ΑΠΟ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΩΝ ΚΑΤΕΛΗΞΕ ΕΝΑΣ ΑΠΛΟΣ ΓΡΑΦΕΑΣ

Όσοι από τους μαθητές του ζούμε ακόμη θυμόμαστε τον αγαπημένο μας καθηγητή, που όσο αυστηρός και αν ήταν, ποτέ δεν αδίκησε κανέναν. Αντίθετα, μας συμβούλευε να είμαστε μελετηροί για να «προκόψουμε»

Πικράθηκε ο Μηναΐδης, αλλά οι συνθήκες ήταν τέτοιες, που έπρεπε να δεχθεί την αδικία σε βάρος του, γιατί είχε να θρέψει γυναίκα και τρεις κόρες

Τοποθετήθηκε γραφέας, παρακαλώ, για να μη βρεθεί στους δρόμους σε προχωρημένη ηλικία. Και τελικά αφυπηρέτησε με μια σύνταξη πείνας

Φυλλομετρώντας έναν παλιό κατάλογο ανθρώπων, που έσπειραν αρκετό σπόρο στη Σολιά για να καρπίσει το Ελληνικό Γυμνάσιό της, έπεσε το μάτι μου στο όνομα Θεοχάρης Μηναΐδης. Και σε κύκλο, δίπλα από το όνομα, η παρατήρηση: «Ο πιο αδικημένος, με τον Σωκράτη Γεωργιάδη, από τους σκαπανείς της ανώτερης παιδείας στη Σολέα». Και άφησα του λογισμού τα μάτια να γυρίσουν πολλά χρόνια πίσω, για να ξαναζήσω, έστω και νοερά, αξέχαστες στιγμές των μαθητικών μου χρόνων.

Ο Σωκράτης Γεωργιάδης, από τους ιδρυτές της Πρακτικής Ελληνικής Σχολής Σολέας, που μετεξελίχθηκε στο σημερινό λαμπρό πνευματικό φυτώριο Γυμνάσιο και Λύκειο. Άφησε τη διδασκαλική έδρα για να υπηρετήσει ως καθηγητής, γραμματέας και πρόεδρος της Εφορείας. Η ανεξάρτητη Κύπρος, αντί να τον τιμήσει για την προσφορά του στην Ελληνική Παιδεία, τον υποβίβασε σε δημοδιδάσκαλο και τον διόρισε εκδικητικά στο Πελέντρι, μακριά από την οικογένειά του. Εκεί, στη διδασκαλική έδρα, τον βρήκε ο θάνατος, προτού συμπληρώσει τα συντάξιμα έτη υπηρεσίας. Με τον φωτισμένο, αδικημένο αυτό Σολιάτη θ’ ασχοληθώ σε άλλο σημείωμά μου.

Ποιος είναι

Σήμερα θα περιοριστώ στον άλλο μεγάλο αδικημένο πνευματικό άνθρωπο της Σολιάς, τον Θεοχάρη Μηναΐδη, που τον έζησα στην αρχή ως καθηγητή των Αγγλικών, αργότερα ως παιδονόμο και τέλος ως απλό γραφέα. Λες και ήταν ο τελευταίος των ανθρώπων που υπηρέτησαν το Γυμνάσιο Σολέας. Όσοι μαθητές του Μηναΐδη ζούμε ακόμη, δεν ξεχνούμε ποτέ τον αυστηρό στην τάξη, αλλά πάντα γελαστό στο διάλειμμα καθηγητή των Αγγλικών.

Πολλοί από τους μαθητές του περνούσαν στις τότε εξετάσεις ανώτερων και κατώτερων Αγγλικών, που ήταν απαραίτητες για την πρόσληψη σε κυβερνητική θέση. Δυστυχώς, όταν η Πρακτική Σχολή Σολέας μετεξελίχθηκε σε Ελληνικό Γυμνάσιο, οι κανονισμοί άλλαξαν και ο Θεοχάρης Μηναΐδης έπαψε να διδάσκει Αγγλικά στις μεγάλες τάξεις. Πικράθηκε, αλλά οι συνθήκες ήταν τέτοιες που έπρεπε να δεχθεί τη αδικία σε βάρος του, γιατί είχε να θρέψει γυναίκα και τρεις κορούλες.

