ΕΓΚΑΤΑΛΕΛΕΙΜΜΕΝΑ ΧΩΡΙΑ, ΕΡΗΜΩΜΕΝΑ ΣΠΙΤΙΑ, ΞΕΧΑΣΜΕΝΟΙ ΤΟΠΟΙ…

Οδοιπορικό και περιδιάβαση της «Σημερινής» στο όμορφο χωριό, κτισμένο στις βόρειες πλαγιές του Τροόδους, μέσα στην ομορφιά της άγριας φύσης και τη γαλήνη του πανέμορφου τοπίου

Το κύμα κακοκαιρίας που επικρατεί στο νησί τις τελευταίες εβδομάδες δεν αφήνει πολλούς να επισκεφθούν τα ψηλότερα ορεινά χωριά, λόγω της χιονόπτωσης και του πάγου στους δρόμους. Έτσι εμείς, αυτήν τη βδομάδα, επιλέξαμε ένα ορεινό χωριό το οποίο μπορείτε να επισκεφτείτε και εσείς, συνδυάζοντας την πανέμορφη καταπράσινη τοποθεσία του μαζί με το κατάλευκο χιονισμένο τοπίο λίγα χιλιόμετρα μακριά. Στις βόρειες πλαγιές του Τροόδους είναι κτισμένο ένα από τα ομορφότερα χωριά της επαρχίας Λευκωσίας, τα Καννάβια. Σ’ αυτό το χωριό θα απολαύσετε την ομορφιά της άγριας φύσης και τη γαλήνη του πανέμορφου τοπίου, μιας και μεγάλο μέρος του χωριού καλύπτεται από το δάσος Αδελφοί.

Η διαδρομή προς το χωριό δεν είναι δύσκολη, αν και υπάρχουν αρκετές στροφές και πρέπει να είστε προσεκτικοί. Ακολουθώντας τις πινακίδες για Καννάβια, θα βρείτε τα πρώτα σπίτια του χωριού και, αν συνεχίσετε, θα φτάσετε στο κέντρο του χωριού όπου βρίσκεται το Κοινοτικό Συμβούλιο, το καφενείο και ο Αθλητικός Σύλλογος. Δίπλα από το Κοινοτικό Συμβούλιο θα βρείτε και χώρο στάθμευσης. Εμάς η εκδρομή μας ξεκίνησε απ' το καφενείο του χωριού όπου συναντήσαμε τον Κοινοτάρχη κ. Ξενάκη Ξενοφώντος, κάποιους κατοίκους και τον ιερέα του χωριού.

Μαζί με ένα καφεδάκι και μπροστά από την ξυλόσομπα του καφενείου κουβεντιάζαμε με τους κατοίκους, οι οποίοι μοιράστηκαν μαζί μας προσωπικές τους ιστορίες αλλά και προβλήματα που αντιμετωπίζει το χωριό. Όπως μας ανέφερε ο Κοινοτάρχης, η αστυφιλία είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η κοινότητα, μιας και σήμερα αριθμεί μόνο περίπου 150 μόνιμους κατοίκους και ο αριθμός, χρόνο με τον χρόνο, μειώνεται, καθώς οι νέοι δεν επιλέγουν την ύπαιθρο για να εγκατασταθούν, αφού δεν υπάρχουν δουλειές. Έπειτα από το καφεδάκι μας, ξεκίνησε η περιήγηση στο χωριό μαζί με τον Κοινοτάρχη. Πρώτος σταθμός ήταν οι εκκλησίες ή αλλιώς τα στολίδια του χωριού.

Ιστορικά στοιχεία

Είναι σημαντικό να ξέρουμε για το κάθε χωριό που επισκεπτόμαστε και λίγα πράγματα για την ιστορία του, καθώς και για την ονομασία του. Το χωριό φαίνεται πως υπήρχε από την εποχή της Φραγκοκρατίας. Αναφέρεται μάλιστα από τον Λουί Ντε Μας Λατρί (Γάλλος ιστορικός της Μεσαιωνικής Κύπρου) ως βασιλικό κτήμα. Επιπρόσθετα, το χωριό είναι σημειωμένο σε παλαιούς χάρτες ως Canania.

