ΚΥΝΗΓΙ ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΩΝ ΠΟΥ ΟΡΓΙΑΖΕΙ

Πέραν των 2,3 εκατομμυρίων αμπελοπουλιών θανατώθηκαν το φθινόπωρο του 2016

Βάσει επίσημων στοιχείων της Υπηρεσίας Θήρας και Πανίδας της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο ετήσιος τζίρος της παράνομης θανάτωσης και εμπορίας προστατευόμενων άγριων πτηνών ανέρχεται στα 15 εκατομμύρια ευρώ

Όταν επισκέπτεται κανείς μια παραδοσιακή κυπριακή ταβέρνα, ίσως έχει την εντύπωση ότι το πιο εκλεκτό έδεσμα που μπορεί να συναντήσει είναι οι σεφταλιές ή το κρασάτο χοιρινό ή το χωριάτικο λουκάνικο από τα χωριά της οροσειράς του Τροόδους. Για τους γνωρίζοντες όμως δεν είναι τίποτα από τα πιο πάνω! Τι είναι; Μα φυσικά τα αμπελοπούλια, αυτά τα μικρά αποδημητικά πουλιά, που οι λάτρεις του είδους τα τρώνε, κρατώντας τα από το ράμφος τους, με μεγάλη ευχαρίστηση, το κυνήγι όμως των οποίων είναι απαγορευμένο εδώ και πολλά χρόνια.

Βέβαια γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, εάν επισκεφτείτε μια τέτοια ταβέρνα, δεν θα βρείτε ποτέ στο μενού τη λέξη αμπελοπούλια. Σερβίρονται μυστικά, με χίλιες δυο προφυλάξεις από την Αστυνομία, αφού όπως προαναφέρθηκε είναι απαγορευμένα, όχι μόνο από την κυπριακή κυβέρνηση αλλά και από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Πέραν των δύο εκατομμυρίων

Με 2,3 εκατομμύρια πουλιά να εκτιμάται ότι έχουν θανατωθεί στην Κύπρο το φθινόπωρο 2016, ο Πτηνολογικός Σύνδεσμος Κύπρου τόνισε προ μερικών ημερών την επιτακτική ανάγκη ανάληψης δράσεως τόσο από την Κυπριακή Δημοκρατία όσο και από τη Διοίκηση των Βρετανικών Βάσεων.

Τα τελευταία ευρήματα του συνεχόμενου και συστηματικού προγράμματος παρακολούθησης του Πτηνολογικού για την παράνομη παγίδευση δείχνει ότι 21 χιλιόμετρα διαδρομών για δίχτυα ήταν ενεργά το φθινόπωρο 2016 εντός της περιοχής της έρευνας πεδίου, που καλύπτει περιοχές στη Λάρνακα-Αμμόχωστο και Άγιο Θεόδωρο-Μαρώνι.

Η εκτεταμένη παγίδευση με δίχτυα επιβεβαιώνεται, περαιτέρω, από τα στατιστικά στοιχεία πάταξης, κατά τα οποία για τους μήνες Αύγουστο-Οκτώβριο 2016 οι διωκτικές Αρχές κατέσχαν πάνω από 850 δίχτυα, ο υψηλότερος αριθμός διχτύων που κατασχέθηκε τα τελευταία έξι χρόνια. Όσο για τα ξόβεργα, οι διωκτικές Αρχές κατέσχαν συνολικά περισσότερα από 3.500. Τι είναι όμως αυτό που καθιστά τα αμπελοπούλια τόσο «εξοργιστικά» θεμιτά;

Ο τζίρος εκατομμυρίων

Βάσει επίσημων στοιχείων της Υπηρεσίας Θήρας και Πανίδας της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο ετήσιος τζίρος της παράνομης, μη-επιλεκτικής και μαζικής παγίδευσης, θανάτωσης και εμπορίας προστατευόμενων άγριων πτηνών, ανέρχεται στα 15 εκατομμύρια ευρώ, τα οποία λυμαίνονται κυρίως στοιχεία του σοβαρού και οργανωμένου εγκλήματος. Όσον αφορά στη λιανική τιμή πώλησης του προϊόντος, αξίζει να αναφερθεί ότι μια δωδεκάδα αμπελοπούλια στοιχίζουν από 50-80 ευρώ, με το εύρος της τιμής να κυμαίνεται αναλόγως του βάρους των αμπελοπουλιών, όπως επίσης και του τρόπου μαγειρέματός τους.

Τρόπος παγίδευσης

Σε ιδιόκτητες εκτάσεις, σε κήπους, ακόμη και μέσα σε χωριά, στήνονται οι βέργες και δίχτυα. Για προσέλκυση των πουλιών, χρησιμοποιούνται δυνατά ηχητικά σήματα και φακοί κατά τη διάρκεια της νύχτας, τα οποία τα αποπροσανατολίζουν και τα ρίχνουν στις παγίδες. Εκεί παραμένουν κρεμασμένα ανάποδα ή εγκλωβισμένα στα δίχτυα για ώρες, ώσπου να πεθάνουν από εξάντληση, αφυδάτωση, για να καταλήξουν σε ταβέρνες έναντι αδρού ανταλλάγματος. Επειδή ακριβώς οι μέθοδοι αυτές είναι μη-επιλεκτικές, πέρα από τα αμπελοπούλια παγιδεύονται δεκάδες άλλα είδη άγριων πτηνών.

