ΕΦΥΓΕ ΤΗΝ ΠΕΡΑΣΜΕΝΗ ΤΕΤΑΡΤΗ ΜΕ ΤΟΝ ΠΟΝΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΑΗΜΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΕΡΥΝΕΙΑ ΤΟΥ

Γεννημένος το 1927 στη Θέρμια της Κερύνειας συμμετείχε σε όλους τους αγώνες για δικαίωση της Κύπρου, αρχικά ως αγωνιστής της ΕΟΚΑ, ακολούθως κατά της Τουρκοανταρσίας και κατά του Τούρκου κατακτητή τον μαύρο Ιούλιο του 1974

Οι ψυχές, λένε, ταξιδεύουν στους τόπους όπου έζησαν και που αγάπησαν. Κι είμαι σίγουρος, η ανήσυχη ψυχή του Νίκου Καρεφυλλίδη θα σεργιανίζει τώρα στην όμορφή μας πόλη, στα βουνά, στις θάλασσές της, σ’ ολόκληρη την Επαρχία παρέα με τις ψυχές άλλων αγαπημένων του συναγωνιστών

Ο Νίκος Καρεφυλλίδης, ένας μεγαλόψυχος Κερυνειώτης, ένας μεγάλος πατριώτης και αγωνιστής, εραστής της ελευθερίας και της Ελλάδας, δεν είναι πια μαζί μας. Ανεχώρησε για πάντα, την Τετάρτη, 11 Ιανουαρίου 2017.

Όλη του η ζωή ήταν μια προσφορά στους συνανθρώπους και τον τόπο που τον γέννησε, σε δύσκολες μάλιστα ώρες. Η προσφορά προς την Επαρχία και την πόλη του, μεγάλη, τεράστια. Γι’ αυτόν η πατρίδα ήτανε πάνω απ’ όλα. Ποτέ δεν την μπέρδεψε με πρόσωπα, με κυβερνώντες, με χρήματα, με συμφέροντα. Ούτε και προσωποποίησε ποτέ τα ιδανικά του. Το πνεύμα του, η ψυχή του παρέμειναν αναπόσπαστα στοιχεία του όρκου που έδωσε στην ΕΟΚΑ, λίγο πριν από τα Χριστούγεννα του 1954.

Το βιογραφικό του

Γεννήθηκε στις 5 Νοεμβρίου το 1927, στο καταπράσινο μικροχώρι, τη Θέρμια, δυο χιλιόμετρα από την Κερύνεια. Ήταν ο πρωτότοκος γιος του Χρίστου και της Ελένης Καρεφυλλίδη, μιας ξεχωριστής οικογένειας που έδωσε τα πάντα στην πατρίδα. Ο γιος του Γιαννάκη, του αδερφού του, ο Χρίστος Γ. Καρεφυλλίδης, όπως και ο γιος του άλλου του αδερφού του Αντρέα, ο Χρίστος Α. Καρεφυλλίδης, έπεσαν μαχόμενοι κατά την τουρκική εισβολή.

Μετά τη φοίτησή του στο τριτάξιο τότε Γυμνάσιο της Κερύνειας, ο Νίκος εφοίτησε στην Εμπορική Σχολή Σαμουήλ, στη Λευκωσία. Από μικρός συνδέθηκε ιδιαίτερα με τον αδερφό του Αντρέα. Πιασμένοι χέρι-χέρι πορεύθηκαν στη ζωή. Ίδρυσαν εμπορικό κατάστημα στην καρδιά της Κερύνειας, στρατεύτηκαν κι δυο στον απελευθερωτικό αγώνα. Το κατάστημά τους έγινε για αρκετό καιρό το αρχηγείο της οργάνωσης. Το σπίτι του Αντρέα καταφύγιο, όπου κατασκευάστηκε και κρησφύγετο, χωρίς ποτέ να ανακαλυφθεί. Όλοι πέρασαν από εκεί. Τελευταίος ο Κυριάκος Μάτσης. Το κατάστημα των δυο αδερφών εδοκίμασε πολλές φορές την οργή των Άγγλων αποικιοκρατών. Το 1957 διέταξαν το κλείσιμό του.

Ο αγώνας της ΕΟΚΑ

Στην ΕΟΚΑ ο Νίκος στρατεύτηκε πολύ πριν από την πρώτη μέρα. Ήταν ανάμεσα στους πρώτους, τους διαλεχτούς της επαρχίας. Επιλέγηκε από τον Παπασταύρο Παπαγαθαγγέλου μαζί με τον Τεύκρο Χειμώνα και τον Φιλή Χατζηδαμιανού. Ο Νίκος ήταν ο Κεντρικός Σύνδεσμος της επαρχίας μεταξύ Κερύνειας - Λευκωσίας και Αρχηγού Διγενή. Το ψευδώνυμό του «Ιλαρίων». Η συμβολή του στην οργάνωση, στις επιχειρήσεις, σ’ όλη την επαρχία μεγάλη, τεράστια. Σε όλα ήτανε μέσα, γνώστης των πάντων, να συμβουλεύει και να συμμετέχει, πάντα έτοιμος να βοηθά, να μεταφέρει οπλισμό, αλλά και τραυματισμένους ή και άρρωστους συναγωνιστές του.

Η μνήμη μάς μεταφέρει στα ηρωικά εκείνα χρόνια της προσφοράς και της θυσίας, σε σελίδες δόξας και μεγαλείου, σε βομβιστικές επιθέσεις, στη βύθιση της θαλαμηγού Γκόρδικτον, στην απαγωγή Κρίμερ, στην επίθεση με νάρκες στην παραλία του Παχύαμμου, στη μεγαλειώδη επίθεση εναντίον του αστυνομικού σταθμού Κερύνειας και στη μάχη που ακολούθησε με τον αγγλικό στρατό. Η καταδρομική αυτή επίθεση χαρακτηρίστηκε ως η σημαντικότερη του απελευθερωτικού αγώνα.

Τον πρόδωσαν

Τον Φεβρουάριο του 1957 συνελήφθη, κατόπιν προδοσίας. Συνελήφθη μαζί με τον αδερφό του Αντρέα και τον αστυνομικό Αιμίλιο Γεωργίου. Στο κολαστήριο της Ομορφίτας υπέστη φρικτά βασανιστήρια. Γυμνό τον έδεσαν από τα πόδια και τον κρέμασαν στην οροφή των κρατητηρίων, με την κεφαλή κάτω. Άντεξε ο σκληροτράχηλος, έμεινε αλύγιστος, κράτησε τα μυστικά του. Ούτε που άνοιξε το στόμα του. Λύσσαξαν οι ανακριτές. Μη μπορώντας οι Εγγλέζοι να κάνουν οτιδήποτε άλλο, τον έκλεισαν στα Κρατητήρια, όπου παρέμεινε μέχρι τέλους του αγώνα. Τέλειωσε ο αγώνας και το 1960 ο Νίκος ενυμφεύθη την Κερυνειώτισσα δασκάλα Αθηνούλα Κτωρίδου. Απέκτησαν τρία παιδιά, τη Χριστίνα, τον Πάνο και την Έλενα.

Η προσφορά του το ’63 και το ‘74

Η προσφορά του προς τον τόπο του, προς την πατρίδα, ωστόσο, δεν σταμάτησε εδώ. Συνεχίστηκε και ταυτίστηκε με την ιστορία της πόλης του. Κατά την Τουρκανταρσία, τον Δεκέμβρη του 1963, εργάστηκε όσο ελάχιστοι, στην οργάνωση, εξοπλισμό και τροφοδοσία των φυλακίων της αποκλεισμένης Κερύνειας, παραμελώντας οικογένεια και εργασία για μεγάλο χρονικό διάστημα. Δούλεψε ασταμάτητα μέχρι την άφιξη της Ελληνικής Μεραρχίας.

