ΜΟΝΟ ΤΟ 32% ΝΗΣΤΕΥΟΥΝ ΟΛΗ ΤΗΝ ΤΕΣΣΑΡΑΚΟΣΤΗ - ΠΟΙΑ ΤΑ ΚΙΝΗΤΡΑ ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ ΤΟ ΑΠΟΦΕΥΓΟΥΝ

Όσο αυξάνεται το μορφωτικό επίπεδο τόσο αυξάνεται και η απόσταση που χωρίζει τους πολίτες από την Εκκλησία. Πιο κοντά αισθάνονται οι συμπολίτες μας μεγαλύτερης ηλικίας

Αν και οι περισσότεροι Κύπριοι δηλώνουν ότι αισθάνονται πολύ ή αρκετά κοντά στην Εκκλησία, η πλειοψηφία δεν τηρούν σε τακτική βάση την εκκλησιαστική παράδοση της νηστείας. Όπως προκύπτει από έρευνα που πραγματοποίησε για τη «Σημερινή» το IMR/Πανεπιστήμιο Λευκωσίας και θα παρουσιαστεί σε μεγαλύτερη λεπτομέρεια τις επόμενες ημέρες από την εκπομπή «Αδιακρίτως» του «Σίγμα», το αίσθημα εγγύτητας με τον θεσμό της Εκκλησίας αυξάνεται όσο αυξάνεται και η ηλικία, ενώ μειώνεται όσο αυξάνεται το μορφωτικό επίπεδο.

Αυτοί που φαίνεται να καταφέρνουν να κάνουν τους πολίτες να αισθανθούν πιο κοντά στην Εκκλησία είναι οι ιερείς των ενοριών τους και αυτή που τους αφήνει περισσότερο αδιάφορους είναι η Ιερά Σύνοδος. Η αυριανή Καθαρά Δευτέρα θα σημάνει την έναρξη των νηστειών για το 32% των Κυπρίων μόνο, ενώ άλλο 45% δηλώνουν ότι θα νηστέψουν μόνο τη Μεγάλη Εβδομάδα. Οι λόγοι για τους οποίους νηστεύουν, ωστόσο, ποικίλλουν και εκτείνονται από την πνευματική κάθαρση μέχρι και την απώλεια βάρους. Διαβάστε εκτενή ανάλυση της δημοσκόπησης από θεολογική σκοπιά στις σελίδες 42-43.

Ταυτότητα έρευνας

Γραφείο: IMR/Πανεπιστήμιο Λευκωσίας,
Ανάθεση: Εφημερίδα «Σημερινή»,
Ημερομηνία διεξαγωγής: 16-17 Φεβρουαρίου 2017,
Κάλυψη: Παγκύπρια-αστικές & αγροτικές περιοχές,
Χαρακτηριστικά δείγματος: Άνδρες και γυναίκες ηλικίας 18+,
Μέγεθος δείγματος: 500 άτομα,
Επιλογή δείγματος: Τυχαία στρωματοποιημένη δειγματοληψία,
Συλλογή στοιχείων: Τηλεφωνικές συνεντεύξεις με τη χρήση δομημένου ερωτηματολογίου.

Κοντά οι περισσότεροι

Επτά στους δέκα Κυπρίους δηλώνουν ότι αισθάνονται πολύ (27%) ή αρκετά (45%) κοντά στον θεσμό της Εκκλησίας. Λιγότερο κοντά είναι το 20% και καθόλου το 8%.
Όπως προκύπτει από τα δημογραφικά στοιχεία, οι μεγαλύτεροι στην ηλικία συμπολίτες μας είναι αυτοί που αισθάνονται πιο κοντά από όλους, ενώ όσο μειώνεται η ηλικία τόσο μειώνεται και η εγγύτητα με την Εκκλησία. Πιο συγκεκριμένα, το 36% της ηλικιακής ομάδας άνω των 65 δηλώνουν πολύ κοντά στην Εκκλησία και το 50% αρκετά κοντά, ενώ τα αντίστοιχα ποσοστά της ηλικιακής ομάδας 18-24 είναι 15% πολύ και 39% αρκετά. Αυτοί που δεν τοποθετούν τον εαυτό τους καθόλου κοντά στον θεσμό αποτελούν το 15% της ηλικιακής ομάδας 18-24, το 11% της ομάδας 25-44 και το 9% της ομάδας 45-64, ενώ απουσιάζουν πλήρως από τη μεγαλύτερη ηλικιακή ομάδα.

