ΜΙΑ ΑΛΛΗΓΟΡΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΧΩΡΙΣ ΣΚΟΠΟ, ΧΩΡΙΣ ΚΑΠΟΙΑ ΤΕΛΙΚΟΤΗΤΑ

ΕΝΑΣ ΚΟΣΜΟΣ ΑΙΝΙΓΜΑΤΙΚΟΣ, ΣΚΕΛΕΤΙΚΟΣ, ΣΚΟΤΕΙΝΟΣ, ΧΩΡΙΣ ΚΑΠΟΙΑ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΗ ΑΠΕΙΛΗ, ΚΑΚΟΣ ΧΩΡΙΣ ΚΑΠΟΙΟ ΓΕΓΟΝΟΣ Ή ΠΡΑΞΗ ΚΑΚΙΑΣ, Ο ΚΟΣΜΟΣ ΠΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙ Η ΠΕΝΑ ΤΟΥ FRANZ KAFKA ΑΚΟΥΜΠΗΣΕ ΕΝΑ ΝΕΥΡΟ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΗ ΟΠΩΣ ΒΙΩΝΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΠΟΞΕΝΩΜΕΝΟΥΣ

 Καφκικό είναι, ορίζει ο Karl, όταν μπαίνεις σ’ έναν κόσμο σουρεαλιστικό, στον οποίον όλοι οι μηχανισμοί ελέγχου σου, όλα τα σχέδιά σου, ο τρόπος με τον οποίο καθορίζεις και διαρθρώνεις τη συμπεριφορά σου αρχίζουν να ραγίζουν για να καταρρεύσουν γύρω σου σε κομμάτια, κι εσύ βρίσκεις τον εαυτό σου αντιμέτωπο με μια δύναμη αδιευκρίνιστη

Ο Kafka είναι ο μόνος ίσως συγγραφέας στον 20ό αιώνα, το όνομα του οποίου μπήκε σαν έννοια στην γλώσσα. Γνωρίζουμε ή έχουμε μια αίσθηση για το τι είναι 'καφκικό' για να αποτολμούμε εφαρμογή της λέξης, χωρίς να γνωρίζουμε τόσο διεισδυτικά τα έργα του Kafka, ώστε να τη συνδέσουμε κριτικά με αυτά.
Πράγματι, το καφκικό, είναι όρος τόσο ετοίμος στη χρήση μπροστά σε δυσάρεστες καταστάσεις, ώστε να διαφεύγουν οι ορίζουσες ειδοποιοί διαφορές κι η χρήση να μην είναι πάντα δόκιμη: όπως εξηγεί ο Frederick R. Karl, συγγραφεύς της πιο πρόσφατης και έγκριτα διερευνημένης κριτικής βιογραφίας του Kafka, «όταν περιμένεις το λεωφορείο για να μάθεις αίφνης ότι τα λεωφορεία σταμάτησαν να κυκλοφορούν, αυτό δεν είναι καφκικό».

Καφκικό είναι, ορίζει ο Karl, όταν μπαίνεις σ’ έναν κόσμο σουρεαλιστικό, στον οποίον όλοι οι μηχανισμοί ελέγχου σου, όλα τα σχέδιά σου, ο τρόπος με τον οποίο καθορίζεις και διαρθρώνεις τη συμπεριφορά σου αρχίζουν να ραγίζουν για να καταρρεύσουν γύρω σου σε κομμάτια, κι εσύ βρίσκεις τον εαυτό σου αντιμέτωπο με μια δύναμη αδιευκρίνιστη, που δεν δίνεται στις εξηγητικές του κόσμου παραστάσεις σου. Εσύ δεν παραδίνεσαι, δεν ξαπλώνεις για να πεθάνεις. Μαζεύεις όλα τα όπλα σου, αγωνίζεσαι με όλους τους μηχανισμούς αντίστασής σου. Αλλά δεν έχεις καμιά ελπίδα. Αυτό είναι το Καφκικό, το Kafkaesque

(Αποσπάσματα από διάλεξη του γράφοντα για τον Κάφκα, στη Φιλοσοφική Εταιρεία Κύπρου, Πέμπτη 9.3.17).

Διαβάστε περισσότερα στην έκδοση της "Σημερινής" της Κυριακής που κυκλοφορεί...