ΣΥΣΤΑΣΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΛΕΓΚΤΗ ΓΙΑ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗ ΦΡΟΥΡΗΣΗΣ ΣΕ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ

Στοιχεία που αφορούν τα επιδόματα οδηγού αξιωματούχων του κράτους και αρχηγών κομμάτων, και απασχόλησης ιδιαιτέρων γραμματέων από κόμματα και άλλα πρόσωπα, δίδει με έκθεσή του ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης

Το επίδομα οδηγού ανέρχεται σε €1.200 μηνιαίως και υπόκειται σε μείωση 15%, το επίδομα ιδιαιτέρας γραμματέως σε €3.019,01 και μειώνεται ανάλογα με τα φορολογικά δεδομένα κάθε αξιωματούχου, ενώ για τις γραμματειακές υπηρεσίες σε βουλευτές παραχωρείται επίδομα €1.025,16, το οποίο θεωρείται συντάξιμη απολαβή

Στο φως της δημοσιότητας δόθηκαν χθες αναλυτικά τα επιδόματα οδηγών, συζύγων πρώην προέδρων Δημοκρατίας και Βουλής αλλά και γραμματέων. Τα ακόλουθα έχουν προκύψει κατόπιν διερεύνησης από την Ελεγκτική Υπηρεσία καταγγελίας, που υποβλήθηκε από τον Αντιπρόεδρο του ΔΗΣΥ και Βουλευτή Αμμοχώστου Γιώργο Γεωργίου, σχετικά με το «επίδομα οδηγού» που καταβάλλεται στο Κίνημα Οικολόγων - Συνεργασία Πολιτών. Ο Γενικός Ελεγκτής Οδυσσέας Μιχαηλίδης στην έκθεση που ετοίμασε τονίζει πως η παραχώρηση φρούρησης πολιτικών προσώπων πρέπει να γίνει στη βάση αξιολόγησης κινδύνου και όχι ως δικαίωμα.

Τα επιδόματα οδηγού

Η μακροσκελής έκθεση του Γενικού Ελεγκτή χωρίζεται σε δύο μέρη. Σε ό,τι αφορά το πρώτο μέρος που αφορά το επίδομα οδηγού, ο Γενικός Ελεγκτής σημειώνει πως το εν λόγω επίδομα παραχωρείται κατόπιν σχετικών αποφάσεων του Υπουργικού Συμβουλίου (ΥΣ) ή εγκρίσεων του Υπουργείου Οικονομικών (ΥΠΟΙΚ) σε ορισμένους αξιωματούχους/πολιτικά κόμματα και δεν διέπεται από Νομοθεσία ή Κανονισμούς. «Το επίδομα οδηγού ανέρχεται σε €1.200 μηνιαίως και υπόκειται σε μείωση 15%, λόγω μείωσης των επιδομάτων, σύμφωνα με τη σχετική Σημείωση στον Κρατικό Προϋπολογισμό από 1.1.2013», προσθέτει, παραθέτοντας σχετικά στοιχεία.

*Κίνημα Οικολόγων - Συνεργασία Πολιτών: Το ΥΣ ενέκρινε τον Μάρτιο 2005 την καταβολή, επί τακτικής μηνιαίας βάσεως, στο Κίνημα Οικολόγων Περιβαλλοντιστών ποσού που αντιστοιχεί με τη μισθοδοσία ενός οδηγού του δημοσίου τομέα, αντί της παροχής αστυνομικής φρουράς στον κ. Γιώργο Περδίκη, βουλευτή του Κινήματος.

