Η ΛΑΓΑΝΑ, Η ΤΑΡΑΜΟΣΑΛΑΤΑ, Ο ΧΑΛΒΑΣ, ΤΑ ΤΟΥΡΣΙΑ, ΤΑ ΟΣΠΡΙΑ, ΤΑ ΘΑΛΑΣΣΙΝΑ ΚΑΙ ΤΑ ΟΣΤΡΑΚΟΕΙΔΗ ΕΧΟΥΝ ΤΗΝ ΤΙΜΗΤΙΚΗ ΤΟΥΣ

To σαρακοστιανό τραπέζι μπορεί να φαίνεται αθώο, αλλά το κάνουμε πολύ ένοχο σε θερμίδες και βλαβερά στοιχεία. Ας μάθουμε καλύτερα τι τρώμε, τι είναι υγιεινό και τι όχι!

Αν ακολουθούσαμε τους παλιούς, τότε στο τραπέζι μας δεν θα υπήρχαν περισσότερα από κάποια χόρτα, ελιές, όσπρια και η παραδοσιακή λαγάνα

Το σουσάμι περιέχει ασβέστιο και αντιοξειδωτικά, κυρίως βιταμίνη Ε, η οποία προστατεύει την καρδιά και ελέγχει τα επίπεδα της αρτηριακής πίεσης

Λόγω της υψηλής περιεκτικότητας του ταραμά σε νάτριο (αλάτι), η κατανάλωσή του πρέπει να γίνεται με ιδιαίτερη προσοχή από άτομα με υψηλή αρτηριακή πίεση

Τα όσπρια μπορείτε να τα συνδυάσετε με ρύζι, π.χ. φακόρυζο ή ρεβιθόρυζο, μετατρέποντας το γεύμα σας σε πρωτεΐνη υψηλής βιολογικής αξίας

Ένα νηστήσιμο τραπέζι δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι υγιεινό. Αν ακολουθούσαμε τους παλιούς, τότε στο τραπέζι μας δεν θα υπήρχαν περισσότερα από κάποια χόρτα, ελιές, όσπρια και η παραδοσιακή λαγάνα. Στα δικά μας χρόνια, όμως, ένα γιορτινό τραπέζι δεν μπορεί να μην είναι παραφορτωμένο με όλων των ειδών τα εδέσματα κι ας το βαφτίζουμε «καθαροδευτεριάτικο»!

Η λαγάνα, η ταραμοσαλάτα, ο χαλβάς, τα τουρσιά, τα όσπρια, τα θαλασσινά και τα οστρακοειδή έχουν την τιμητική τους. Σαρακοστιανά πεντανόστιμα εδέσματα που, αν και με πλούσια θρεπτικά συστατικά, ωστόσο μπορούν να αποβούν βλαβερά και παχυντικά όταν τα μαγειρέψουμε με τον λάθος τρόπο! Ας γνωρίσουμε, λοιπόν, καλύτερα τι ακριβώς θα φάμε και ας δούμε με ποιους τρόπους μπορούμε να γλιτώσουμε κάποια έξτρα κιλάκια!

Όλα εξαρτώνται από το μαγείρεμα

Παραδοσιακά η «Καθαρά Δευτέρα» μάς θέλει μακριά από το κρέας, καθώς σηματοδοτεί την έναρξη της σαρανταήμερης νηστείας. Η κλινική διαιτολόγος και διατροφολόγος Χρίστια Χειμώνα μίλησε στη «Σημερινή» για τα οφέλη που μπορεί να έχει το σαρακοστιανό τραπέζι, εφόσον μαγειρευτούν με τον πιο υγιεινό τρόπο τα εδέσματά μας. «Το τραπέζι της Καθαράς Δευτέρας, εκτός από γιορτινό, είναι παραδοσιακό και νηστήσιμο.

Τα εδέσματα όπως η ταραμοσαλάτα, ο χαλβάς, τα θαλασσινά και άλλα, μπορεί να είναι πολύ νόστιμα και τροφές με υψηλή θρεπτική αλλά και θερμιδική αξία, γι' αυτό είναι σημαντικό να είμαστε προσεκτικοί τόσο στον τρόπο μαγειρέματος, όσο και στην ποσότητα που θα καταναλώσουμε για να μη δούμε τον δείκτη της ζυγαριάς μας ν’ ανεβαίνει».

Η κ. Χειμώνα επεσήμανε τα κύρια τρόφιμα που συνήθως συναντούμε στο σαρακοστιανό τραπέζι και ανέλυσε τις αξίες του καθενός ξεχωριστά, ώστε να τα γνωρίσουμε ακόμη καλύτερα και να δούμε τι καλό μας προσφέρει το καθένα!

