Οι στόχοι της έγκαιρης παρέμβασης που απευθύνεται σε εφήβους είναι η μείωση και η διακοπή της χρήσης ουσιών εξάρτησης μέσω της παροχής θεραπευτικών προγραμμάτων

Από το 2010, που τέθηκε σε λειτουργία το πρωτόκολλο για την παραπομπή μαθητών χρηστών ουσιών εξάρτησης στα θεραπευτικά κέντρα, φέτος ήρθε η ώρα να ανανεωθεί και να επιστρέψει εμπλουτισμένο, καλύπτοντας κάποια κενά και ενισχύοντας τη δράση του. Το πρωτόκολλο τέθηκε από το Αντιναρκωτικό Συμβούλιο Κύπρου με τη συνεργασία του Υπουργείου Υγείας και Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού, για να διευκολύνει την πρόσβαση των εφήβων χρηστών ουσιών εξάρτησης προς τα θεραπευτικά κέντρα.

Η ετήσια έκθεση του ΑΣΚ αναφέρει μεταξύ άλλων ότι φέτος, με την έναρξη της σχολικής χρονιάς, θα τεθεί σε λειτουργία το πρωτόκολλο εμφανώς ανανεωμένο, ενώ παράλληλα αρχίζει η ενίσχυση των θεραπευτικών μονάδων που απευθύνονται σε ανήλικους χρήστες.

Ο καθηγητής ενεργοποιεί τη διαδικασία

Το Αντιναρκωτικό Συμβούλιο Κύπρου, ως ο θεσμικά συντονιστικός φορέας στην Κύπρο για τις ουσίες εξάρτησης, προχώρησε σε συνεργασία και με τη συμμετοχή της Επιτροπής Αγωγής Υγείας και Πολιτότητας και της Υπηρεσίας Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού, όπως επίσης και των Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας του Υπουργείου Υγείας, στη δημιουργία του πρωτοκόλλου παραπομπής που θα διευκολύνει την πρόσβαση των εφήβων χρηστών ουσιών εξάρτησης προς τα Θεραπευτικά Κέντρα.

Το πρωτόκολλο τέθηκε σε λειτουργία το 2010 και καθορίζει τον καθηγητή Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής, ως το αρμόδιο άτομο για την υλοποίηση της διαδικασίας παραπομπής. Οι λόγοι που έχει επιλεχθεί έχουν να κάνουν με την καθημερινή του παρουσία στο σχολείο.

Επίσης η χρήση ουσιών εξάρτησης εμπίπτει στον ρόλο και τις αρμοδιότητές του αφού αποτελεί ένα από τα προβλήματα που αντιμετωπίζει στο σχολικό περιβάλλον. Ο καθηγητής ΣΕΑ δεν εμπλέκεται άμεσα στις εκπαιδευτικές δραστηριότητες όπως στην αξιολόγηση απόδοσης, στα θέματα πειθαρχίας και είναι ουδέτερος ως προς το εκπαιδευτικό πλαίσιο, καθιστώντας τον ρόλο του πιο προσβάσιμο για τον μαθητή.

Σε ποιους απευθύνεται

Σύμφωνα με το Αντιναρκωτικό Συμβούλιο Κύπρου, η ομάδα στόχος στην οποία απευθύνεται το πρωτόκολλο είναι οι έφηβοι μαθητές που παρουσιάζουν κάποια χαρακτηριστικά που ενδεχομένως παραπέμπουν σε χρήση ουσιών εξάρτησης. Σε αυτήν την ομάδα εντάσσονται μαθητές που ζητούν βοήθεια για σκοπούς χρήσης ουσιών εξάρτησης, καθώς και μαθητές που δεν ζητούν βοήθεια αλλά εντοπίζονται με βάση κάποια ειδικά χαρακτηριστικά που ενδεχομένως να παραπέμπουν σε χρήση ουσιών εξάρτησης.