Το όνομα του χωριού συνδέεται με το φυτό «καννάβιν» το οποίο, σύμφωνα με τη Μεγάλη Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια, τα παλιά χρόνια εκαλλιεργείτο εκτεταμένα στο χωριό. Αξίζει να αναφερθεί πως στην κυπριακή διάλεκτο το χωριό λέγεται «Καννάβκια».

Εκκλησίες του χωριού

Στα Καννάβια υπάρχουν τρεις εκκλησίες. Στο μέσο περίπου του χωριού βρίσκεται η κύρια εκκλησία που είναι αφιερωμένη στην Παναγία Καζαβιώτισσας. Είναι μια πετρόκτιστη, μονόκλιτη και ξυλόστεγη εκκλησία, η οποία βρίσκεται υπό την προστασία του Τμήματος Αρχαιοτήτων (Μνημείο Τύπου Β’). Κτίστηκε το 1800 αλλά, δυστυχώς, δεν γνωρίζουμε πότε έγιναν τα θυρανοίξιά της, επειδή η παλιά Αγία Τράπεζα, όπου και ήταν σημειωμένη η σχετική ημερομηνία, αντικαταστάθηκε. Οι διαστάσεις της εκκλησίας είναι 16 Χ 5,50 μέτρα. Στο εσωτερικό της υπάρχει ένα λιτό, ξύλινο εικονοστάσι.

Δίπλα από την εκκλησία της Παναγίας Καζαβιώτισσας, το 2015, ολοκληρώθηκε η νέα εκκλησία, αφιερωμένη στην Παναγία Απολυτρώσεως Εξηρτημένων. Η εκκλησία αφιερώθηκε στην Παναγία έπειτα από μια εικόνα που απέκτησε το χωριό (της «Παναγίας της Απολυτρώσεως») η οποία είναι ένα αντίγραφο της εικόνας που βρίσκεται στην ανδρώα Επισκοπική Μονή του Αγίου Αθανασίου, μαθητή του Αγίου Σεργίου του Ραντονέζ, στην πόλη Σερπουχώβ (????????) κοντά στη Μόσχα.

Στην εικόνα η Παναγία απεικονίζεται μετωπική, σε προτομή (από τη μέση και πάνω), σε στάση δεήσεως, έχοντας μπροστά της τον Κύριον ημών Ιησούν Χριστόν ως Βρέφος μέσα σε Άγιο Ποτήριο και επάνω σε Αγία Τράπεζα. Ο Ιησούς ευλογεί και με τα δύο Του χέρια. Η επωνυμία της αρχαίας αυτής εικόνας στα ρωσικά είναι «??????????? ????», που σε μετάφραση στην Ελληνική σημαίνει «Το Ανεξάντλητον Ποτήριον».

Η μετονομασία τής ως άνω παλαιάς ρωσικής εικόνας σε «Παναγία της Απολυτρώσεως των εξηρτημένων» στην ουσία συμπίπτει με την αρχαία της ονομασία στη Ρωσική, κι αυτό εξάγεται από τη θεολογική ερμηνεία της απεικόνισης αυτής. Η Εκκλησία προτείνει σε όλους τους ανθρώπους το Ποτήριον της Ζωής, τη Θεία Κοινωνία του Σώματος και του Αίματος του Σωτήρος Χριστού, του Νικητή του θανάτου.

Η τρίτη εκκλησία είναι του Αγίου Γεωργίου και βρίσκεται πάνω από τα γραφεία του Κοινοτικού Συμβουλίου. Πρόκειται για ένα μονόκλιτο, ξυλόστεγο εκκλησάκι, φτιαγμένο από πέτρα. Σύμφωνα με μια επιγραφή χαραγμένη σε πέτρα που βρίσκεται πάνω από το παράθυρο του ιερού, χτίστηκε στο τέλος του 19ου αιώνα και συγκεκριμένα το 1893.

