ΕΓΚΑΤΑΛΕΛΕΙΜΜΕΝΑ ΧΩΡΙΑ, ΕΡΗΜΩΜΕΝΑ ΣΠΙΤΙΑ, ΞΕΧΑΣΜΕΝΟΙ ΤΟΠΟΙ…

Οδοιπορικό και περιδιάβαση της «Σημερινής» στην Κοράκου, της περιοχής Σολέας. Ένα χωριό κτισμένο κοντά στη δυτική όχθη του ποταμού Καρκώτη, σε μέσο υψόμετρο 420 μέτρων

Οι εκδρομές συνεχίζονται μιας και ο καιρός καλυτερεύει. Εμείς αυτήν την εβδομάδα σάς προτείνουμε μια επιλογή, που πολλοί από εσάς μπορεί να μην τη σκεφτήκατε ή να μην την είχατε συμπεριλάβει στις ταξιδιωτικές σας εξορμήσεις. Μπορεί τα μεγάλα και τουριστικά χωριά της περιοχής Σολέας να είναι η Κακοπετριά, η Γαλάτα και η Ευρύχου, όμως εμείς αυτήν την εβδομάδα επιλέξαμε ένα μικρό αλλά πανέμορφο χωριό, κρυμμένο πίσω από την Ευρύχου. Η Κοράκου βρίσκεται στη γεωγραφική περιφέρεια της Σολιάς, γύρω στα 51 χμ. νοτιοδυτικά της Λευκωσίας. Περνώντας την Ευρύχου, θα βρείτε τις πινακίδες προς Κοράκου και σαν μπείτε στο χωριό πρέπει να εντοπίσετε την εκκλησία στο κέντρο του χωριού και να πάτε προς το σημείο όπου υπάρχει και χώρος στάθμευσης για το αυτοκίνητό σας.

Η Κοράκου είναι κτισμένη κοντά στη δυτική όχθη του ποταμού Καρκώτη, σε μέσο υψόμετρο 420 μέτρων. Από τις δυο πλευρές της κοιλάδας του Καρκώτη το ανάγλυφο ανεβαίνει κάπως απότομα, παρέχοντας έτσι προστασία στις καλλιέργειες από τους ανέμους. Στα δυτικά του χωριού το ανάγλυφο είναι βουνίσιο και το υψόμετρο φθάνει τα 921 μέτρα (κορφή Μοσφιλερή). Το τοπίο είναι διαμελισμένο από μικρά ρυάκια που ρέουν προς την κοιλάδα.

Εμάς η ξενάγησή μας ξεκίνησε έξω από την εκκλησία της Παναγίας της Ελεούσας, η οποία βρίσκεται στο κέντρο του χωριού. Εκεί συναντήσαμε τον Κοινοτάρχη της Κοράκου, τον κ. Άγγελο Καραμανή, ο οποίος μας είπε κάποια στοιχεία για το χωριό αλλά και για τα μελλοντικά έργα, τα οποία σχεδιάζουν σαν κοινότητα μέσα στους επόμενους μήνες.

Λίγη ιστορία

Για κάθε χωριό που επισκεπτόμαστε, προσπαθούμε να βρούμε και λίγα στοιχεία για την ιστορία του τόπου.

Η Κοράκου γνώρισε αρκετές πληθυσμιακές αυξομειώσεις. Το 1881 οι κάτοικοι ήταv 364, οι οποίοι μειώθηκαv στους 351 το 1891, στους 329 το 1901 και στους 323 το 1911. Το 1921 οι κάτοικοι αυξήθηκαν στους 356, στους 391 το 1931, στους 524 το 1946 (494 Έλληvες και 30 Τούρκοι) και στους 548 το 1960 (535 Έλληvες και 13 Τούρκοι). Μετά το 1964, εξαιτίας των διακοινοτικών ταραχών που ακολούθησαν τηv ανταρσία των Τουρκοκυπρίων, οι λιγοστοί Τουρκοκύπριοι της Koράκου εγκατέλειψαν το χωριό τους και μετακινήθηκαν σε γειτονικά τουρκοκυπριακά και μεικτά χωριά, στο πλαίσιο οδηγιών της Άγκυρας για δημιουργία στο νησί ισχυρών θυλάκων.

Έτσι, το 1973 οι Ελληνοκύπριοι κάτοικοι του χωριού ανέρχονταν στους 473. Μετά την τουρκική εισβολή του 1974, η Koράκου δέχτηκε αριθμό Ελληνοκυπρίων εκτοπισμένων, κυρίως από την πεδιάδα της Μόρφου. Έτσι το 1976 ο πληθυσμός ήταν αυξημένος στους 701 κατοίκους, για να μειωθούν στους 618 το 1982. Στην τελευταία απογραφή του 2001 οι κάτοικοι του χωριού ήταν 499.

