ΜΗ ΕΛΕΓΜΕΝΑ ΦΑΡΜΑΚΑ ΑΠΟ ΤΑ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΑ

Πέραν όμως των πωλήσεων παράνομων ή μη εγκεκριμένων και ψευδεπίγραφων φαρμάκων μέσω διαδικτύου ή και μη αξιόπιστων/ύποπτων κυκλωμάτων διακίνησης, η Κύπρος αντιμετωπίζει άλλο ένα, μεγάλο πρόβλημα: Αυτό της αγοράς σκευασμάτων από τα κατεχόμενα, λόγω κυρίως της χαμηλής τιμής στην οποία πωλούνται από φαρμακεία, τα οποία κανείς δεν γνωρίζει αν πληρούν τις προδιαγραφές ορθής φύλαξης και συντήρησης

Η ΚΥΠΡΟΣ ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΜΕΙΝΕΙ ΕΚΤΟΣ ΤΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΠΑΡΑΕΜΠΟΡΙΟΥ ΨΕΥΔΕΠΙΓΡΑΦΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ. Η ΠΩΛΗΣΗ, ΚΥΡΙΩΣ ΣΚΕΥΑΣΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΓΙΑ ΧΑΣΙΜΟ ΒΑΡΟΥΣ, ΑΥΞΗΣΗ ΜΥΪΚΗΣ ΜΑΖΑΣ ΚΑΙ ΒΟΗΘΗΜΑΤΩΝ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΦΥΣΗΣ, ΣΗΜΕΙΩΝΕΙ ΑΥΞΗΜΕΝΗ ΚΙΝΗΣΗ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ, ΛΟΓΩ ΤΗΣ ΟΛΟΕΝΑ ΔΙΕΥΡΥΝΟΜΕΝΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ ΑΠΟ ΑΤΟΜΑ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΗΛΙΚΙΩΝ

Σε μάστιγα του μεγέθους του λαθρεμπορίου όπλων και ναρκωτικών εξελίσσεται η ηλεκτρονική εμπορία παράνομων φαρμάκων, σκευασμάτων-μαϊμού ή, ακόμα χειρότερα, σκευασμάτων επικίνδυνων για την ανθρώπινη υγεία. Η καταπολέμηση του διεθνούς φαινομένου που αναπτύσσεται ραγδαία μέσω πολύπλοκων διαδρομών στο διαδίκτυο, μοιάζει να είναι πολύ δύσκολη ακόμα και σε χώρες με υψηλή τεχνογνωσία στο ηλεκτρονικό έγκλημα, όπως είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Η Κύπρος δεν μπορούσε φυσικά να μείνει εκτός του ηλεκτρονικού παραεμπορίου ψευδεπίγραφων φαρμάκων. Η πώληση, κυρίως σκευασμάτων που έχουν σχέση με συμπληρώματα διατροφής για χάσιμο βάρους, αύξηση μυϊκής μάζας και βοηθημάτων σεξουαλικής φύσης, σημειώνει αυξημένη κίνηση τα τελευταία χρόνια, λόγω της ολοένα διευρυνόμενης χρήσης του διαδικτύου από άτομα όλων των ηλικιών. Εκτός των πιο πάνω σκευασμάτων άρχισε να βρίσκει πρόσφορο έδαφος στον τόπο μας και η αγορά ψευδεπίγραφων φαρμάκων για καρδιοπάθειες, καρκίνο, χοληστερόλη κ.ά., με οφθαλμοφανές το ενδεχόμενο πρόκλησης σοβαρών επιπλοκών για την ίδια τη ζωή των ασθενών που ρισκάρουν να προμηθευτούν τέτοια σκευάσματα, προϊόντα της τεράστιας παραβιομηχανίας, η οποία κινείται με κέρδη δισεκατομμυρίων ετησίως.