Μνημεία Ηρώων

Στα Καννάβια υπάρχουν επίσης και δύο Μνημεία Ηρώων. Του Ανδρέα Πατσαλίδη και του Χαράλαμπου Πεττεμερίδη. Ο Ανδρέας Πατσαλίδης γεννήθηκε στο χωριό Καννάβια, της επαρχίας Λευκωσίας, στις 14 Αυγούστου του 1930. Σκοτώθηκε στις 20 Ιουνίου του 1958 στο χωριό Κούρδαλι, από έκρηξη βόμβας. Υπήρξε από τους πρώτους μαχητές της ΕΟΚΑ και έλαβε μέρος στην επιχείρηση «Προς τη Νίκη» στις 23 Νοεμβρίου του 1955, με την ομάδα του ήρωα Χρίστου Τσιάρτα, στην ενέδρα στον δρόμο Κακοπετριάς-Σπηλιών. Συνεργαζόταν με τους τοπικούς υπεύθυνους της Οργάνωσης των γύρω χωριών και με τις αντάρτικες ομάδες της περιοχής του. Πήρε μέρος, μαζί με τον ήρωα Κώστα Αναξαγόρα και άλλους συναγωνιστές του, στην αφαίρεση ασυρμάτων από τον δασικό σταθμό Πλατανιών και στην επίθεση εναντίον του σταθμού αυτού.

Ο Χαράλαμπος Πεττεμερίδης γεννήθηκε στο ορεινό χωριό Καννάβια της επαρχίας Λευκωσίας στις 21 Ιανουαρίου του 1934. Εντάχθηκε στην ΕΟΚΑ με το ξεκίνημα του Αγώνα, ενώ βρισκόταν στην Κερύνεια όπου εργαζόταν, το 1955, αφού η ψυχή του πλημμύριζε από αγάπη για την Ελλάδα και την ελευθερία. Συνέχισε τη δράση του στην περιοχή Πιτσιλιάς-Σπηλιών-Αμιάντου. Η δράση του συνεχίστηκε με στενή συνεργασία με τους αντάρτες της περιοχής, τους οποίους φιλοξενούσε και στο σπίτι του, όπου κατασκεύασε κρησφύγετο.

Εκεί φιλοξένησε και τον ήρωα Γρηγόρη Αυξεντίου, όταν τον Δεκέμβριο του 1955 είχε δώσει τη φοβερή μάχη των Σπηλιών. Στη μάχη εκείνη ο Αυξεντίου βοήθησε τον αρχηγό της ΕΟΚΑ Διγενή να διαφύγει από τον αγγλικό κλοιό. Ο Πεττεμερίδης υπήρξε σύνδεσμος και τροφοδότης των αντάρτικων ομάδων που δρούσαν στην περιοχή του χωριού του. Η δράση του προδόθηκε τον Ιούνιο του 1958 και κρατήθηκε για τριάντα πέντε μέρες στα ανακριτήρια των Πλατρών. Για τριάντα πέντε μέρες ανακρινόταν και, παρά τα βασανιστήρια, δεν έβγαλε λέξη.

Όταν τον άφησαν ελεύθερο συνέχισε τη δράση του, όμως δεν άργησαν οι Άγγλοι να μάθουν και πάλι γι' αυτόν και να τον αναζητήσουν. Αλλά ο «Ξέρξης» της ΕΟΚΑ (αυτό ήταν το ψευδώνυμό του) δεν έμεινε στο χωριό του. Ανέβηκε στα βουνά αντάρτης και ενώθηκε με τις άλλες ομάδες. Κατασκεύασε κρησφύγετο στο βουνό απέναντι από το χωριό του, με καταζητούμενο συναγωνιστή του, στο οποίο έμεναν και άλλοι αντάρτες.

Στις 6 Οκτωβρίου του 1958 πήρε εντολή και έστησε ενέδρα εναντίον των Άγγλων με τους αντάρτες της ομάδας του στην τοποθεσία Μούττη του Σαράντι, μεταξύ των χωριών Σπήλια και Λαγουδερά, νοτιοδυτικά των Κανναβιών. Οι αντάρτες ήταν τέσσερεις και διέθεταν μια νάρκη, έναν όλμο, ένα πιστόλι, ένα όπλο μπρεν, ένα αυτόματο όπλο Μ3 και χειροβομβίδες. Τοποθέτησαν στον δρόμο τη νάρκη, την οποία είχαν συνδέσει με τον όλμο που στερέωσαν σε δένδρο, ώστε με την έκρηξη της νάρκης να κτυπηθεί το αυτοκίνητο των Άγγλων και με την έκρηξη του όλμου να ακινητοποιηθούν όσα αυτοκίνητα θα το ακολουθούσαν. Κατά την επίθεσή τους κτυπήθηκαν δυο αυτοκίνητα στρατιωτικά γεμάτα Εγγλέζους, τα οποία πλησίασαν τον τόπο της ενέδρας με σβησμένα τα φώτα. