ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ: ΘΑ ΠΑΡΑΜΕΙΝΟΥΜΕ ΟΥΡΑΓΟΙ ΑΝ ΔΕΝ ΑΛΛΑΞΟΥΜΕ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΕΧΡΗΖΕ ΑΜΕΣΩΝ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΩΝ, ΤΙΣ ΟΠΟΙΕΣ ΕΙΜΑΣΤΕ ΣΕ ΚΑΛΟ ΔΡΟΜΟ ΝΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΟΥΜΕ. ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΣΤΟΙΧΗΜΑ, ΤΟΝΙΖΕΙ Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

«Η διαβούλευση είναι ένα και η επιβολή είναι άλλο. Όσοι έχουν τα συμφέροντα δεν διαβουλεύονται, αντίθετα θέλουν να τα επιβάλουν είτε έμμεσα είτε ακόμα με τρόπο καμία φορά προκλητικά απροκάλυπτο»

Με κόπο και μόχθο, λόγω πολιτικών αντιδράσεων, αφού οι εκπαιδευτικοί είναι μεγάλη δεξαμενή άντλησης ψήφων, αλλά και της αγγλοσαξονικής νοοτροπίας που διέπει τις πράξεις των Κυπρίων, πέρασαν σημαντικές τομές από το Κοινοβούλιο, όπως επεξηγεί ο Πρόεδρος της Επιτροπής Παιδείας Κυριάκος Χατζηγιάννης. Φέρνει ως χαρακτηριστικό παράδειγμα την πρόταση για αξιολόγηση των εκπαιδευτικών, η οποία, όπως τονίζει εμφαντικά ο κ. Χατζηγιάννης, «έχει βομβαρδιστεί απ' όλους και δυστυχώς έχει καεί». Σημειώνει, δε, ότι «αυτοί που ισχυρίζονταν ότι η πρόταση θέλει βελτίωση, τώρα σώπασαν και πανηγυρίζουν για τον τερματισμό της μεταρρύθμισης. Κάποιοι φαίνεται ότι ευνοούν το σημερινό σύστημα αξιολόγησης, με βάση το οποίο όλοι είναι τέλειοι».

Ακόμη ο Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής επισημαίνει ότι «το εκπαιδευτικό μας σύστημα ακόμα λειτουργεί με βάση αρχές, που εφαρμόστηκαν πριν από τριάντα χρόνια! Φανταστείτε ένα σύστημα να λειτουργεί για τρεις δεκαετίες με τον ίδιο τρόπο. Έχει όντως αποδειχθεί ότι είναι παρωχημένο και αναχρονιστικό και τώρα αγωνιζόμαστε να το αλλάξουμε…».

Επιλύθηκαν πολλά

Είστε Πρόεδρος της Επιτροπής Παιδείας της Βουλής εδώ και περισσότερο από ένα χρόνο. Τι έργο έχει παραχθεί;

Το έργο που έχει παραχθεί εδώ και έναν χρόνο όντως είναι τεράστιο και πολυσχιδές, και γι’ αυτό το γεγονός οφείλω να ευχαριστήσω όλα τα μέλη της Επιτροπής. Ξεκινήσαμε τη νέα κοινοβουλευτική περίοδο με συσσωρευμένες εκκρεμότητες. Η πρώτη εκκρεμότητα αφορούσε τους Κανονισμούς για την εισδοχή φοιτητών από ιδιωτικά σχολεία, οι οποίοι, όμως, δυστυχώς αποσύρθηκαν. Στη συνέχεια ολοκληρώσαμε τους Κανονισμούς Λειτουργίας των Σχολείων Μέσης Εκπαίδευσης, οι οποίοι και εγκρίθηκαν.

Αμέσως μετά την ανάληψη της προεδρίας της Επιτροπής έγινε κοινή σύσκεψη με την Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής των Ελλήνων στην παρουσία των δύο αρμόδιων Υπουργών. Η σύσκεψη αυτή τροχοδρόμησε την επίλυση διαχρονικών προβλημάτων, που είχαν να κάνουν με μετεγγραφές Κυπρίων από ένα πανεπιστήμιο σε άλλο εντός Ελλάδας, καθώς και την ψήφιση ελληνικού Νόμου που δίνει τη δυνατότητα στους ομογενείς να εγγράφονται σε ελληνικά πανεπιστήμια.

