ΤΟ ΚΥΚΛΩΜΑ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΟΡΓΑΝΩΝ, ΠΟΥ ΔΡΟΥΣΕ ΣΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ, ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ

Ο νόμος στο νησί μας για τέτοιου είδους φαινόμενα είναι εξαιρετικά αυστηρός, ενώ το Υπουργείο Υγείας διεξάγει συνεχείς ελέγχους

Σε μάστιγα εξελίσσονται παγκοσμίως οι παράνομες μεταμοσχεύσεις οργάνων, αφού τέτοιου είδους κρούσματα αυξάνονται χρόνο με τον χρόνο. Κάποιοι, εκμεταλλευόμενοι τον πόνο και την ανάγκη των ασθενών -ένας από αυτούς κι ο Μόσχε Χάρελ, από το Ισραήλ, που συνελήφθη πρόσφατα στην Κύπρο- πλουτίζουν πωλώντας παράνομα όργανα. Αν και στη χώρα μας δεν υπάρχουν ενδείξεις για εμπόριο οργάνων, εντούτοις, άπαντες πρέπει να είναι σε εγρήγορση, αφού ελάχιστοι είναι αυτοί που καταγγέλλουν τέτοιου είδους ειδεχθή εγκλήματα.

Σύμφωνα, πάντως, με τη Συντονίστρια για τις Δωρεές Οργάνων, Χρυστάλλα Δεσπότη, το κύκλωμα εμπορίας οργάνων που δρούσε στα Βαλκάνια δεν επηρεάζει την Κύπρο, κι αυτό ένεκα του γεγονότος αφενός πως ο νόμος στο νησί μας είναι εξαιρετικά αυστηρός κι, αφετέρου, επειδή το Υπουργείο Υγείας διεξάγει συνεχείς ελέγχους.

Σε τριτοκοσμικές χώρες

Από πλευράς του ο Προϊστάμενος Μεταμοσχεύσεων Οργάνων στην Κύπρο, Καθηγητής Βασίλης Χατζηαναστασίου, μιλώντας στη «Σημερινή» της Κυριακής, τόνισε πως το μεγαλύτερο πρόβλημα εντοπίζεται στις τριτοκοσμικές χώρες. «Στην Ευρώπη το θεσμικό πλαίσιο των Μεταμοσχεύσεων είναι πολύ αυστηρό», υπέδειξε κι ανέφερε πως στην Κύπρο έχουμε ίσως το πιο προσεκτικό σύστημα, λόγω και του μικρού μας πληθυσμού, που πρέπει να είμαστε αλλά και να φαινόμαστε νομοταγείς.

«Για να επιτραπεί σε οποιονδήποτε ζώντα δότη να δωρίσει τον νεφρό του σε κάποιο, πρέπει να είναι μέχρι τρίτου βαθμού συγγενής με τον λήπτη ή να είναι παντρεμένοι. Αυτό σημαίνει ότι και τα πρώτα ξαδέλφια (που είναι τετάρτου βαθμού συγγένεια) πρέπει να αποδείξουν ότι έχουν στενή προσωπική σχέση μεταξύ τους για να δωρίσει ο ένας στον άλλο. Επίσης επιτρέπεται και σε φίλους να δωρίσουν ο ένας στον άλλο, αλλά πρέπει πάλι να αποδείξουν στο Συμβούλιο Μεταμόσχευσης (ΣΜ) ότι έχουν στενή προσωπική σχέση μεταξύ τους. Στην Κύπρο έχουμε το δεκαμελές Συμβούλιο Μεταμόσχευσης, που έχει αυτόν τον ρόλο. Αυτό συνεπάγεται πως με 10 μέλη, η απόφαση αν ένα ζεύγος δότη-λήπτη έχει στενή προσωπική σχέση είναι εντελώς αντικειμενική. Χωρίς την έγκριση του ΣΜ δεν διενεργείται μεταμόσχευση νεφρού από ζώντα δότη, πέραν του τρίτου βαθμού συγγένειας», πρόσθεσε.

Τα στατιστικά

Αναφερόμενος στα στατιστικά στοιχεία για τις μεταθανάτιες δωρεές οργάνων και τις μεταμοσχεύσεις που έγιναν στην Κύπρο τα τελευταία χρόνια, ο Δρ Χατζηαναστασίου είπε ότι από το 1987 ώς το 2010 προσφέρονταν απλές μεταμοσχεύσεις νεφρού στο Παρασκευαΐδειο Μεταμοσχευτικό Κέντρο. Συνολικά έγιναν 890 μεταμοσχεύσεις, από τις οποίες οι 806 ήταν σε Ε/κ, 41 σε Τ/κ και 41 σε Ελλαδίτες υπηκόους. Την τελευταία τριετία (2015-2017), είπε ο γιατρός, γίνονται γύρω στις 20 μεταμοσχεύσεις ανά έτος.

«Το Υπουργείο Υγείας παρατήρησε τη μείωση και ανέλαβε πρωτοβουλίες με θετικά αποτελέσματα ήδη το 2017 στη μεταθανάτια δωρεά, μετά την ανταπόκριση της κοινωνίας στην εκστρατεία διαφώτισης του Υπουργείου Υγείας και τις πρωτοβουλίες της Βουλής για τη νομοθέτηση υπέρ της μεταθανάτιας δωρεάς. Συγκεκριμένα, από 2-3 δότες το 2015 και 2016 είχαμε 11 μεταθανάτιους δότες το 2017. Πολύ πιο σημαντικό από τους απλούς αριθμούς είναι ότι από το 2011 έχουν γίνει άλματα στον Τομέα στην Κύπρο, όπως ο εκσυγχρονισμός του νομοθετικού πλαισίου», συνέχισε.