Αναλύοντας τα σαρακοστιανά

Λαγάνα: Το παραδοσιακό ψωμί της Καθαράς Δευτέρας. Είναι πλούσιο σε υδατάνθρακες που μας προσδίδουν ενέργεια, ενώ η υψηλή θρεπτική της αξία προέρχεται από το σουσάμι που περιέχει. Το σουσάμι περιέχει ασβέστιο και αντιοξειδωτικά, κυρίως βιταμίνη Ε, η οποία προστατεύει την καρδιά και ελέγχει τα επίπεδα της αρτηριακής πίεσης.

Ταραμάς ή αλλιώς αβγοτάραχο: Ροζ ή λευκός, ο τέλειος συνδυασμός με τη λαγάνα. Πλούσια πηγή πρωτεϊνών υψηλής βιολογικής αξίας, βιταμίνης Α, η οποία έχει ευεργετικές επιδράσεις στο δέρμα και στην όραση, καθώς επίσης καλή πηγή ψευδάργυρου, ο οποίος βοηθά στην καλή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Περιέχει μαγνήσιο, φώσφορο και βιταμίνη Δ, συστατικά τα οποία επιδρούν ευεργετικά στη λειτουργία των οστών. Λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς του σε νάτριο (αλάτι), η κατανάλωσή του πρέπει να γίνεται με ιδιαίτερη προσοχή από άτομα με υψηλή αρτηριακή πίεση.

Θαλασσινά και οστρακοειδή: Αποτελούν την κύρια πηγή πρωτεΐνης στο γεύμα της ημέρας αυτής. Νόστιμα και θρεπτικά, παρέχουν στον οργανισμό βιταμίνες του συμπλέγματος Β, μέταλλα (ψευδάργυρος, σελήνιο, χαλκό) καθώς και τα πολύτιμα ω -3 λιπαρά οξέα, τα οποία διακρίνονται για την αντιφλεγμονώδη δράση τους και συμβάλλουν στην καλύτερη υγεία της καρδιάς. Αν και περιέχουν χοληστερόλη, πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα αναφέρουν ότι δεν επηρεάζουν τα επίπεδα της χοληστερόλης στο αίμα τόσο, όσο τα κορεσμένα λιπαρά οξέα που περιέχονται στα τρόφιμα. Επομένως, για να αποφύγετε την πρόσληψη των συγκεκριμένων λιπαρών οξέων, αποφύγετε να τα καταναλώσετε τηγανητά.

Τουρσί: Φτιάχνεται από λαχανικά, είναι προϊόν ζύμωσης και εφοδιάζει τον οργανισμό με καλούς μικροοργανισμούς, που ευνοούν την καλή λειτουργία του γαστρεντερικού συστήματος. Επίσης, είναι ιδιαίτερα πλούσιο σε νάτριο (αλάτι), καθιστώντας το έτσι μια τροφή που πρέπει να καταναλώνεται προσεκτικά από άτομα με υψηλή αρτηριακή πίεση.

Χαλβάς: Το πιο δημοφιλές γλυκό της Καθαράς Δευτέρας. Πλούσιος σε θρεπτικά συστατικά, περιέχει βιταμίνες του συμπλέγματος Β, βιταμίνη Ε, φώσφορο, ασβέστιο, μαγνήσιο, σελήνιο και άλλες αντιοξειδωτικές ουσίες. Επιπρόσθετα, περιέχει σημαντικές πηγές μονοακόρεστων και πολυακόρεστων λιπαρών οξέων, τα οποία προστατεύουν τον οργανισμό από την εμφάνιση διάφορων νοσημάτων (καρδιαγγειακά νοσήματα, διαβήτη κ.ά.) και βοηθούν στη σωστή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Παράλληλα, είναι αρκετά θερμιδογόνο, επομένως φροντίστε να περιοριστείτε σε ένα μικρό κομμάτι.

Όσπρια, φρούτα και λαχανικά: Πρόκειται για τρόφιμα υψηλής θρεπτικής αξίας. Είναι πλούσια σε φυτικές ίνες, οι οποίες συντελούν στη μείωση των επιπέδων γλυκόζης και χοληστερόλης στο αίμα, βοηθούν στην καλή λειτουργία των εντέρων και ταυτόχρονα προστατεύουν τον οργανισμό από διάφορες μορφές καρκίνου. Επίσης, περιέχουν βιταμίνες, μέταλλα και αντιοξειδωτικά, συστατικά που συνδέονται με την ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος. Τα όσπρια μπορείτε να τα συνδυάσετε με ρύζι π.χ. φακόρυζο ή ρεβιθόρυζο, μετατρέποντας το γεύμα σας σε πρωτεΐνη υψηλής βιολογικής αξίας.