Πρόσθετα, επιλύθηκε και το θέμα της δυνατότητας μεταφοράς εργασιακών δικαιωμάτων για εργαζομένους στα πανεπιστήμια, ενισχύοντας έτσι την κινητικότητα ακαδημαϊκού προσωπικού, καθώς επίσης διεθνοποιήσαμε τα Πανεπιστήμιά μας, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να προσφέρουν μαθήματα σε ξένη γλώσσα.

Σε στενή συνεργασία με το Υπουργείο κατορθώσαμε να ετοιμασθεί η στρατηγική για την παραβατικότητα στα σχολεία. Βρισκόμαστε επίσης στη φάση όπου γίνεται μία τεράστια προσπάθεια για μεταρρύθμιση της Ειδικής Εκπαίδευσης. Πετύχαμε την έγκριση των Κανονισμών για τη διεξαγωγή των εξετάσεων τόσο για τους μαθητές, όσο και για τους εκπαιδευτικούς διασφαλίζοντας πλήρως το αδιάβλητο των εξετάσεων και περάσαμε επίσης τους κανονισμούς, που ρυθμίζουν το νέο σύστημα διορισμών των εκπαιδευτικών.

Πώς κρίνετε τον τρόπο λειτουργίας της Επιτροπής Παιδείας;

Η Επιτροπή Παιδείας έχει έναν πολύ διαφορετικό ρόλο από τις άλλες Επιτροπές, κυρίως επειδή με βάση το Δίκαιο της Ανάγκης έχουμε αναλάβει τον ρόλο της καθ’ όλα αρμόδιας Επιτροπής για θέματα Παιδείας της ελληνικής κοινότητας. Έχει τεράστιο νομοθετικό έργο να διεκπεραιώσει. Τουλάχιστον εγώ προσωπικά, είμαι υπέρ τού να εγκύψουμε στο νομοθετικό έργο, επειδή αυτό είναι που αφήνει πίσω του τις ριζικές αλλαγές, που χρειάζεται η Παιδεία του τόπου.

Διεξάγονται όμως πολλές φορές έντονες συζητήσεις, που οδηγούν σε καθυστερήσεις. Ο τρόπος συζήτησης του νομοθετικού σκέλους θα πρέπει να αλλάξει, ώστε να είμαστε πολύ πιο γρήγοροι στην ολοκλήρωση των νομοθεσιών. Δυστυχώς, δεν είμαι καθόλου ευχαριστημένος από το σημερινό, ομολογουμένως αργό και αντιπαραγωγικό σύστημα που ακολουθούμε.

Πάντως, ο τρόπος που αυτήν την περίοδο η Επιτροπή Παιδείας εργάζεται δεν έχει επικοινωνιακό χαρακτήρα.

Δεν νομίζω ότι προσωπικά ή οποιοσδήποτε άλλος βουλευτής έχει ανάγκη να εργαλειοποιεί την Επιτροπή, με σκοπό την αποκόμιση επικοινωνιακού οφέλους. Θα κριθούμε από το μέγεθος του αριθμού και κυρίως από την ποιότητα των αποφάσεών μας. Το σύστημα εκπαίδευσης του τόπου έχρηζε άμεσων μεταρρυθμίσεων, τις οποίες είμαστε σε καλό δρόμο να ολοκληρώσουμε. Αυτό είναι το μεγάλο στοίχημα.

Παρωχημένο το εκπαιδευτικό μας σύστημα

Γιατί όμως το σύστημα εκπαίδευσης έχει πατώσει και μάλιστα έχουμε τόσο άσχημα μαθησιακά αποτελέσματα;

Η απάντηση για τη γενική εικόνα του εκπαιδευτικού συστήματος είναι απλή. Επειδή δεν ελαμβάναμε αποφάσεις και αφήναμε τα προβλήματα να επιλυθούν από άλλους. Το εκπαιδευτικό μας σύστημα ακόμα λειτουργεί με βάση αρχές, που εφαρμόστηκαν πριν από τριάντα χρόνια! Φανταστείτε ένα σύστημα να λειτουργεί για τρεις δεκαετίες με τον ίδιο τρόπο.