Οι Κύπριες γυναίκες φαίνεται να είναι πιο κοντά στην Εκκλησία απ' ό,τι οι άνδρες, καθώς πολύ κοντά δηλώνουν το 31%, έναντι του 22% των ανδρών, αρκετά κοντά το 47% έναντι 42% των ανδρών, λίγο κοντά το 15% έναντι του 26% των ανδρών και καθόλου το 7% έναντι του 10% των ανδρών. Ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι και το εύρημα πως όσο αυξάνεται το μορφωτικό επίπεδο τόσο αυξάνεται και η απόσταση που χωρίζει τους πολίτες από την Εκκλησία. Ενώ στους αποφοίτους δημοτικού το ποσοστό που αισθάνονται πολύ κοντά στην Εκκλησία είναι 44%, στους αποφοίτους μέσης εκπαίδευσης μειώνεται στο 32% και στους αποφοίτους τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στο 21%. Αντιστοίχως, μόλις το 6% όσων πήγαν σχολείο μέχρι το δημοτικό αισθάνονται λίγη εγγύτητα στον θεσμό, ποσοστό που αυξάνεται σε 15% στους απόφοιτους Μέσης και σε 26% στους απόφοιτους τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

«Νικητές» οι ιερείς της ενορίας

Καθοριστικό παράγοντα στην εγγύτητα που αισθάνονται οι πολίτες στην Εκκλησία φαίνεται να διαδραματίζουν οι ιερείς των ενοριών, καθώς το 74% δηλώνουν ότι τους κάνουν να νιώθουν πιο κοντά στον θεσμό. Τα αντίστοιχα ποσοστά για τον κλήρο γενικότερα είναι 47%, για την Ιερά Σύνοδο 26% και για τον Αρχιεπίσκοπο 30%. Πιο αδιάφοροι εμφανίζονται οι Κύπριοι σε ό,τι αφορά την Ιερά Σύνοδο, σε ποσοστό 34%, ενώ πιο πολύ τους απομακρύνει η στάση του Αρχιεπισκόπου, σε ποσοστό 41%.

Πρέπει να καθοδηγούν

Τρεις στους πέντε πολίτες πιστεύουν ότι η προτεραιότητα της Εκκλησίας και των κληρικών πρέπει να είναι η πνευματική καθοδήγηση. Ακολουθεί η φιλανθρωπία, σε ποσοστό 46% και η κοινωνία σε ποσοστό 31%. Ένας στους δέκα θεωρούν ότι θα πρέπει να ασχολούνται με την παιδεία και 3% με τον πολιτισμό.

Νηστεύουν ένας στους τέσσερεις

Ένας στους τέσσερεις Κυπρίους δηλώνουν ότι τηρούν τις καθορισμένες νηστείες της Εκκλησίας. Επιπλέον, ποσοστό 43% αναφέρουν ότι νηστεύουν σε ορισμένες περιπτώσεις, ενώ τρεις στους δέκα πολίτες δεν νηστεύουν ποτέ.

Και σε αυτή την ερώτηση υπάρχει ξεκάθαρη διασύνδεση με την ηλικία, καθώς, ενώ μόλις το 16% των ατόμων στην ομάδα 65+ δηλώνουν ότι δεν νηστεύουν, τα αντίστοιχα ποσοστά είναι για την ηλικιακή ομάδα 18-24 61%, για την 25-44 41% και για την 45-64 25%. Τρεις στους δέκα νηστεύουν συστηματικά στις ηλικίες 45 και άνω, ενώ το ποσοστό αυτό μειώνεται στο 19% στην ομάδα 25-44 και στο 8% στην ομάδα 18-24. Οι μεγαλύτερες ηλικίες έχουν και τους περισσότερους πολίτες που νηστεύουν περιστασιακά.

Σε ό,τι αφορά, πάντως, την Καθαρά Δευτέρα, η συντριπτική πλειοψηφία (94%) όσων νηστεύουν συστηματικά ή περιστασιακά δηλώνουν ότι νηστεύουν.

Η μέρα των λαχανικών

Τηρώντας το έθιμο, στο αυριανό τραπέζι της Καθαρά Δευτέρας τα λαχανικά δεν θα λείπουν από κανένα σπίτι, όπως και το ψωμί και άλλα αρτοειδή, καθώς δηλώνουν ότι θα βρίσκονται στο τραπέζι τους το 100% και το 99% αντίστοιχα. Το 63% των Κυπρίων θα καταναλώσουν, επίσης, θαλασσινά, ενώ μόλις το 2% τρώνε κρέας την Καθαρά Δευτέρα.

Κυρίως τη Μεγάλη Εβδομάδα

Τρεις στους δέκα πολίτες δηλώνουν ότι νηστεύουν όλες τις ημέρες της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, ενώ ποσοστό 45% νηστεύουν αλλά μόνο τη Μεγάλη Εβδομάδα. Ποσοστό 23% δεν νηστεύουν καθόλου πριν από το Πάσχα.

Από αυτούς που νηστεύουν, οι μισοί αναφέρουν ότι το κάνουν επειδή ακολουθούν τη θρησκεία και το 39% για λόγους πνευματικής κάθαρσης. Ένας στους πέντε το κάνουν γιατί αυτό επιτάσσει η παράδοση και 17% νηστεύουν για λόγους υγείας. Το 7% αισθάνονται πνευματική ανάγκη και το 2% νηστεύουν για να χάσουν κιλά.

Στην αντίπερα όχθη, οι μισοί από όσους δεν νηστεύουν θεωρούν ότι δεν χρειάζεται και ποσοστό 22% επειδή δεν ακολουθούν την παράδοση. Από τη νηστεία απέχουν το 15% για λόγους υγείας, το 13% επειδή δεν πιστεύουν και το 4% από συνήθεια.