Στη βάση της εν λόγω απόφασης, από 1.5.2005 μέχρι 28.2.2017, σύμφωνα με στοιχεία που λήφθηκαν από το Ολοκληρωμένο Σύστημα Διοικητικής και Οικονομικής Πληροφόρησης του Γενικού Λογιστηρίου (FIMAS), καταβλήθηκε στο Κίνημα Οικολόγων - Συνεργασία Πολιτών ως «επίδομα οδηγού» ποσό ύψους €160.009. Κατά τον έλεγχο που διενήργησε η Υπηρεσία στις οικονομικές καταστάσεις του Κινήματος για τα έτη 2012, 2013 και 2014, εντοπίστηκε Ετήσιο Συμβόλαιο Εργοδότησης από το Κίνημα, με ημερ. 1.2.2014, για τη θέση «Οδηγού του Αρχηγού του Κόμματος και Λειτουργού Επαρχιακού Γραφείου Λευκωσίας», με μηνιαίο μισθό €1.202,03 και επιπρόσθετα 13ο μισθό (εφόσον υπάρχει η δυνατότητα).

Διαπιστώθηκε, επίσης, ότι το Κίνημα καταβάλλει τις ανάλογες εισφορές στις Υπηρεσίες Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Ο μισθός της εν λόγω εργοδοτουμένης από 1.7.2012 μέχρι 31.12.2015 ανήρχετο σε €1.202 μηνιαίως, ανεξαρτήτως της μείωσης από το Κράτος του «επιδόματος οδηγού» που καταβάλλεται στο Κίνημα. Σχετικά αναφέρεται ότι το προηγούμενο Συμβόλαιο Εργοδότησης μεταξύ Κινήματος (εργοδότη) και της συγκεκριμένης εργοδοτούμενης, με ημερ. 1.9.2011, αφορούσε στη θέση «Λειτουργού Επαρχιακού Γραφείου Λευκωσίας».

*Κίνημα Σοσιαλδημοκρατών ΕΔΕΚ: Σύμφωνα με στοιχεία που λήφθηκαν από το FIMAS, στο Κίνημα Σοσιαλδημοκρατών ΕΔΕΚ καταβλήθηκε ως «επίδομα οδηγού» από 8.1.2009 - 1.11.2011 και από 1.7.2013 - 30.6.2016, οπότε και οι πληρωμές προς το Κίνημα τερματίστηκαν, ποσό συνολικού ύψους €78.115.

Σύμφωνα με σημείωμα του ΥΠΟΙΚ ημερ. 29.10.2013, στο Κίνημα παραχωρείτο επίδομα οδηγού, λόγω αφυπηρέτησης ενός εκ των εγκεκριμένων αστυνομικών που εκτελούσαν χρέη οδηγού και ασφαλείας. Το επίδομα τερματίστηκε την 1.11.2011 με την ανάληψη της Προεδρίας της Βουλής των Αντιπροσώπων (ΠτΒ) από τον κον Γιαννάκη Ομήρου, τότε Πρόεδρο ΕΔΕΚ. Με το ίδιο σημείωμα εγκρίθηκε από το ΥΠΟΙΚ η συνέχιση της χορηγίας προς την ΕΔΕΚ για κάλυψη του επιδόματος, όπως ήταν η εισήγηση της Βουλής.

*Τέως ΠτΒ Γιαννάκης Ομήρου: Τον Αύγουστο 2016, το ΥΣ αποφάσισε όπως εγκρίνει την παραχώρηση μηνιαίου επιδόματος ύψους €1.020 προς τον τέως Πρόεδρο της Βουλής για εξασφάλιση υπηρεσιών από ιδιώτη για άσκηση καθηκόντων οδηγού, με αναδρομική ισχύ από την 1η Ιουλίου 2016. Όπως αναφέρεται πιο πάνω, κατά την ίδια ημερομηνία τερματίστηκε η καταβολή επιδόματος οδηγού προς την ΕΔΕΚ.