Πάνω από 20 εκ. ψεύτικα χάπια

Για να διαφανεί το μέγεθος της παράνομης βιομηχανίας ψευδεπίγραφων φαρμάκων φτάνει να λεχθεί ότι το 2015 -σύμφωνα με το περιοδικό Newsweek- κατασχέθηκαν διεθνώς 20,7 εκατομμύρια ψεύτικα χάπια και άλλα φαρμακευτικά σκευάσματα. Τα 20,7 εκ. όμως είναι μόνον τα ψευδεπίγραφα που εντοπίστηκαν. Αν σκεφθεί κανείς ότι ο εντοπισμός τους είναι εξαιρετικά δύσκολος, αφού η διακίνηση γίνεται κυρίως ηλεκτρονικά, χωρίς οποιοδήποτε έλεγχο, τότε καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο αριθμός ξεπερνά τα όρια της ανθρώπινης φαντασίας.

Ψευδεπίγραφα φάρμακα είναι όσα περιέχουν ελάχιστη μέχρι και μηδενική ποσότητα της δραστικής ουσίας για την οποία χορηγούνται σε ασθενείς. Λόγω ακριβώς αυτής της αιτίας, πεθαίνουν διεθνώς κάθε χρόνο 100.000 μέχρι και ένα εκατομμύριο άνθρωποι. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση ενός νεαρού, ο οποίος πέθανε από μαλάρια σε δημόσιο νοσοκομείο της Μυανμάρ, επειδή ακριβώς τα φάρμακα που του χορηγούνταν, περιείχαν μόνο 20% της ουσίας που χρειάζονταν για να καταπολεμηθεί η ασθένεια. Σε νοσοκομείο της Λαχόρης στο Πακιστάν, εξάλλου, 100 ασθενείς πέθαναν από φυματίωση επειδή τους χορηγούνταν ψεύτικα φάρμακα, ενώ στην Ινδία διαπιστώθηκε ότι 8000 ασθενείς είχαν πεθάνει μέσα σε πέντε χρόνια, επειδή το αντιβιοτικό το οποίο έπαιρναν κατά της μόλυνσης έπειτα από χειρουργικές επεμβάσεις, δεν περιείχε καθόλου αντιβιοτική ουσία.

Τα φάρμακα από τα κατεχόμενα

Πέραν όμως των πωλήσεων παράνομων ή μη εγκεκριμένων και ψευδεπίγραφων φαρμάκων μέσω διαδικτύου ή και μη αξιόπιστων/ύποπτων κυκλωμάτων διακίνησης, η Κύπρος αντιμετωπίζει άλλο ένα, μεγάλο πρόβλημα: Αυτό της αγοράς σκευασμάτων από τα κατεχόμενα, λόγω κυρίως της χαμηλής τιμής στην οποία πωλούνται από φαρμακεία, τα οποία κανείς δεν γνωρίζει αν πληρούν τις προδιαγραφές ορθής φύλαξης και συντήρησης, ενώ σίγουρα δεν τυγχάνουν ελέγχου από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Κανείς, επίσης, δεν μπορεί να γνωρίζει αν οι φαρμακοποιοί στις κατεχόμενες περιοχές έχουν τύχει της κατάλληλης εκπαίδευσης ή κατέχουν τον ανάλογο τίτλο σπουδών για να μπορούν να ασκούν το επάγγελμα. Ταυτόχρονα απουσιάζει πλήρως ο οποιοσδήποτε μηχανισμός, ο οποίος θα επέτρεπε τον έλεγχο και θα διασφάλιζε την ποιότητα των φαρμάκων που πωλούνται στο κατεχόμενο κομμάτι της Κύπρου.

Όλοι θυμόμαστε την πρόσφατη περίπτωση, την οποία μάλιστα κατήγγειλαν επισήμως οι Φαρμακευτικές Υπηρεσίες του Υπουργείου Υγείας, για την κυκλοφορία πλαστών παρτίδων του φαρμακευτικού προϊόντος Bevacizumab 100 mg/4ml. Την ενημέρωση για τα πλαστά φάρμακα είχε δώσει στην Κυπριακή Δημοκρατία η ίδια η κατασκευάστρια εταιρεία, η F. Hoffman-La Roche, Ελβετίας. Το φαρμακευτικό αυτό προϊόν χρησιμοποιείται για διάφορους τύπους καρκίνου, όπως μεταστατικό καρκίνο του παχέος εντέρου, των ωοθηκών, του μαστού, κ.λπ., σαν μονοθεραπεία ή σε συνδυασμό με άλλους χημειοθεραπευτικούς παράγοντες. Χρησιμοποιείται, επίσης, συχνά και για θεραπείες εκτός ενδείξεων.