Εισαγωγή καινοτομιών στην Κύπρο

Αναφερόμενος στις καινοτομίες που έχουν εισαχθεί τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας, ο Δρ Χατζηαναστασίου είπε πως με την εισαγωγή της λαπαροσκοπικής νεφρεκτομής για ζώντες δότες επιτυγχάνεται γρηγορότερη ανάρρωση και μικρότερη νοσηρότητα. Επίσης, η διενέργεια της πρώτης ταυτόχρονης μεταμόσχευσης παγκρέατος-νεφρού στην Κύπρο είχε πολύ καλά αποτελέσματα.

Πέραν τούτου εφαρμόστηκε στη χώρα μας ο θεσμός του Συντονιστή Μεταμοσχεύσεων, δημιουργήθηκαν υποδομές και άρχισαν οι μεταμοσχεύσεις νεφρού από ασύμβατες ομάδες αίματος, ενώ εφαρμόστηκε και μία νέα μεθοδολογία στο Εργαστήριο Ιστοσυμβατότητας και Ανοσογενετικής για τον καθορισμό του τίτλου κυτταροτοξικών αντισωμάτων για σκοπούς θεραπείας. Επιπρόσθετα, εφαρμόζεται στη χώρα μας και το σύστημα διαχείρισης Χιαστί Μεταμοσχεύσεων.

Επιτυχείς μεταμοσχεύσεις

Σε ό,τι αφορά την επιτυχία των μεταμοσχεύσεων, ο Δρ Χατζηαναστασίου είπε πως μετά από παρακολούθηση, κατά μέσο όρο 3.5 έτη, το 97% των μοσχευμάτων λειτουργούν επιτυχώς και 97% των ασθενών είναι εν ζωή, αποτελέσματα που συγκαταλέγονται στα καλύτερα παγκοσμίως. Η προσπάθεια είναι φυσικά ομαδική, καθώς οι Μεταμοσχεύσεις είναι Τριτοβάθμια Υπηρεσία Υγείας με πολλούς φορείς να συμμετέχουν στην επιτυχία αυτή - ιατροί, νοσηλευτές, παρα-ιατρικό προσωπικό, εργαστηριακοί λειτουργοί, η διοίκηση του Υπουργείου Υγείας και ο Εποπτικός Φορέας που είναι το Συμβούλιο Μεταμόσχευσης», συνέχισε.

Καταληκτικά ο γιατρός κάλεσε όσους επιθυμούν να γίνουν δότες οργάνων να δηλώσουν γραπτώς την επιθυμία τους συμπληρώνοντας τη σχετική αίτηση, η οποία είναι διαθέσιμη στο διαδίκτυο στην εξής διεύθυνση: https://www.moh.gov.cy/Moh/MOH.nsf/All/91FFF282A3D4E425C2257BD500374BA7/$file/%CE%95%CE%93%CE%93%CE%A1%CE%91%CE%A6%CE%97%20_tel_distributed.pdf.

Συγκλόνισε το παγκύπριο

Σημειώνεται πως αφορμή για την ετοιμασία του εν λόγω ρεπορτάζ αποτέλεσε η σύλληψη του 67χρονου διαβόητου διακινητή ανθρώπινων οργάνων, Μόσχε Χάρελ, από το Ισραήλ, στην Κύπρο, στις 28 Δεκεμβρίου. Ο Χάρελ κατεζητείτο με διεθνές ένταλμα από το 2010 και, σύμφωνα με τις αναφορές του διεθνούς Τύπου, «ψάρευε» ανυποψίαστα θύματα σε Τουρκία και σε χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, τους οποίους έπειθε να δωρίσουν τα νεφρά τους έναντι του ποσού των 12 χιλιάδων ευρώ.

Με το πρόσχημα ότι θα έδινε τα όργανα σε ασθενείς που χρειάζονται μεταμόσχευση, τα μεταπωλούσε έναντι του ποσού των 100 χιλιάδων ευρώ σε Ισραηλινούς ασθενείς που χρειάζονταν μεταμόσχευση. Όπως έγινε ήδη γνωστό, ένας από τους συνεργάτες του είναι ο Τούρκος γιατρός Yusuf Sonmez, γνωστός ως «Dr Frankenstein», ο οποίος πραγματοποιούσε τις μεταμοσχεύσεις. Ο συνεργάτης του συνελήφθη το 2011 και φυλακίστηκε για 8 χρόνια μετά την κατάληξη ενός δωρητή του.

Οι εισαγγελείς τότε, κατά την εκδίκαση της υπόθεσης, ανέφεραν ότι οι δωρητές οργάνων αντιμετωπίστηκαν «σαν απόβλητα» και δεν τους προσφέρθηκε η απαραίτητη ιατρική περίθαλψη μετά την επέμβαση. Αναφορικά με τον 67χρονο, η διαδικασία έκδοσής του στις ρωσικές Αρχές θα αρχίσει στις 5 Φεβρουαρίου, ενώ στις 18 Ιανουαρίου θα εξεταστεί το αίτημά του να αφεθεί ελεύθερος με περιοριστικούς όρους μέχρι την εκδίκαση της υπόθεσής του.