Από τον Ιούλιο 2016 μέχρι και τον Φεβρουάριο 2017, του καταβλήθηκε ποσό συνολικού ύψους €8.160 ως «επίδομα οδηγού», σύμφωνα με στοιχεία που λήφθηκαν από το FIMAS. Σύμφωνα με πληροφόρηση που είχε η Υπηρεσία από το ΥΠΟΙΚ, το Υπουργείο δεν κατέχει οποιαδήποτε στοιχεία/πληροφορίες σχετικά με την απασχόληση ή μη οδηγού, πέραν της πιο πάνω αναφοράς σε σημείωμα του ΥΠΟΙΚ ημερ. 29.10.2013, για επίδομα οδηγού προς την ΕΔΕΚ, λόγω αφυπηρέτησης ενός εκ των εγκεκριμένων αστυνομικών που τότε εκτελούσαν χρέη οδηγού και ασφαλείας.

Σε τηλεφωνική επικοινωνία της Ελεγκτικής Υπηρεσίας με τον κ. Ομήρου, αυτός ανέφερε ότι εργοδοτεί ένα πρόσωπο (πρώην λοχία της αστυνομίας) και του καταβάλλει μηνιαίως ολόκληρο το ποσό των €1.020 που καταβάλλεται στον ίδιο από την Δημοκρατία. Όπως ανέφερε, το πρόσωπο αυτό παρέχει υπηρεσίες φρούρησής του.

*Πρώην ΠτΒ Αλέξης Γαλανός: Τον Σεπτέμβριο 2016, το ΥΣ αποφάσισε τον τερματισμό από την 1η Οκτωβρίου 2016 της παραχώρησης αστυνομικής φρουράς στον πρώην ΠτΒ και την παραχώρηση επιδόματος, ύψους €1.700 τον μήνα, για εξασφάλιση υπηρεσιών οδηγού/ών. Σύμφωνα με στοιχεία που λήφθηκαν από το FIMAS, του καταβλήθηκε ως επίδομα οδηγού από 1.10.2016 μέχρι 28.2.2017 ποσό συνολικού ύψους €8.500.

Σύμφωνα με πληροφόρηση από το ΥΠΟΙΚ, το Υπουργείο δεν κατέχει οποιαδήποτε στοιχεία/πληροφορίες σχετικά με την απασχόληση ή μη οδήγου. Σε τηλεφωνική επικοινωνία της Υπηρεσίας με τον κ. Γαλανό, αυτός ανέφερε ότι εργοδοτεί δύο πρόσωπα (έναν πρώην αστυνομικό και έναν οδηγό) και τους καταβάλλει μηνιαίως συνολικά το ποσό των €1.700 που του καταβάλλεται (€1.100 ευρώ και €600 αντίστοιχα). Όπως ανέφερε, τούτο διευθετήθηκε προς κάλυψη από τον ιδιωτικό τομέα της ανάγκης παροχής υπηρεσιών φρούρησής του.

*Σύζυγος πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας (ΠτΔ): Τον Αύγουστο 2002, το ΥΣ αποφάσισε να εγκρίνει την παραχώρηση στις συζύγους των πρώην ΠτΔ, σε περίπτωση χηρείας, κυβερνητικού υπηρεσιακού οχήματος, υπουργικού τύπου. Με βάση την Απόφαση αυτή, παραχωρήθηκε στη σύζυγο πρώην ΠτΔ κυβερνητικό υπηρεσιακό όχημα.

Σύμφωνα με επιστολή του ΥΠΟΙΚ ημερ. 22.9.2006, στο υπό αναφορά πρόσωπο άρχισε να καταβάλλεται μηνιαίο επίδομα οδηγού ύψους £600 x13 από 11.10.2006, λόγω επικείμενης αφυπηρέτησης ενός εκ των δύο αστυνομικών που εκτελούσαν χρέη οδηγού και ασφαλείας, για αγορά υπηρεσιών από τον ιδιωτικό τομέα. Επίσης, σύμφωνα με Σημείωμα ημερ. 21.4.2016 προς τον ΥΠΟΙΚ, εγκρίθηκε από τον Υπουργό η συνέχιση της παραχώρησης «επιδόματος συνοδού/οδηγού» ύψους €1.020 μηνιαίως.