Η εφαρμογή του πρωτοκόλλου προϋποθέτει τη συνεχή εκπαίδευση και καθοδήγηση του καθηγητή Συμβουλευτικής και Επαγγελματικής Αγωγής. Το Αντιναρκωτικό Συμβούλιο Κύπρου ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι το «εν λόγω πρωτόκολλο κρίθηκε αναγκαίο όπως ανανεωθεί και εμπλουτιστεί με στόχο την εφαρμογή του με την ανανεωμένη μορφή του όπου εκσυγχρονίζονται οι απαιτούμενες διαδικασίες, τη νέα σχολική χρονιά 2017-2018».

Τα κενά, οι αλλαγές και οι στόχοι

Το Αντιναρκωτικό Συμβούλιο Κύπρου στην ετήσια έκθεσή του αναφέρει ότι «με αφορμή τα περιστατικά ανήλικων χρηστών εξαρτησιογόνων ουσιών που εντοπίσθηκαν στις διάφορες υπηρεσίες κατά τα τελευταία χρόνια και μέσα από τις προσπάθειες όλων των εμπλεκόμενων φορέων για τη βέλτιστη διαχείρισή τους, διαπιστώθηκε η ύπαρξη κενών και αδυναμιών εκ μέρους της Πολιτείας αναφορικά με τον χειρισμό των περιστατικών αυτών».

Έτσι προχώρησε σε πρόταση, η οποία έγινε αποδεκτή και εφαρμόσιμη από όλους τους υπόλοιπους εμπλεκόμενους φορείς, στοχεύοντας κυρίως στη μεγιστοποίηση των υφιστάμενων πόρων, ανθρώπινων και οικονομικών και στην αξιοποίηση των υποδομών.

Το ΑΣΚ έθεσε, λοιπόν, ως κύριο στόχο την κάλυψη των κενών που παρατηρούνται σε διάφορες επαρχίες, όπως π.χ. στην Πάφο, για παροχή προσβάσιμων θεραπευτικών προγραμμάτων για μαθητές. Για παράδειγμα σε ό,τι αφορά την κάλυψη των ιδίων αναγκών στην επαρχία Αμμοχώστου έχει ήδη προχωρήσει στην ενίσχυση του Σταθμού Πρόληψης και Συμβουλευτικής «Αχιλλέα».

«Οι στόχοι της έγκαιρης παρέμβασης που απευθύνεται σε εφήβους είναι η μείωση και η διακοπή της χρήσης ουσιών εξάρτησης μέσω της παροχής θεραπευτικών προγραμμάτων που αποσκοπούν στην ανασυγκρότηση της προσωπικότητας του εφήβου με την ενίσχυση των προστατευτικών παραγόντων και την αποδυνάμωση των ατομικών, ψυχολογικών παραγόντων κινδύνου, στην εμπλοκή και ενίσχυση του κοινωνικού του περιβάλλοντος (οικογενειακού, σχολικού, κοινοτικού) και στη δημιουργία συνθηκών τέτοιων, που θα διασφαλίζουν τη μείωση της πρόσβασης στην ουσία».

Τα χαρακτηριστικά που «μαρτυρούν» τον χρήστη

· Σχολική αποεπένδυση (πτώση της ακαδημαϊκής επίδοσης, απουσίες, μείωση ενδιαφέροντος για ψυχαγωγικές και αθλητικές δραστηριότητες που απολάμβανε στο παρελθόν).

· Ξαφνικές αλλαγές στη διάθεση.

· Ανεξήγητη απόσυρση, απομόνωση, κατάθλιψη.

· Έλλειψη ενδιαφέροντος για εξωτερική εμφάνιση.

· Επιθετική, απειθάρχητη συμπεριφορά και απουσία διάθεσης για συνεργασία.

· Συγκρούσεις με φίλους και παρέα με εξωσχολικούς ή μεγαλύτερους.