ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ ΚΑΙ «HOPE FOR CHILDREN» ΣΤΗΡΙΖΟΥΝ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΟΠΟΥΛΩΝ

ΑΡΙΘΜΟΣ ΑΣΥΝΟΔΕΥΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΟΥ ΦΤΑΝΟΥΝ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ, ΕΝΩ ΘΑ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΦΟΙΤΟΥΝ ΣΕ ΣΧΟΛΕΙΑ, ΕΝΤΟΥΤΟΙΣ ΔΕΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΟ ΤΟ ΠΟΥ ΤΕΛΙΚΑ ΠΗΓΑΙΝΟΥΝ ΤΙΣ ΩΡΕΣ ΑΥΤΕΣ

Το επίπεδο μόρφωσης των παιδιών διαφέρει σημαντικά ανεξαρτήτως ηλικίας. Για παράδειγμα, υπάρχουν ανήλικοι οι οποίοι έχουν λάβει μόρφωση σύμφωνα με την ηλικία τους και άλλοι που δεν έχουν φοιτήσει ποτέ σε σχολεία στη χώρα καταγωγής τους

Πέντε σχολεία σε όλη την Κύπρο, τρία λύκεια και δύο τεχνικές σχολές, δέχονται σήμερα συνολικά 108 ασυνόδευτα παιδιά που έφθασαν στη χώρα μας μετά από την τραυματική εμπειρία ενός πολέμου, μιας καταστροφής, έχοντας χάσει τους γονείς τους ή έχοντας χωριστεί από αυτούς.

Η Κυπριακή Δημοκρατία τηρώντας πιστά, κυρίως και πρώτα απ’ όλα, τον νόμο της ανθρωπιάς, φιλοξενεί τα παιδιά σε ειδικές στέγες και στη συνέχεια, με σκοπό να γεφυρώσει τα όποια κενά στην εκπαίδευσή τους, τους προσφέρει μέσω της μόρφωσης μια απαραίτητη στήριξη που θα χρειαστούν μελλοντικά στη ζωή τους.

Σε επιστολή που κατέχει η «Σημερινή» της Κυριακής και δημοσιεύει σήμερα, σχολείο στη Λευκωσία προειδοποιεί τις αρμόδιες υπηρεσίες του κράτους πως αρκετά από τα προσφυγόπουλα δεν μεταβαίνουν κανονικά στα μαθήματά τους, ενώ ερωτήματα προκαλεί το γεγονός ότι, σύμφωνα με την επιστολή, κάθε τέλος του μήνα επισκέπτονται το σχολείο για να λάβουν τη μαθητική κάρτα δωρεάν διακίνησής τους με λεωφορεία.

Η θέση του Υπουργείου Παιδείας

Σε δηλώσεις της στη «Σ» η Α’ Λειτουργός Εκπαίδευσης, Υπεύθυνη του Προγράμματος για παιδιά με Μεταναστευτική Βιογραφία του Υπουργείου Παιδείας Φρόσω Τοφαρίδου, αφού παραδέχθηκε πως υπάρχει όντως το ζήτημα, σημείωσε πως αυτό εντοπίζεται μόνο στη Λευκωσία όπου φοιτούν αποκλειστικά αγόρια.

«Για τους λόγους που υπάρχει ελλιπής φοίτηση στη Λευκωσία θα πρέπει να απαντήσουν οι κηδεμόνες τους. Ιδιαίτερα τον τελευταίο μήνα έχει ξεφύγει το θέμα. Ο κηδεμόνας τους είναι το Γραφείο Ευημερίας. Όταν απουσιάζουν τα παιδιά από τα εκπαιδευτήρια, εμείς επικοινωνούμε με τον κηδεμόνα τους. Για το πού πάνε αυτά τα παιδιά δεν γνωρίζουμε. Εμείς αντιμετωπίζουμε τις απουσίες όπως οποιουδήποτε παιδιού που φοιτά στα σχολεία μας», πρόσθεσε ξεκαθαρίζοντας, ταυτόχρονα, πως το θέμα με την κάρτα διακίνησης το έχουν θέσει υπόψη του Τμήματος Κοινωνικής Ευημερίας.