Στο ίδιο Σημείωμα αναφέρεται σχετικά ότι το όχημά της παραδόθηκε στο Τμήμα Ηλεκτρομηχανολογικών Υπηρεσιών στις 8.3.2016. Με βάση τον Κανονισμό 7(4) των περί Υπηρεσιακών Οχημάτων του Κρατικού Τομέα και του Ευρύτερου Δημόσιου Τομέα Κανονισμών του 2014 (ΚΔΠ 504/2014), «σύζυγος πρώην ή τέως Προέδρου της Δημοκρατίας, η οποία είχε στη διάθεσή της κατά την 30ή Ιανουαρίου 2014 υπηρεσιακό όχημα για αποκλειστική χρήση, συνεχίζει να έχει το δικαίωμα αυτό μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2016».

Σύμφωνα με στοιχεία που λήφθηκαν από το FIMAS, στο υπό αναφορά πρόσωπο καταβλήθηκε ως «επίδομα οδηγού» από 11.10.2006 μέχρι 28.2.2017 ποσό συνολικού ύψους €141.471. Για το συγκεκριμένο επίδομα δεν έχει εντοπιστεί οποιαδήποτε απόφαση από το ΥΣ. Επιπλέον, για την ασφάλεια του εν λόγω προσώπου διατίθεται ένας αστυνομικός που υπηρετεί στην Ειδική Υπηρεσία Προστασίας Προσωπικοτήτων (Ε.Υ.Π.Π.).

Το δεύτερο μέρος

Σε σχέση με το δεύτερο μέρος, που αφορά το «επίδομα για την απασχόληση ιδιαιτέρας γραμματέως», στην έκθεσή του ο Γενικός Ελεγκτής, αφού αναφέρεται στο τι προνοεί η νομοθεσία [ο περί της Παροχής Ορισμένων Ωφελημάτων σε Καθορισμένους Δικαιούχους του Κρατικού Τομέα και του Ευρύτερου Δημόσιου Τομέα (Όροι και Διαδικασία) Νόμο του 2014 (Ν.3(Ι)/2014)], ο οποίος έχει καταργήσει τον περί Ωφελημάτων (Πρόεδρος και Αντιπρόεδρος της Δημοκρατίας, Πρόεδρος και Αντιπρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων) Νόμο του 1988 (Ν.131/1988)], σημειώνει τα εξής:

«Σύμφωνα με στοιχεία που λήφθηκαν από το ΥΠΟΙΚ, επίδομα ιδιαιτέρας γραμματέως παρέχεται σε όλους τους εν ζωή πρώην ΠτΔ και πρώην ΠτΒ. Το επίδομα ιδιαιτέρας γραμματέως ύψους €3.019,01 από 1.6.2013 υπόκειται στον περί της Μείωσης των Απολαβών και των Συντάξεων των Αξιωματούχων, Εργοδοτουμένων και Συνταξιούχων της Κρατικής Υπηρεσίας και του Ευρύτερου Δημόσιου Τομέα (Τροποποιητικός) Νόμο του 2013 (Ν.31(Ι)/2013) και ενσωματώθηκε στους μισθούς και στις συντάξεις των δικαιούχων. Συνεπώς, το ποσό που καταλήγει στον κάθε αξιωματούχο μειώνεται ανάλογα με τα δικά του φορολογικά δεδομένα. Σύμφωνα με πληροφόρηση που είχαμε από το ΥΠΟΙΚ, το Υπουργείο δεν κατέχει οποιαδήποτε στοιχεία/πληροφορίες σχετικά με την απασχόληση ή μη ιδιαιτέρας γραμματέως από μέρους των αξιωματούχων», επισημαίνεται στην έκθεση.