Οδηγίες κατανάλωσης!

Η κλινική διαιτολόγος και διατροφολόγος, αφού μας εξήγησε τα οφέλη των σαρακοστιανών, δεν παρέλειψε να μας δώσει τις απαραίτητες διατροφικές συμβουλές που αφορούν ειδικά την ημέρα αυτή. Εμείς σας παραθέτουμε πιο κάτω βήμα-βήμα τις οδηγίες της ειδικού:

1. Ξεκινήστε την ημέρα σας με ένα γερό πρωινό. Αποφύγετε την παράληψη του πρωινού γεύματος, γιατί θα καταναλώσετε μεγαλύτερη ποσότητα φαγητού κατά το υπόλοιπο της ημέρας, αυξάνοντας έτσι την πρόσληψη θερμίδων.

2. Για ενδιάμεσο καταναλώστε φρούτα, είτε φρέσκα είτε αποξηραμένα είτε με τη μορφή φυσικού χυμού ή smoothie, χωρίς προσθήκη ζάχαρης. Μια άλλη επιλογή για ενδιάμεσο αποτελούν οι ξηροί καρποί (π.χ. ωμά καρύδια/αμύγδαλα), οι οποίοι είναι πλούσιοι σε θρεπτικά συστατικά.

3. Ξεκινήστε το κυρίως γεύμα σας με σαλάτα. Φροντίστε το μισό μέρος του πιάτου σας να περιέχει άφθονα λαχανικά. Τα λαχανικά περιέχουν φυτικές ίνες, χορταίνουν γρήγορα και μειώνουν την απορρόφηση λίπους.

4. Γεμίστε το πιάτο σας μια φορά με τρόφιμα που θέλετε να καταναλώσετε και αποφύγετε το τσιμπολόγημα. Με αυτόν τον τρόπο θα περιορίσετε την ποσότητα που θα καταναλώσετε.

5. Για το κυρίως γεύμα μπορείτε να επιλέξετε κάποιο θαλασσινό στη σχάρα ή στον φούρνο. Για όσους θέλουν να τα καταναλώσουν μαγειρευτά (π.χ. χταπόδι ή γαρίδες με ζυμαρικά, σουπιές με σπανάκι κ.λπ), προσέξτε την ποσότητα του λαδιού κατά το μαγείρεμα. Αποφύγετε την κατανάλωση τηγανητών.

6. Καταναλώστε με σύνεση τη λαγάνα, όπως θα κάνατε και με οποιοδήποτε ψωμί. Η διατροφική της αξίας δεν διαφέρει από αυτήν του ψωμιού, μία φέτα λαγάνα (30γρ.) περιέχει περίπου 80 θερμίδες.

7. Καταναλώστε με μέτρο το γλυκό της ημέρας, που δεν είναι άλλο από τον παραδοσιακό ταχινένιο χαλβά. Ωστόσο, προτιμήστε τις πιο απλές γεύσεις χωρίς την προσθήκη σοκολάτας ή ξηρών καρπών, για να μην επιβαρύνετε το διαιτολόγιό σας.

8. Να είστε εγκρατείς με την κατανάλωση των αλκοολούχων ποτών που συνοδεύουν το σαρακοστιανό τραπέζι, και δεν είναι άλλα από το κρασί και το ούζο. Προσπαθήστε να αρκεστείτε στα 2 ποτά οι άντρες και στο 1 οι γυναίκες. Προτιμήστε το νερό, το ανθρακούχο νερό ή τα αναψυκτικά light.

9. Είναι σημαντικό μέσα στο πιάτο να περιέχει ποικιλία από τα σαρακοστιανά εδέσματα χωρίς όμως υπερβολές. Ο έλεγχος χάνεται όταν γίνεται υπερβολική κατανάλωση τροφίμων και όχι όταν γίνεται κατανάλωση ποικιλίας εδεσμάτων.

10. Τέλος, εάν ο καιρός το επιτρέπει, συνδυάστε την ημέρα αυτή με περπάτημα στη φύση, χορό, πέταγμα χαρταετού και άλλες δραστηριότητες. Αποτελεί ιδανική ευκαιρία να τρέξεις και να αντισταθμίσεις τις πιθανές διατροφικές υπερβάσεις της ημέρας.