Η Λειτουργός του Υπουργείου Παιδείας πρόσθεσε πως από πλευράς του το Υπουργείο βρίσκεται σε διαβούλευση με τα παιδιά με στόχο την εξεύρεση των λόγων που δεν πηγαίνουν στο σχολείο. Αναφερόμενη στα στατιστικά στοιχεία ανά επαρχία σε σχέση με τη συμμετοχή ασυνόδευτων παιδιών στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα, είπε πως στη Λεμεσό συμμετέχει το 80%-90% των παιδιών, στη Λάρνακα το 80% και στη Λευκωσία μόλις το 30%-35%. «Αυτός ο αριθμός πρέπει να πω είναι μεταβλητός, αφού τη μία εβδομάδα μπορεί να πηγαίνουν σχολείο και την άλλη βδομάδα όχι», εξήγησε περαιτέρω.

Κάποιοι, ίσως, εργάζονται

Ερωτηθείσα κατά πόσον οι μαθητές-πρόσφυγες αναγκάζονται να εξεύρουν δουλειά για τα προς το ζην, η κ. Τοφαρίδου είπε πως σύμφωνα με ανεπίσημη πληροφόρηση του Υπουργείου Παιδείας, κάποια από τα παιδιά αυτά έχουν εξεύρει εργασία. «Εμείς ως υπουργείο επιλαμβανόμαστε άμεσα τις απουσίες των παιδιών και ενημερώνουμε το Γραφείο Ευημερίας αλλά και τον ξενώνα. Τώρα αν τα παιδιά αυτά έχουν βρει εργασία δεν είμαστε σε θέση να το γνωρίζουμε.

Ανεπίσημες πληροφορίες μας λένε πως κάποια από αυτά έχουν εξεύρει εργασία και εργάζονται, αλλά επαναλαμβάνω δεν μπορούμε αυτό να το γνωρίζουμε απόλυτα», τόνισε. Αξίζει σε αυτό το σημείο, πάντως, να αναφερθεί πως δύο παιδιά στη Λευκωσία βρίσκονται σε κανονική τάξη φοίτησης και αναμένεται την ερχόμενη χρονιά να λάβουν με περηφάνια το απολυτήριό τους. Επίσης, άλλο ένα κορίτσι θα αποφοιτήσει φέτος και καταβάλλεται προσπάθεια από πλευράς Υπουργείου Παιδείας για εξεύρεση υποτροφίας για να φοιτήσει σε κάποιο κολέγιο του τόπου.

Οι μαθητές και τα σχολεία

Σύμφωνα, εξάλλου, με την Α’ Λειτουργό Εκπαίδευσης του Υπουργείου Παιδείας σήμερα φοιτούν στα σχολεία μας 85 παιδιά στα πρωινά τμήματα και 23 στα απογευματινά. Τα σχολεία όπου φοιτούν είναι στις επαρχίες Λευκωσίας, Λεμεσού και Λάρνακας, κι αυτό ένεκα του γεγονότος πως μόνο σε αυτές τις τρεις επαρχίες λειτουργούν παιδικές στέγες-ξενώνες φιλοξενίας τους.

Αξίζει να αναφερθεί πως στη Λευκωσία ο ξενώνας βρίσκεται υπό την εποπτεία του μη κυβερνητικού οργανισμού «Hope For Children» και φιλοξενεί μόνο αγόρια, ενώ στις επαρχίες Λεμεσού (φιλοξενεί μόνο κορίτσια) και Λάρνακας (φιλοξενεί και τα δύο φύλα) οι ξενώνες είναι κρατικοί. Όπως μας εξήγησε, ακόμη, η κ. Τοφαρίδου, για τα παιδιά αυτά η χώρα μας είναι μεταβατικός σταθμός, αφού για παράδειγμα, τον περασμένο Ιανουάριο είχαμε και αφίξεις παιδιών αλλά και αναχωρήσεις, ενώ ο μέσος όρος φιλοξενίας τους στην Κύπρο είναι 6 με 7 μήνες. Σε κάποιες εκ των περιπτώσεων μένουν 14 μήνες, αναλόγως και της χώρας που έκαναν αίτηση για φιλοξενία.