Ακολούθως εντάχθηκε στην Πολιτική Άμυνα, όπου και εδώ έμελλε να μεγαλουργήσει. Στις μαύρες ώρες και μέρες της τουρκικής εισβολής ο Νίκος Καρεφυλλίδης δεν ήταν από εκείνους που εγκατέλειψαν τον τόπο που τους γέννησε. Εκείνο το καταραμένο Σάββατο βρέθηκε πρωί-πρωί στο πόστο του, στο υπόγειο του Γυμνασίου της Κερύνειας, εκεί όπου λειτούργησε ο Σταθμός της Πολιτικής Άμυνας. Λειτούργησε και τις τρεις μέρες και νύχτες του πολέμου. Αυτή η υπέροχη και ηρωική ομάδα προσέφερε με αυτοθυσία ανεκτίμητες υπηρεσίες στο 251 ΤΠ που μαχόταν στο Πέντε Μίλι, βοηθώντας παράλληλα εθελοντές στρατιώτες, πολίτες, γυναικόπαιδα. Ο Νίκος ήταν ένας από τους 4 που, ανάμεσα σ’ άλλα, ανέλαβαν και την τροφοδοσία των 4 λόχων του 251ΤΠ.

Οι δύσκολες μέρες

Τελικά όλη εκείνη η υπέροχη ομάδα εγκλωβίστηκε στην Κερύνεια. Τέσσερεις μάλιστα από αυτούς τους γενναίους έδωσαν τη ζωή τους και μείνανε για πάντα στην όμορφη πόλη. Την τρίτη μέρα του πολέμου, σαν έσπασε η αμυντική γραμμή, αποφασίστηκε η διάλυση της ομάδας. Μπαίνανε οι Τούρκοι στην Κερύνεια κι ο Νίκος πήγε σπίτι του, παρέλαβε την οικογένειά του και την πήγε στο «Ντόουμ». Έμπαινε στο ξενοδοχείο κι ο Ελλαδίτης Ταγματάρχης Νίκος Τσίτας έπεσε απάνω του και τον παρακαλούσε να τον οδηγήσει έξω από την Κερύνεια. Να του αρνηθεί, δεν μπόρεσε!

Τον έβαλε στ’ αυτοκίνητό του κι οδηγώντας μέσα από τον «τουρκομαχαλά», βγήκε έξω από την πόλη, έφτασε στον Άγιο Επίκτητο, όπου και τον άφησε. Ωστόσο, ο ίδιος δεν συνέχισε για τη Λευκωσία. Στράφηκε πίσω, ακολουθώντας την ίδια διαδρομή! Κοντά στο «Τουσιεμέ» έγινε αντιληπτός από Τούρκους Κερυνειώτες, που έραψαν το αυτοκίνητό του! Το εγκατέλειψε και διέφυγε πεζός. Πέρασε μέσα από αυλές και κήπους, μπήκε στον ξεροπόταμο που περνά μπροστά από το Γυμνάσιο, ακολούθησε το ρέμα του, ώσπου έφτασε στη θάλασσα. Με τη δύση του ήλιου ξανάμπαινε στο «Ντόουμ», ζωντανός!

