, τη σύσταση του σώματος, το επίπεδο φυσικής τους δραστηριότητας.

«Κατά συνέπειαν κάθε προσπάθεια για μία συνολική προσέγγιση του θέματος εμπεριέχει σαφώς τα στοιχεία της γενικότητας και της σχετικότητας, καθώς ο περαιτέρω χειρισμός της διατροφής ενός παιδιού αποτελεί μια κατ' εξοχήν εξατομικευμένη και λεπτή διαδικασία. Οι ενεργειακές απαιτήσεις ενός παιδιού αυτής της ηλικίας θα πρέπει τουλάχιστον να καλύπτουν τις ελάχιστες ανάγκες του, οι οποίες εξαρτώνται από τη σύσταση του σώματός του, το βάρος, το ύψος και τη φυσική του δραστηριότητα.

»Οι πρωτεϊνικές απαιτήσεις των παιδιών περιλαμβάνουν εκείνες που απαιτούνται για τη διατήρηση των ιστών, τις αλλαγές στη σύσταση σώματος και τη σύνθεση νέων ιστών. Κατά συνέπειαν οι πρωτεΐνες θα πρέπει να παρέχουν το 13%-15% των συνολικών ημερησίων προσλαμβανομένων θερμίδων από το παιδί. Όσον αφορά την πρόσληψη υδατανθράκων, αυτή θα πρέπει να είναι επαρκής για να παρέχει στον οργανισμό την απαιτούμενη ενέργεια για τη φυσιολογική του λειτουργία.

»Οι υδατάνθρακες θα πρέπει να καλύπτουν το 60% των συνολικών προσλαμβανομένων θερμίδων ημερησίως, δηλαδή κατά μέσο όρο 250 - 300 γρ. ημερησίως. Η πρόσληψη λίπους δεν θα πρέπει να υπερβαίνει το 30 - 35% των συνολικών προσλαμβανομένων θερμίδων ημερησίως, δηλαδή τα 70 - 80 γρ. ημερησίως. Επίσης, η διατροφή των παιδιών θα πρέπει να είναι πλήρης σε μέταλλα, βιταμίνες και ιχνοστοιχεία.

»Όσον αφορά το ασβέστιο, είναι απαραίτητο για τη σωστή ανάπτυξη και δομή του σκελετού, των δοντιών κ.ά. του παιδιού. Ο ψευδάργυρος είναι απαραίτητος για την ομαλή ανάπτυξη και σύνθεση των ιστών και όλων των συστημάτων του παιδιού. Ο σίδηρος αποτελεί ένα βασικότατο συστατικό για την ομαλή ανάπτυξη, το οποίο όμως παρουσιάζει τη μεγαλύτερη συχνότητα ανεπάρκειας ανάμεσα στα θρεπτικά συστατικά κατά την παιδική ηλικία.

»Για τον λόγο αυτό είναι απαραίτητη η επαρκής πρόσληψη τροφών που περιέχουν σίδηρο, όπως το κρέας, το γάλα, το αβγό κυρίως, και πράσινα φυλλώδη λαχανικά, όπως το σπανάκι, όσπρια όπως οι φακές δευτερευόντως», πρόσθεσε η κ. Ανδρέου.

Παχυσαρκία και καθιστική ζωή

Ως προς τους πιθανούς λόγους που οδηγούν στην παχυσαρκία, η διατροφολόγος ανέφερε: «Οι πιθανοί λόγοι για την παχυσαρκία, χοληστερόλη και υπέρταση στην παιδική ηλικία είναι η καθιστική ζωή των μαθητών καθώς επίσης και η λανθασμένη διατροφή τους που βασίζεται στα έτοιμα φαγητά, τηγανητά, στα σνακ (τυρόπιτα, λουκανικόπιτα), καθώς και στη μη ποιοτική διατροφή τους.

»Αν κοιτάξουμε τη μέση διατροφή των παιδιών σήμερα, θα παρατηρήσουμε ότι βασίζεται στα ολόπαχα γαλακτοκομικά προϊόντα, πίτσες, τυρόπιτες, γαριδάκια, κρουασάν, κρέας, χάμπουργκερ, μαγιονέζα στα σάντουιτς, αναψυκτικά, αλατισμένα φαγητά. Στα γεύματα των νέων μας σήμερα υπάρχει έλλειψη των οσπρίων, των λαχανικών, των φυτικών λαδιών (ελαιόλαδο), των φαγητών στη σχάρα ή των βραστών.

»Η χοληστερόλη μεταφέρεται στο αίμα από τις λιποπρωτεΐνες. Δύο από αυτές είναι η LDL (κακή χοληστερόλη), που είναι τα 2/3 της χοληστερόλης στο αίμα και η HDL (καλή χοληστερόλη), που μεταφέρει τη χοληστερόλη από τις αρτηρίες στο συκώτι. Η αυξημένη χοληστερόλη, εκτός και αν είναι ενδογενής (παράγεται από τον οργανισμό), μπορεί να οφείλεται στη διατροφή, έλλειψη άσκησης ή συνδυασμό αυτών», κατέληξε.