Η αδικία συνεχίστηκε

Η αδικία, όμως, συνεχίστηκε. Σε δυο-τρία χρόνια ο Μηναΐδης υποβιβάστηκε σε παιδονόμο. Ακόμα και κατά τη διάρκεια του Αγώνα της ΕΟΚΑ, που το σχολείο είχε ανάγκη έμπειρων, δοκιμασμένων καθηγητών των Αγγλικών, προτιμήθηκαν άλλοι, που δεν μπορούσαν να συγκριθούν με τον Μηναΐδη που, συν τοις άλλοις, με κάθε ευκαιρία απέδειχνε έμπρακτα τον πατριωτισμό του. Θυμάμαι, όταν τον καιρό του Αγώνα της ΕΟΚΑ ξεσηκωνόμασταν σε μαχητικές διαδηλώσεις και πετροβολισμούς των στρατιωτών, ο αείμνηστος Μηναΐδης, ο Παιδονόμος μας, όχι μόνο δεν μας εμπόδιζε να εγκαταλείψουμε τις τάξεις, αλλά μας παράγγελλε να είμαστε προσεχτικοί, αν συναντούσαμε στρατιώτες. Λες και ήταν καθοδηγητής μας.

Τέλειωσε ο Αγώνας και αντί να αμειφθεί για τις υπηρεσίες του, έχασε και τη θέση του Παιδονόμου. Θεωρήθηκε, λένε, «Γριβικός» και αντικαταστάθηκε από πρόσωπο φίλα προσκείμενο στο Ζυριχικό καθεστώς. Ο Μηναΐδης, πικραμένος, δέχθηκε και τη νέα, τρίτη, αδικία σε βάρος του. Τοποθετήθηκε γραφέας για να μη βρεθεί στους δρόμους με γυναίκα και τρεις κορούλες. Τελικά, αφυπηρέτησε με μια σύνταξη πείνας 6 λιρών. Ο άνθρωπος που υπηρέτησε το Γυμνάσιο Σολέας δεκαετίες, όσο πολύ λίγοι, εισέπραξε από το ανεξάρτητο κράτος το νόμισμα της αχαριστίας.

Οι δύο συναντήσεις μας

Μετά την αποφοίτησή μου, συναντήθηκα δυο φορές με τον αείμνηστο Μηναΐδη. Την πρώτη φορά τέλη Ιουλίου 1964, στο Γυμνάσιο Σολέας, όταν κάλυπτα δημοσιογραφικά την τελετή της παράδοσης της Πολεμικής Σημαίας από τον Αρχιστράτηγο Διγενή, στον Διοικητή της 31ης Μοίρας Καταδρομών Ταγματάρχη Γεώργιο Καρούσο. «Χαραλαμπίδη μου, χρυσέ μου», μου είπε χαμογελώντας μόλις τον πλησίασα.

«Πόσο δίκαιο είχες όταν πολεμούσες τη Ζυρίχη και δεν λογάριαζες την αποβολή σου; Ευτυχώς που ήρθε ο Διγενής μας στην Κύπρο, έφερε και στρατό από τη Μητέρα Ελλάδα και αναστήθηκε ο προαιώνιος πόθος μας για Ένωση. Να ΄σαι πάντα καλά, γιε μου και να με θυμάσαι». Η δεύτερη και τελευταία φορά που συναντηθήκαμε ήταν στις αρχές Γενάρη 1968, λίγο μετά το «Βατρελώ» της Κοφίνου και την ανάκληση του Διγενή από τη Χούντα.