Στην Κυπριακή Δημοκρατία είναι εγγεγραμμένο και κυκλοφορεί με το όνομα AVASTIN, ενώ στην Τουρκία και στις κατεχόμενες περιοχές κυκλοφορεί με το όνομα ALTUZAN. Να θυμίσουμε επίσης ότι οι Φαρμακευτικές Υπηρεσίες προειδοποίησαν το κοινό ότι τα φαρμακευτικά προϊόντα που κυκλοφορούν στις κατεχόμενες περιοχές δεν ελέγχονται από τις Αρχές της Δημοκρατίας, ούτε από κάποια άλλη Ευρωπαϊκή Αρχή και, ως εκ τούτου, δεν διασφαλίζεται η ποιότητα, η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητά τους.

«Η κατανάλωση πλαστών/ψευδεπίγραφων φαρμάκων εμπεριέχει σοβαρούς κινδύνους για την υγεία και μπορεί να επιφέρει ακόμη και τον θάνατο. Συνεπώς, προτρέπουμε το κοινό να αγοράζει φάρμακα μόνον από τα αδειοδοτημένα και ελεγχόμενα από τη Δημοκρατία φαρμακεία», είχαν ανακοινώσει οι Φαρμακευτικές Υπηρεσίες, προ μερικών μηνών.

Μέγα εμπόδιο στον έλεγχο της διακίνησης φαρμάκων από τα κατεχόμενα προς τις ελεύθερες περιοχές αποτελεί το γεγονός ότι ο κανονισμός για το εμπόριο διά μέσου της Πράσινης Γραμμής δεν απαγορεύει την αγορά τέτοιων σκευασμάτων από ιδιώτες. Αυτό καθιστά αδύνατο τον έλεγχο, ενώ οι Αρχές σηκώνουν τα χέρια ψηλά, δηλώνοντας αδυναμία να κατάσχουν αμφιβόλου ποιότητας ή πλαστά σκευάσματα.

ΓεΣΥ και Ευρωπαϊκός Κανονισμός

Λύση στο πρόβλημα, τουλάχιστον με τις αγορές φαρμάκων από τα κατεχόμενα -με το αιτιολογικό ότι είναι φθηνότερα- μπορεί να δοθεί με την εφαρμογή του ΓεΣΥ. Όπως είναι γνωστό, σύμφωνα με τη νομοθεσία, τα φάρμακα δεν θα πληρώνονται από τους ασθενείς, αλλά από το κράτος. Από τη δική του πλευρά το κράτος θα ετοιμάζει κατάλογο των σκευασμάτων που θα επιχορηγεί και θα τον κοινοποιεί σε όλους τους γιατρούς και τους φαρμακοποιούς.

Ανάγκη μεγάλη, για εξάλειψη των όποιων προβλημάτων υπάρχουν σήμερα, είναι όπως ο κατάλογος αυτός περιέχει σύγχρονα και τελευταίας γενιάς φάρμακα, τα οποία περιλαμβάνονται στα ιατρικά πρωτόκολλα.

Τελευταία, αλλά όχι έσχατη, καταγράφεται η ανάγκη για επάρκεια φαρμάκων, αλλά και ταχύς μηχανισμός εγγραφής τους, χωρίς μακρές γραφειοκρατικές τακτικές, ώστε να μην παρατηρούνται είτε ελλείψεις είτε ανεπάρκεια στην κάλυψη των αναγκών των ασθενών.

Μια κάποια λύση κυρίως για τις πωλήσεις ψευδεπίγραφων φαρμάκων θα προσφέρει και ο νέος ευρωπαϊκός κανονισμός για την αποτροπή της εισόδου ψευδεπίγραφων φαρμάκων στη νόμιμη αλυσίδα εφοδιασμού.

Ο νέος κανονισμός, που θα τεθεί σε εφαρμογή τον Φεβρουάριο 2019, θα προνοεί μεταξύ άλλων την τοποθέτηση μοναδικού κωδικού αναγνώρισης και μηχανισμού ανίχνευσης παραποίησης σε όλες τις συσκευασίες συνταγογραφούμενων φαρμάκων. Στόχος είναι η ταυτοποίηση και η πιστοποίηση της γνησιότητάς τους.

(ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ ΚΥΠΡΟΥ)