Βοήθησε στον απεγκλωβισμό πολιτών

Η μεγαλοψυχία, ωστόσο, του Νίκου Καρεφυλλίδη δεν σταμάτησε ούτε κι εδώ. Μέσα στο ξενοδοχείο «Ντόουμ», ανάμεσα στους Κερυνειώτες βρέθηκε κι η ειρηνευτική φρουρά του ΟΗΕ υπό τη διοίκηση του Φινλανδού Ταγματάρχου Τζιλ, ο οποίος ζήτησε βοήθεια για τον απεγκλωβισμό πολιτών από καταφύγια και σπίτια. Σχηματίστηκαν δυο ομάδες κι από την επομένη, 24 Ιουλίου, άρχισε η προμήθεια φαρμάκων, τροφίμων κι ο απεγκλωβισμός πολιτών. Στη μια ομάδα ανέλαβε υπηρεσία ο Νίκος Καρεφυλλίδης και στην άλλη ο Νίκος Νικολαΐδης. Συνέχισαν οι δυο γενναίοι πολιτοφύλακες τη νέα αποστολή τους για μέρες όσο επέτρεπε ο Τούρκος κατακτητής. Βοηθούσανε και με τους Φινλανδούς ειρηνευτές και τον Ερυθρό Σταυρό, εντοπίσανε και μεταφέρανε στο «Ντόουμ» πάνω από 400 συμπολίτες τους, άνδρες, γυναίκες και παιδιά. Τραγικές στιγμές, τραγικές ώρες, τραγικές μέρες. Κι όμως κανένα ευχαριστώ δεν ακούστηκε ποτέ, από κανέναν!

Στην προσφυγιά

Ο Νίκος έζησε στη συνέχεια με πόνο κι απογοήτευση τον χαμό της Κερύνειας, τον ξεσπιτωμό, την προσφυγιά. Ταλαιπωρήθηκε, απογοητεύτηκε. Σήκωσε, ωστόσο, τον σταυρό του με αξιοπρέπεια. Πιασμένος χέρι-χέρι με την αγαπημένη του γυναίκα αντιμετώπισαν τη ζωή, μεγάλωσαν τα παιδιά τους με υπομονή και καρτερία. Εκείνο όμως που δυστυχώς μας πόνεσε όλους, όσοι τον ζήσαμε και τον αγαπήσαμε, είναι η μεγάλη δοκιμασία που ο Πανάγαθος Θεός του επεφύλαξε τα τελευταία χρόνια της ζωής του. Εκφράζουμε το θαυμασμό μας και συγχαίρουμε την άξια σύζυγό του Αθηνούλα που του παραστάθηκε και τον φρόντισε με αγάπη και στοργή, ως την τελευταία στιγμή.

Οι ψυχές, λένε, ταξιδεύουν στους τόπους όπου έζησαν και που αγάπησαν. Κι είμαι σίγουρος, η ανήσυχη ψυχή του Νίκου Καρεφυλλίδη θα σεργιανίζει τώρα στην όμορφή μας πόλη, στα βουνά, στις θάλασσές της, σ’ ολόκληρη την Επαρχία παρέα με τις ψυχές άλλων αγαπημένων του συναγωνιστών, εκείνες των Τεύκρου Χειμώνα, Γιαννάκη Καράσαββα, Ντίνου Κωνστάμπεη, Κώστα Χοντρόσαββα, Αντρέα Δημητριάδη, Κώστα Πλατή, των Χρίστου Κάιζερ, Σάββα και Έλλης Παπασάββα, Γλαύκου Χρίστη, Φοίβου Χρίστη, των Κώστα Π. Ιωαννίδη, Νίκου Μουστάκα, Δημήτρη Μυτίδη, Μιχάλη Γεωργίου, Αιμίλιου Γεωργίου, Λεμή Κάσινου, Ελένης Σπύρου, Μαρίνας Ταλιάνου, Ρένας Πετρίδου, Στέλλας Π. Ιωαννίδου, των Παπανικόλα Παναγή και Αχιλλέα Τομάζου (Χάρτζια), του Αντρέα και της Ελενούς Καρεφυλλίδη…

Αγαπημένε κι αξέχαστε Νίκο. Εμείς οι φίλοι και συναγωνιστές σου, όσοι μείναμε, σ’ ευχαριστούμε. Σ’ ευχαριστούμε για το ήθος, για τον αγώνα σου στην πατρίδα και στη ζωή. Σ’ ευχαριστούμε για όλα. Καλό σου ταξίδι, να πας στο καλό. Ας είναι ελαφρύ το χώμα που σε σκέπασε. Καλήν αντάμωση.

ΑΝΤΡΕΑΣ ΚΕΛΕΣΙΗΣ
Εκ μέρους των λίγων εναπομεινάντων συναγωνιστών του