Είχε αρχίσει η ταπεινωτική αποχώρηση της Ελληνικής Μεραρχίας. Κατέβαινα από την Κακοπετριά στη Λευκωσία και τον συνάντησα στον δρόμο, στην είσοδο της Ευρύχου. Σταμάτησα. Τον χαιρέτησα και με το πλατύ του χαμόγελο με ρώτησε τι γίνομαι. Του είπα ότι είμαι καλά, είχα γυναίκα κι ένα γιο και είμαι ευχαριστημένος από τη δουλειά μου. Του άνοιξα την πόρτα, μπήκε στο αυτοκίνητο και προχωρήσαμε αργά συνομιλώντας.

Μου μίλησε για τα χρόνια του Αγώνα, για τις συμβουλές που μας έδινε να προσέχουμε όταν συγκρουόμασταν με τους στρατιώτες, για τις αδικίες σε βάρος του και για την πενιχρή σύνταξη των 6 λιρών, αν θυμάμαι καλά. Μεγάλος ήταν κι πόνος του, που οι αγώνες για την Ένωση θάφτηκαν δυο φορές. Μια στη Ζυρίχη και δεύτερη στην Κοφίνου. Και μου αποκάλυψε ότι σκέφτεται σοβαρά να πουλήσει την περιουσία του και να πάει οικογενειακώς στην Ελλάδα, για να ζήσει και να πεθάνει εκεί ως ελεύθερος Έλληνας.

Όταν φτάσαμε έξω από το σπίτι του, μου είπε να κατέβω να με φιλέψει, αλλά βιαζόμουν. «Άλλη φορά δάσκαλέ μου», του είπα. Τον αποχαιρέτησα κι έφυγα. Ήταν η τελευταία μας συνάντηση. Εννιά μήνες αργότερα, 26 Δεκεμβρίου 1968, ο αγαπημένος μου δάσκαλος και συμβουλάτορας Θεοχάρης Μηναΐδης εγκατέλειψε πικραμένος τα γήινα στα 65 του χρόνια, αφήνοντας απροστάτευτες χήρα γυναίκα και τρεις κορούλες.

Αξέχαστος στις μνήμες των μαθητών του

Όσοι από τους μαθητές του ζουν θυμούνται τον αγαπημένο μας καθηγητή, που ποτέ δεν αδίκησε κανέναν. Αντίθετα, μας συμβούλευε να είμαστε μελετηροί για να «προκόψουμε». Εγώ ιδιαίτερα δεν θα ξεχάσω ποτέ τις συμβουλές του κατά τη διάρκεια του Αγώνα της ΕΟΚΑ και αργότερα, στην έκτη τάξη, που ήμουν το μαύρο πρόβατο του σχολείου, γιατί μιλούσα ανοιχτά εναντίον της Ζυρίχης και λίγο έλειψε ν’ αποβληθώ «διά παντός».

Με φώναζε συχνά στο «κλουβί» του, στην είσοδο των προπυλαίων του γυμνασίου και με συμβούλευε πατρικά: «Βρε Χαραλαμπίδη, μην τους πηγαίνεις κόντρα, γιε μου. Αφού θωρείς ότι σε βάλανε στο μάτι. Θέλουν να σε διώξουν. Σκέψου ότι σε λίγους μήνες θα τελειώσει η σχολική χρόνιά. Είναι κρίμα να σε αποβάλουν και να χάσεις το σχολείο… Άκου μου κι εμένα που είμαι που είμαι παθός και κάτι ξέρω».

Τις συμβουλές αυτές, του αείμνηστου Θεοχάρη Μηναΐδη, τις έχω χαράξει στην καρδιά μου. Και κάθε φορά που περνώ από την Ευρύχου, έρχεται στον νου μου ο υπέροχος εκείνος εκπαιδευτικός, που πολλά πρόσφερε στο Γυμνάσιο Σολέας και πολύ αδικήθηκε όχι μόνο από την πολιτεία, αλλά και τους Σολιάτες. Αιωνία σου η μνήμη αξέχαστε, αδικημένε μου δάσκαλε. Όσοι μαθητές σου είμαστε στη ζωή, πάντα θα σε θυμόμαστε και θα το λέμε. Πολλά σου χρωστά η Σολιά και το Γυμνάσιό της. Αιωνία σου η μνήμη.