Το μεταλλείο της Σκουριώτισσας, σε μικρή απόσταση στα βόρεια του χωριού, βοήθησε πριν από την τουρκική εισβολή στην εργοδότηση αρκετών κατοίκων του χωριού και της περιοχής. Σήμερα, ένας σημαντικός αριθμός των κατοίκων διακινείται στη Λευκωσία για εργοδότηση.

Έτσι πήρε το όνομά του

Το χωριό βρίσκεται σημειωμένο σε παλιούς χάρτες ως Coracu, Coraco και Coraci. Υπήρχε κατά τηv περίοδο της Φραγκοκρατίας, οπότε κι αποτελούσε φέουδο. Κατά τoν Μας Λατρί, η Κοράκου είχε παραχωρηθεί πριν από το 1307 στον βασιλιά της Κύπρου Ερρίκο Β'.

Τοπική παράδοση αναφέρει ότι το χωριό πήρε τηv ονομασία του από το όνομα κάποιου «αρχαίου βασιλιά», που είχε ζήσει στηv περιοχή και ονομαζόταν Κόρακας. Τη θεωρία αυτή αποδέχεται ο Νέαρχος Κληρίδης, μόνο που Κόρακα θέλει τον πρώτο οικιστή του χωριού και όχι τον βασιλιά. Μια δεύτερη εκδοχή υποστηρίζει ότι το χωριό ονομάστηκε έτσι από τα πολλά κοράκια που υπήρχαν στην περιοχή.

Εκκλησίες του χωριού

Στο χωριό Κοράκου, στην καρδιά της κοιλάδας της Σολιάς, διατηρούνται σε πολύ καλή κατάσταση τέσσερεις εκκλησίες, αρχαία μνημεία: της Παναγίας της Ελεούσας, του Αποστόλου Λουκά, του Αγίου Μάμαντος και της Αγίας Βαρβάρας.

Η εκκλησία του Αποστόλου Λουκά βρίσκεται σ' ένα ύψωμα και είναι η πρώτη εκκλησία που συναντούμε στο χωριό. Είναι ναός μονόχωρος και καμαροσκέπαστος, όπως εξάλλου και η πλειοψηφία των ναών που ανηγέρθησαν κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Εξωτερικά έχει μια δεύτερη στέγη, ξύλινη με αγκιστρωτά κεραμίδια, όπως και οι περισσότερες διπλόστεγες εκκλησίες. Η δεύτερη στέγη δημιουργεί εξωτερικά στεγασμένους υπαίθριους χώρους στις τρεις πλευρές της εκκλησίας, που της προσδίδουν ιδιαίτερη χαρακτηριστική ομορφιά. Το ιερό, τόσο εξωτερικά όσο και εσωτερικά, είναι ημικυκλικό, κάτι που συνήθως δεν παρατηρείται σε μικρού μεγέθους εκκλησίες.

Η εκκλησία του Αγίου Μάμαντος βρίσκεται στο κέντρο της Κοράκου σε ύψωμα και είναι ορατή από το μεγαλύτερο μέρος του χωριού. Η εκκλησία, βάσει της τυπολογίας της αλλά και βάσει μαρτυριών, ανάγεται στον 18ον αιώνα. Η κάτοψή της είναι ορθογώνια και περιλαμβάνει τον κυρίως ναό και το ιερό. Το ιερό, το οποίο χωρίζεται από τον κυρίως ναό με το εικονοστάσι, εσωτερικά είναι κυκλικό και εξωτερικά ευθύγραμμο. Η εκκλησία δεν έχει ανεξάρτητο καμπαναριό και η καμπάνα βρίσκεται στο εξωτερικό του ιερού, στο τρίγωνο που σχηματίζεται μεταξύ της στέγης και του εξωτερικού σταυρώματος. Η πιο σημαντική εικόνα της εκκλησίας (αλλά και της Κοράκου) είναι η σκαφωτή εικόνα προσκυνηταρίου του Αγίου Μάμαντος, έργο Κωνσταντινουπολίτη ζωγράφου του 15ου αιώνα. Η εικόνα σήμερα βρίσκεται στη Μητρόπολη Μόρφου, στην Ευρύχου.

Την ίδια τυπολογία με τον Άγιο Μάμαντα έχει και η εκκλησία της Αγίας Βαρβάρας, που είναι παλαιότερη (16ος αιώνας) και βρίσκεται έξω από το χωριό, δίπλα στο εγκαταλειμμένο χωριό της Αγρολάδου. Η στέγη είναι ξύλινη και δίκλινη και η κάτοψή της είναι ορθογώνια με το ιερό προς την ανατολή και την κυρίως εκκλησία προς τον νότο. Το ιερό, το οποίο χωρίζεται από τον κυρίως ναό με το εικονοστάσι, εσωτερικά είναι κυκλικό και εξωτερικά είναι ευθύγραμμο. Η εκκλησία επιδιορθώθηκε από το Τμήμα Αρχαιοτήτων το 2002. Οι κύριες εργασίες αφορούσαν επιδιόρθωση της ξύλινης στέγης, αφαίρεση των νεότερων επιχρισμάτων, χολιάσματα και αποκατάσταση του αρχικού πατώματος και όλων των ξύλινων κουφωμάτων.