Έχει όντως αποδειχθεί ότι είναι παρωχημένο και αναχρονιστικό και τώρα αγωνιζόμαστε να το αλλάξουμε. Και υπάρχει βεβαίως πολιτική ευθύνη, καθώς εδώ και χρόνια, αντί να επιδιωχθεί η διάλυση, επετράπη η παγίωση διάφορων κατεστημένων, λόγω του αδικαιολόγητου φόβου ότι η κάθε αλλαγή πιθανόν να επιφέρει πολιτικό κόστος. Κοιτάξτε το αδιέξοδο που υπάρχει σε σχέση με την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών!

Πού βρίσκεται το θέμα της αξιολόγησης των εκπαιδευτικών; Δεν ευθύνεται ο Υπουργός για το θέμα αυτό;

Ο νυν Υπουργός Παιδείας Κώστας Καδής έχει ετοιμάσει πρόταση για πρώτη φορά. Δυστυχώς, όμως, πολλοί εναντιώθηκαν και βάζουν εμπόδια, με το επιχείρημα ότι γίνονται ταυτόχρονα πολλές μεταρρυθμίσεις. Είμαι σίγουρος ότι, αν είχε χρόνο στη διάθεσή του ο Υπουργός, θα προχωρούσε με ολοκλήρωση της πρότασής του. Η πρόταση αυτή έχει βομβαρδιστεί απ' όλους και δυστυχώς έχει «καεί». Αυτοί που ισχυρίζονταν ότι αυτή η πρόταση θέλει βελτίωση, τώρα σώπασαν και πανηγυρίζουν για τον τερματισμό της μεταρρύθμισης. Κάποιοι φαίνεται ότι ευνοούν το σημερινό σύστημα αξιολόγησης, με βάση το οποίο όλοι είναι τέλειοι. Αν είναι δυνατόν! Πού είναι οι δικές τους προτάσεις;

Επίπεδο εκπαιδευτικών

Πώς αξιολογείτε το επίπεδο των εκπαιδευτικών μας;

Δεν είμαι ο αρμόδιος να τους κρίνει επί του αντικειμένου τους. Υπάρχει πολύ καταρτισμένο ανθρώπινο δυναμικό, που αποτελεί αδιαμφισβήτητο πλούτο για το εκπαιδευτικό μας σύστημα. Υπάρχει, όμως, όπως πληροφορούμαστε, και ένα μικρό ποσοστό εκπαιδευτικών, λιγότερο από το 1%, το όποιο φαίνεται ότι δεν μπορεί ή δεν αξίζει να είναι στα σχολεία μας. Αυτό είναι φυσικό να συμβαίνει σε έναν τόσο μεγάλο αριθμό εκπαιδευτικών, οι οποίοι, μην ξεχνάτε, ουσιαστικά αξιολογούνταν εντελώς τυπικά και με αναχρονιστικές μεθόδους αξιολόγησης. Θα πρέπει εμείς σήμερα να δημιουργήσουμε εκείνον τον μηχανισμό για να τους απομακρύνουμε, για το καλό της παιδείας μας, για το καλό των παιδιών μας.

Τι γίνεται με το επίπεδο των μαθητών;

Και αυτό εγώ δεν είμαι ο αρμόδιος να το αξιολογήσω. Ακούω όμως από τους εκπαιδευτικούς, που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή, ότι σε κάθε σχολείο υπάρχει ένας αριθμός μαθητών, οι οποίοι ρίχνουν κατακόρυφα το επίπεδο της κάθε τάξης. Και γι' αυτό το θέμα θα πρέπει να βρούμε έναν μηχανισμό, ώστε τα προβλήματα των παιδιών αυτών να τα χειριζόμαστε με τρόπο καλύτερο και για τα παιδιά αυτά, αλλά και για το όφελος των υπόλοιπων παιδιών.