Απαραίτητοι οι μεταφραστές

Από πλευράς του Μη Κερδοσκοπικού Οργανισμού «Hope For Children», η Διευθύντρια Ανθρωπιστικού Τομέα Άντρια Νεοκλέους, σε δηλώσεις της στην εφημερίδα μας, μίλησε με ευαισθησία στα προσφυγόπουλα που φθάνουν για ένα καλύτερο αύριο στο νησί μας, μακριά από τον πόνο και την απώλεια που έχουν ζήσει.

«Το αν κάποιο παιδί πάει να δουλέψει στην Κύπρο, αυτό δεν έχει να κάνει με την Κύπρο αλλά με τη διαβίωση της οικογένειάς του. Ο ίδιος (το παιδί) αισθάνεται την ανάγκη να στηρίξει την οικογένειά του στο εξωτερικό. Από την πλευρά μας ό,τι μπορούμε να κάνουμε το κάνουμε για να καλύψουμε τις ανάγκες του παιδιού», πρόσθεσε. Σύμφωνα με την κ. Νεοκλέους, όταν διαπιστωθεί πως κάποια παιδιά δεν φοιτούν κανονικά στα σχολεία τους ενημερώνουν άμεσα τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας. Ωστόσο, όπως είπε, είναι εξαιρετικά σημαντικό να εξεταστούν και οι λόγοι άρνησης των παιδιών να μεταβούν στο μάθημα.

«Τι ακριβώς παρέχεται σε αυτά τα παιδιά; Είναι ικανοποιητικό ανάλογα με τις ανάγκες και τις ελλείψεις τους; Γιατί δεν υπάρχει το κίνητρο στα παιδιά αυτά να συμμετέχουν;», διερωτήθηκε. Αυτό πηγάζει, όπως είπε, από διάφορους λόγους. Δημιουργήθηκαν τμήματα για ασυνόδευτους, αλλά υπάρχουν παιδιά που ποτέ στο παρελθόν δεν πήγαν σχολείο και καλούνται στην ηλικία των 16-17 χρόνων να πάνε και να μάθουν ελληνικά.

«Σίγουρα αυτόματα έχουμε δυσκολία, άρα το εκπαιδευτικό επίπεδο είναι πολύ χαμηλό. Υπάρχουν περιπτώσεις που μπορεί να μην γνωρίζουν ούτε καν τη μητρική τους γλώσσα για να γράψουν. Χάνουν το κίνητρό τους να πηγαίνουν (εφόσον πάνε) και δυσκολεύονται τόσο πολύ», τόνισε, επισημαίνοντας την ανάγκη εξεύρεσης μεταφραστών που θα βοηθούν τα παιδιά αυτά να επικοινωνούν καλύτερα και με τον τρόπο αυτό θα αναπτύξουν ενδιαφέρον για το σχολείο και τη μόρφωσή τους.

«Εμείς ως Οργανισμός έχουμε εισηγηθεί την πρόσληψη μεταφραστών και αναμένουμε τις εξελίξεις», συνέχισε, καυτηριάζοντας το γεγονός πως μαθητές που φοιτούν στις τεχνικές σχολές επιθυμούν να εκπαιδευτούν σε μια τέχνη και αντ’ αυτού δεν τους παρέχεται κάποιο εργαστήριο. «Παρακολουθούν κυρίως θεωρητικά μαθήματα και δυσκολεύονται να συμμετέχουν στο μάθημα», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι «υπάρχουν δυσκολίες όσον αφορά στα προγράμματα που διαμορφωθήκαν από το Υπουργείο Παιδείας, αφού δεν υπάρχει η ανάλογη στήριξη για τα παιδιά που άρχισαν από το μηδέν».

Είναι σημαντικό, όπως είπε, να προβεί το σχολείο σε κινήσεις και διαβήματα για να ανταποκριθούν τα παιδιά. Όσον αφορά το θέμα των καρτών διακίνησης, η κ. Νεοκλέους εξήγησε πως αυτά είναι μεμονωμένα περιστατικά και το σχολείο αρνήθηκε να δώσει κάρτες. «Δεν τίθεται θέμα εκμετάλλευσης του συστήματος, κάποιοι που δεν φοιτούν αρνήθηκε το σχολείο να τους δώσει κάρτες δωρεάν διακίνησης και σωστά έπραξε», κατέληξε.