Για παράδειγμα, σύμφωνα με στοιχεία του Πτηνολογικού Συνδέσμου, στην Κύπρο συναντώνται 365 είδη άγριων πτηνών, αποδημητικών ή ενδημικών. Βάσει επιστημονικών καταγραφών, από αυτά τα 365 είδη τα 153 παγιδεύονται σε ξόβεργα και δίχτυα. Από τα 153 είδη που επηρεάζονται από την παγίδευση, 70 αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο της μείωσης πληθυσμών ή ακόμη και της εξαφάνισης.

Ακόμα όμως κι αν υπάρχουν άλλοι τρόποι παγίδευσης αμπελοπουλιών, το πρόβλημα δεν είναι τεχνικό αλλά κοινωνικό. Σύμφωνα με τον Κλείτο Παπαστυλιανού, Επιστημονικό Συνεργάτη Ενάντια στη Λαθροθηρία Πουλιών στην Κύπρο, της Επιτροπής Ενάντια στη Σφαγή των Πουλιών (Committee Against Bird Slaughter - CABS) και του Ιδρύματος για την Προστασία της Βιοποικιλότητας - παρά το γεγονός ότι τα αμπελοπούλια είναι αυστηρά προστατευόμενο είδος άγριων πτηνών στην Κύπρο ήδη από το 1988, λόγω της ανοχής που έχει επιδείξει η πολιτεία και η κοινωνία αυτό συνεχίζει να υφίσταται.

Νομικό πλαίσιο

Μιλώντας στη «Σημερινή», λειτουργός του Πτηνολογικού Συνδέσμου Κύπρου επεσήμανε ότι η παγίδευση και εμπορία άγριων πτηνών απαγορεύονται από το 1974, μέσω του περί Προστασίας και Αναπτύξεως Θηραμάτων και Άγριων Πτηνών Νόμου του 1974 (39/1974).

Η θανάτωση ή το κυνήγι ή η κατοχή ή η κατανάλωση αμπελοπουλιών απαγορεύονται από το 1988, όταν η Κυπριακή Δημοκρατία επικύρωσε τη «Σύμβαση της Βέρνης για τη Διατήρηση της Ευρωπαϊκής Άγριας Ζωής και των Φυσικών Οικοτόπων», την οποία είχε ήδη υπογράψει από το 1979. Στη συνέχεια, η κυπριακή νομοθεσία εναρμονίστηκε με την Κοινοτική Οδηγία 2009/147/ΕΚ περί της διατηρήσεως των αγρίων πτηνών (πρώην Οδηγία 79/409/ΕΟΚ), οπότε η Βουλή των Αντιπροσώπων ψήφισε τον περί Προστασίας και Διαχείρισης των Άγριων Πτηνών και Θηραμάτων Νόμο Ν.152(I)/2003.

Ένα ντροπιαστικό ντοκιμαντέρ

Πρωτόγονους, οικονομικά εξαθλιωμένους και εντελώς απολίτιστους παρουσιάζει τους Κυπρίους, σε ένα εξαιρετικό ντοκιμαντέρ του το δίκτυο VICE. To ντοκιμαντέρ είναι μία παραγωγή του (βρετανικού) Munchies και παρουσιάζει το κυνήγι των αμπελοπουλιών στην Κύπρο, το οποίο χαρακτηρίζει ως «τη μεγαλύτερη σφαγή του είδους της διεθνώς».

Το Munchies έστειλε ένα κινηματογραφικό συνεργείο στην Κύπρο, με σκοπό να καταγράψει «αυτήν τη σφαγή που γίνεται σε βρετανικό έδαφος», εννοώντας τις στρατιωτικές Βάσεις της Δεκέλειας. «Παρόλο που η Κύπρος υποχρεώθηκε να συμμορφωθεί με την ευρωπαϊκή νομοθεσία όταν εντάχθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2004, αρκετοί εγκληματίες συνεχίζουν να αισχροκερδούν από το παράνομο κυνήγι, προμηθεύοντας εστιατόρια από τις περιοχές των βρετανικών εδαφών», αναφέρεται στο περιγραφικό κείμενο.

Στο 25λεπτο βιντεάκι υπάρχουν σοκαριστικά πλάνα από το βίαιο κυνήγι με τα βερκά, που δεν έχουν ξαναδεί το φως της δημοσιότητας και τον δημοσιογράφο να μιλά για το θέμα με Ευρωπαίους ακτιβιστές, με έναν υψηλόβαθμο Αστυνόμο των Βάσεων και με Κύπριους πολίτες και κυνηγούς, που δίνουν τη δική τους οπτική στο θέμα.

Χαρακτηριστική είναι και η άποψη που εκφέρει στο ντοκιμαντέρ ένας παππούς που κάθεται σε ένα καφενείο στο Παραλίμνι, όταν ερωτήθηκε να πει τη γνώμη του για τα αμπελοπούλια. «Τζαι αν τα πουλήσει; Ο κόσμος πεινά σήμερα, ρε κουμπάρε. Ο κόσμος δυστυχά. Αν πουλήσω 10 ντουζίνες πουλιά και πιάσω 50 λίρες, είνταμπον το πρόβλημα; Ποιον εν που να πειράξω;».