Το επίδομα γραμματειακών υπηρεσιών

Εξάλλου στην έκθεση σημειώνεται ακόμα πως, σύμφωνα με τον Περί Υπουργών και του Προέδρου, του Αντιπροέδρου και των Μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων (Αποζημίωση) Νόμο 22/1960, όπως τροποποιήθηκε με τον Νόμο 79(Ι)/1995 από το 1996, ανάλογο επίδομα για Γραμματειακές Υπηρεσίες παραχωρείται στους βουλευτές. Αρχικά, αφορούσε μηνιαίο επίδομα Γραμματειακών υπηρεσιών ύψους £300 (€512,58), το οποίο από το έτος 2005 αναθεωρήθηκε σε £600 ή €1.025,16 (Ν.111(Ι)/2005).

Το πιο πάνω επίδομα, προορίζεται για κάλυψη των εξόδων εργοδότησης από τους ίδιους τους βουλευτές, ατόμων για παροχή γραμματειακών υπηρεσιών. Σημειώνεται, επίσης, ότι το προαναφερθέν επίδομα θεωρείται συντάξιμη απολαβή και ως εκ τούτου, με την αποχώρησή τους από το βουλευτικό αξίωμα οι βουλευτές λαμβάνουν αυξημένη σύνταξη κατά €513 μηνιαίως και αύξηση στο φιλοδώρημα κατά €28.704 (για την περίπτωση βουλευτών με δύο θητείες). Ο Γενικός Ελεγκτής αφού καταγράφει σχετική σύσταση που κάνει επί του θέματος κατά την Ετήσια Έκθεση της Υπηρεσίας για το 2015 τονίζει:

«Θέση της Υπηρεσίας μας είναι ότι ωφελήματα, τα οποία παραχωρούνται σε ορισμένους αξιωματούχους για συγκεκριμένο σκοπό, όπως επίδομα γραμματέως και οδοιπορικά, θα πρέπει να καταβάλλονται κατόπιν προσκόμισης των αναγκαίων υποστηρικτικών στοιχείων και σε καμία περίπτωση το επίδομα που καταβάλλεται δεν θα πρέπει να υπερβαίνει το πραγματικό κόστος. Η θέση μας βρίσκει σύμφωνο τον Γενικό Διευθυντή του ΥΠΟΙΚ, σύμφωνα με σχετική επιστολή ημερ. 23.3.2017», προστίθεται.

Φρούρηση βάσει νομοθεσιών

Κατ’ ανάλογο τρόπο με την προαναφερθείσα της θέση, η Ελεγκτική Υπηρεσία, τονίζεται στην έκθεση, «δεν θα διαφωνούσε με την επιλογή του εξωπορισμού (outsource) των υπηρεσιών φρούρησης ενός κρατικού αξιωματούχου ή πολιτικού προσώπου, ώστε αυτή να παρέχεται από ιδιωτική εταιρεία, αν αυτό είναι πιο συμφέρον για το Κράτος. Σημειώνουμε επ’ αυτού ότι γενικά η Δημοκρατία δεν παρέχει υπηρεσίες οδηγών, αλλά υπηρεσίες φρούρησης των κρατικών αξιωματούχων και διαφόρων πολιτικών προσώπων.

Συνεπώς, αν τέτοια υπηρεσία θα παρέχεται από τον ιδιωτικό τομέα, με έξοδα του Κράτους, τούτο θα μπορεί να γίνεται μόνο στη βάση της σχετικής νομοθεσίας, δηλαδή του περί Ιδιωτικών Γραφείων Παροχής Υπηρεσιών Ασφάλειας Νόμου (Ν.125(I)/2007) ο οποίος, μεταξύ άλλων, ρυθμίζει τα θέματα προστασίας φυσικών προσώπων.

Νοείται ότι η ανάληψη από το Κράτος της φρούρησης κρατικών αξιωματούχων και πολιτικών προσώπων θα πρέπει, κατά την άποψή μας, να γίνεται στη βάση αξιολόγησης κινδύνου από τις αρμόδιες κρατικές Υπηρεσίες και όχι ως δικαίωμα, αφού τούτο δεν προβλέπεται ως δικαίωμα σε οποιαδήποτε νομοθεσία», καταλήγει.