Πώς απαντά το Γραφείο Ευημερίας

Εκ μέρους των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, η Εκπρόσωπος Τύπου των Υπηρεσιών Ειρήνη Παπαθεοδούλου ανέφερε στη «Σημερινή» της Κυριακής τα εξής: «Οι ασυνόδευτοι ανήλικοι είναι συνήθως ηλικίας 15-18 χρόνων και προέρχονται από χώρες όπως η Συρία, αφρικανικές χώρες κτλ., στις οποίες υπάρχει εμπόλεμη κατάσταση ή διατρέχουν κάποιο κίνδυνο. Πολλά από αυτά τα παιδιά έχουν βιώσει δύσκολες συνθήκες τόσο στη χώρα τους όσο και κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τους μακριά από αυτήν. Το επίπεδο μόρφωσης διαφέρει σημαντικά ανεξαρτήτως ηλικίας. Υπάρχουν ανήλικοι οι οποίοι έχουν λάβει μόρφωση σύμφωνα με την ηλικία τους και άλλοι που δεν έχουν φοιτήσει ποτέ σε σχολεία στη χώρα καταγωγής τους.

Παρά το γεγονός ότι το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού έχει δημιουργήσει ειδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τους ασυνόδευτους ανήλικους, ενόψει των πιο πάνω δυσκολιών που έχουν αντιμετωπίσει στη ζωή τους, τα παιδιά δυσκολεύονται να ενταχθούν σε αυτά τα εκπαιδευτικά προγράμματα, ή δεν έχουν ενδιαφέρον για να ενταχθούν.

Οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού και άλλους φορείς καταβάλλουν προσπάθειες ένταξης όσο το δυνατό μεγαλύτερου αριθμού παιδιών σε εκπαιδευτικά προγράμματα», πρόσθεσε. Αναφορικά με το εάν αυτά τα παιδιά πηγαίνουν τελικά σχολείο ή όχι και τι γίνεται με την κάρτα μετακίνησής τους με λεωφορεία, η κ. Παπαθεοδούλου εξήγησε:

«Στις περιπτώσεις όπου τα παιδιά δεν συμμετέχουν στο σχολείο, καταβάλλεται προσπάθεια για δημιουργική τους απασχόληση και συμμετοχή σε άλλες εκπαιδευτικές δραστηριότητες εντός των στεγών που διαμένουν. Καταβάλλεται επίσης προσπάθεια ώστε οι μετακινήσεις των παιδιών και οι δραστηριότητές τους να εξυπηρετούν τις ανάγκες κοινωνικοποίησης και ψυχαγωγίας τους».

Ερωτηθείσα δε σε ποιες ενέργειες προβαίνει το Γραφείο για πάταξη του φαινομένου και πιθανή προστασία των παιδιών, ανέφερε: «Οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για την ένταξή τους και την κινητοποίησή τους για συμμετοχή σε αυτά τα εκπαιδευτικά προγράμματα, αφού θεωρούμε ότι η ενσωμάτωσή τους στο σχολικό πλαίσιο θα βοηθήσει τα παιδιά τόσο στην ενδυνάμωσή τους και στην κοινωνικοποίησή τους όσο και στην ενσωμάτωσή τους στην κυπριακή κοινωνία. Επίσης τόσο οι αρμόδιοι λειτουργοί όσο και το προσωπικό των πλαισίων στα οποία διαμένουν οι ανήλικοι, βρίσκονται σε συνεχή συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού και τα σχολεία στα οποία φοιτούν οι ασυνόδευτοι ανήλικοι για την ένταξη και παραμονή τους στα εκπαιδευτικά προγράμματα», κατέληξε.

Σημειώνεται πως το όλο θέμα αναμένεται να απασχολήσει τους αρμόδιους φορείς (Υπουργείο Παιδείας, Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας και Ξενώνες Φιλοξενίας) εντός των ημερών.