Νέα Παιδεία ωριμότητας και αποτελεσματικότητας

Γιατί όμως τόσες αντιδράσεις κάθε φορά που πάει να γίνει μια αλλαγή στην Εκπαίδευση;

Ευτυχώς στην εκπαίδευση εργοδοτείται ένας τεράστιος αριθμός ανθρώπων και η κάθε αλλαγή δημιουργεί δικαιολογημένα φόβο. Είναι πολύ φυσιολογικό το «νέο» κάποιους να τους τρομάζει, να δημιουργεί φοβίες ή αβεβαιότητα. Όμως, χωρίς να τολμήσουμε να μπούμε σε νέα Παιδεία ωριμότητας και αποτελεσματικότητας του εκπαιδευτικού μας συστήματος, ένα είναι βέβαιο: θα παραμείνουμε ουραγοί όχι μόνο της Ευρωπαϊκής Εκπαίδευσης αλλά και της Παγκόσμιας εις βάρος βεβαίως των παιδιών μας, που πλείστα εξ αυτών είναι αναντίλεκτα λαμπρά μυαλά, τα οποία, δυστυχώς, αν ακολουθήσουμε την πεπατημένη, θα παραμείνουν χωρίς εκείνους τους μηχανισμούς εκπαίδευσης, ώστε να ανταγωνισθούν σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο συναδέλφους τους, οι οποίοι ήδη βιώνουν εξελιγμένα εκπαιδευτικά συστήματα που ανταποκρίνονται στις ανάγκες του ανταγωνισμού και της αγοράς.

Συνήθως όλοι λένε «ναι» στις αλλαγές! Πώς τους επιρρίπτετε ευθύνες;

Δυστυχώς είναι καλά εδραιωμένη στη νοοτροπία μας η αγγλοσαξονική υποκρισία. Έχετε δίκαιο! Το ακούω κι εγώ πολύ συχνά. Λένε, «είμαστε υπέρ των αλλαγών και αρχίζει το αλλά... το πότε... όχι όλα μαζί κ.λπ, κ.λπ, κ.λπ». Αυτά όλα είναι σαθρά επιχειρήματα! Εγώ ξέρω ότι, όταν πρέπει να γίνει μια μεταρρύθμιση, πρέπει να γίνει. Δεν μπορεί να επαναλαμβάνεται πάντοτε το ίδιο σενάριο, κατά το οποίο ένας είναι υπέρ και όλοι οι άλλοι είναι εναντίον. Η κατάληξη όμως ξέρετε ποια είναι; Αντί να ψηφισθεί ορθά μια μεταρρύθμιση, καταντά στην τελική ψήφισή της να είναι άθροιση συμφερόντων χωρίς την αρχική δική της φιλοσοφία. Είναι θλιβερό αυτό και, δυστυχώς, συμβαίνει σχεδόν σε κάθε αλλαγή.

Καλά, δεν είναι ωφέλιμη η έκφραση ιδεών και απόψεων;

Αν οι απόψεις είναι προσηλωμένες στη φιλοσοφία της μεταρρύθμισης, τότε, ναι, και ιδιαίτερα όταν οι όποιες συμπληρώσεις είναι βελτιωτικές. Αν όμως είναι ικανοποίηση συμφερόντων, πιστέψετέ με, τότε είναι σφάλμα. Το παράδειγμα με το σύστημα διορισμών των εκπαιδευτικών, όπου κάναμε μια μεταρρύθμιση, η οποία θα ισχύσει ουσιαστικά μετά από δέκα χρόνια.

Είναι αυτήν τη μεταρρύθμιση στο συγκεκριμένο θέμα που περίμενε από τη Βουλή του ο Κυπριακός Ελληνισμός, ο Κύπριος φορολογούμενος πολίτης, αλλά και το σύνολο της μαθητιώσας νεολαίας μας ανεξαρτήτως βαθμίδας; Πιστεύω ακράδαντα πως όχι.
Η διαβούλευση είναι ένα και η επιβολή είναι άλλο. Όσοι έχουν τα συμφέροντα δεν διαβουλεύονται, αντίθετα θέλουν να τα επιβάλουν είτε έμμεσα είτε ακόμα με τρόπο καμία φορά προκλητικά απροκάλυπτο!