Η καλαθοπλεκτική ως απλή τέχνη είναι ένας από τους παλαιότερους κλάδους της χειροτεχνίας που ελάχιστα αλλοιώθηκε μέσα στο πέρασμα του χρόνου και χρησιμοποιείται έτσι μέχρι σήμερα. Μέχρι πρόσφατα η κατασκευή καλαθιών στις αγροτικές περιοχές ήταν μια τέχνη που την γνώριζαν σχεδόν όλοι, άντρες, γυναίκες και παιδιά. Η γνώση της τέχνης της καλαθοπλεκτικής ήταν απαραίτητη.
Τα καλάθια συνήθως τα κατασκεύαζαν για πρακτικές καθημερινές ανάγκες, όπως τη συλλογή και μεταφορά γεωργικών προϊόντων. Τα διάφορα μεγέθη, σχήματα και τεχνικές ήταν ανάλογα με τη χρήση του αντικειμένου και το υλικό που χρησιμοποιούσαν για την κατασκευή του. Οι κάτοικοι της κοινότητας Ακρωτηρίου ασχολούνται από τα πανάρχαια χρόνια με το επάγγελμα αυτό, μέχρι σήμερα.
Η αρχαιολόγος Μ. Μπελογιάννη, στο άρθρο της με θέμα «Η καλαθοπλεκτική, τέχνη διαχρονική, και τα προϊόντα της στο προϊστορικό Ακρωτήρι» παρουσιάζει την κατασκευή πλεκτών σκευών μέσα από τα αποτυπώματά τους σε βάσεις αγγείων της εποχής του χαλκού, καλά διατηρημένα καλάθια της περιόδου ακμής του προϊστορικού οικισμού και απεικονίσεις τους στη μεγάλη ζωγραφική, μέχρι και έργα σύγχρονων Θηβαίων καλαθοπλεκτών. Για την τέχνη της καλαθοπλεκτικής μιλήσαμε με την κ. Φεβρωνία Αβραάμ τον Οκτώβρη του 2015 (απεβίωσε στις 20/02/2016), η οποία καταγόταν από το χωριό Ακρωτήρι της επαρχίας Λεμεσού.
Σήμερα θα ήταν 84 χρονών. Ασχολείτο με το φτιάξιμο διαφόρων παραδοσιακών καλαθιών, τα οποία χρησιμοποιούνταν για στολίδι αλλά και για σερβίρισμα τόσο στα εστιατόρια όσο και στα ξενοδοχεία. Επίσης έφτιαχνε τα λεγόμενα φροκάλια, που κι αυτά με τη σειρά τους τοποθετούνται στους τοίχους των σπιτιών (στην τότε εποχή προσφέρονταν για σκούπισμα). Όπως βλέπετε στη φωτογραφία, η κυρία Φεβρωνία φαίνεται να πλέκει τον λεγόμενο τόνο, ο οποίος χρησιμοποιείται αποκλειστικά για ντύσιμο διαφόρων καρεκλών. Στη σύντομη συνομιλία που είχαμε, αποκομίσαμε τόσα πολλά για τις εμπειρίες της, που ήταν αδύνατο να τα γράψουμε όλα.
Η πορεία της
Γι’ αυτό συνοψίσαμε τα ακόλουθα. Η αγαπητή, φιλόξενη και συμπαθητική ηλικιωμένη κυρία με τα όσα μας ανέφερε μας πήρε 67 χρόνια πίσω, για να μας περιγράψει τις δυσκολίες και τις κακουχίες που βίωναν τον τότε καιρό. Η κυρία Φεβρωνία ασχολείτο με αυτού του είδους τη δραστηριότητα από έντεκα χρονών.
Καιροί δύσκολοι, παντρεύτηκε στα δεαέξι της και σε λίγο χωρίς να το καταλάβει είχε στο ενεργητικό της επτά παιδιά με μοναδικούς πόρους επιβίωσης μερικά ζώα και την καλαθοπλεκτική, δουλεύοντας πέραν των δεκαοκτώ (18) ωρών την ημέρα. Έχει προσκληθεί και παραστεί σε αρκετά σχολεία για να επιδείξει τόσο στα παιδιά όσο και σε ξένους από Γερμανία-Αγγλία-και Βέλγιο πώς φτιάχνουν τα παραδοσιακά καλάθια και τα υπόλοιπα συναφή.
Προσκλήθηκε να πάει στη Ρόδο και Θεσσαλονίκη για σειρά επιδείξεων, αλλά λόγω απόστασης το σκεφτόταν πολύ σοβαρά. Εδώ που τα λέμε, δεν είναι και λίγα εξήντα εφτά χρόνια (67) να ασχολείσαι με τέτοια τέχνη. Τέλος έστειλε το δικό της μήνυμα στους νέους, που λέει ότι είναι καλό να μάθουν την τέχνη της καλαθοπλεκτικής για να ζήσει αυτή η τέχνη και ταυτόχρονα και παράλληλα να εκκλησιάζονται γιατί αυτός ο τόπος πέρασε αρκετά δεινά.
Σε όλες τις περιπτώσεις η Εκκλησία ήταν το καταφύγιο, με πιο πρόσφατη αυτήν του απελευθερωτικού αγώνα της ΕΟΚΑ 1955-59. Εμείς με τη σειρά μας το μόνο που μας μένει είναι να ευχηθούμε καλό παράδεισο και ας είναι ελαφρύ το χώμα που την σκεπάζει. Η κυρία Φεβρωνία ευτύχησε να αποκτήσει 23 εγγόνια και 26 δισέγγονα - να της ζήσουν, έπεται και συνέχεια.