Η εκκλησία της Παναγίας της Ελεούσας βρίσκεται στο κέντρο του χωριού και είναι σήμερα η μεγαλύτερη και κύρια εκκλησία της Κοράκου. Κτίστηκε τον 18ον αιώνα και είναι μια από τις μεγαλύτερες τρίκλιτες εκκλησίες της Κύπρου με κιονοστοιχία και οξυκόρυφα τόξα. Εξωτερικά η εκκλησία φαίνεται να είναι ξυλόστεγη με αγκιστρωτά κεραμίδια, αλλά η εσωτερική στέγη είναι από παγδατί σε ημικυλινδρική μορφή, με αποτέλεσμα να δίνεται η εντύπωση ότι η στέγη είναι πέτρινη. Αρχικά η εκκλησία ήταν μονόκλιτη και έγινε τρίκλιτη όταν επεκτάθηκε. Στην εκκλησία υπάρχει και γυναικωνίτης με διευρύνσεις προς το βόρειο και νότιο κλίτος. Το καμπαναριό είναι πέτρινο και σκαλιστό με διάφορα βυζαντινά μοτίβα και είναι ένα από τα ωραιότερα που βρίσκονται στην περιοχή της Σολιάς.

Γήπεδα στην Κοράκου

Στην Κοράκου υπάρχει ένα γήπεδο ποδοσφαίρου, καθώς και άλλα γήπεδα πολλαπλών αθλημάτων. Είναι σπάνιο σε ένα χωριό να βρει κάποιος ένα γήπεδο με αυτές τις προδιαγραφές, καθώς όπως μας ανέφερε ο Κοινοτάρχης της Κοράκου, διάφορες ομάδες πρώτων και δεύτερων κατηγοριών χρησιμοποιούν το γήπεδο αυτό για τις προπονήσεις τους. Αξίζει να επισκεφθείτε το γήπεδο μιας και λίγο πιο πάνω από αυτό υπάρχει και σημείο θέας, όπου μπορείτε να δείτε όχι μόνο την Κοράκου, αλλά και άλλα χωριά της περιοχής.

Στο μέλλον αναμένεται στο σημείο αυτό να τοποθετήσουν ένα τηλεσκόπιο με βάση, κιόσκι, παγκάκια, καλάθια αχρήστων και βοηθητικές πινακίδες. Απ’ αυτήν την εξαίρετη τοποθεσία θα μπορεί κανείς να απολαύσει τη θέα προς τη θάλασσα και το βουνό. Το σημείο αυτό αποτελεί το μοναδικό σημείο θέας στην περιοχή Σολιάς, γεγονός που θα συμβάλει στην προσέλκυση αρκετού κόσμου.

Άλλα αξιοθέατα

Η Κοράκου διαθέτει Πολιτιστικό Κέντρο, όπου υπάρχει στεγασμένο αμφιθέατρο. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν επίσης και οι τρεις νερόμυλοι της Κοράκου και οι δύο ελιόμυλοι, οι οποίοι μαρτυρούν μεγάλη αγροτική δραστηριότητα, αλλά και αφθονία νερών. Επιπλέον στο χωριό υπάρχουν και μερικά σπίτια, τα οποία είναι εξαιρετικά δείγματα λαϊκής αρχιτεκτονικής.

Φαγητό και υπηρεσίες

Στην Κοράκου, δυστυχώς, σήμερα δεν υπάρχουν ταβέρνες ή εστιατόρια, όμως λειτουργεί το καφενείο του χωριού, όπου μπορείτε να απολαύσετε το καφεδάκι σας παρέα με τους κατοίκους του χωριού. Επίσης λειτουργεί και μια καφετερία στο Πολιτιστικό Κέντρο του χωριού, στο οποίο συχνάζει περισσότερο η νεολαία του χωριού κυρίως τα απογεύματα και τα Σαββατοκύριακα.

Εάν επισκεφθείτε την Κοράκου και θέλετε να περιποιηθείτε τον εαυτό σας, αξίζει οπωσδήποτε να προκρατήσετε ένα ραντεβού στο καλύτερο κομμωτήριο του χωριού, το οποίο εμπιστεύονται πολλοί κάτοικοι όχι μόνο της περιοχής αλλά και από Λευκωσία και Λεμεσό. Το «Savvas Hair Salon» είναι ένα ξακουστό κομμωτήριο με πολύ καλούς κομμωτές, το οποίο, απ' ό,τι μας είπε ο ιδιοκτήτης σε συνομιλία που είχαμε, δεν σταματά να εξυπηρετεί πελατεία καθημερινά, σε ένα γεμάτο ωράριο.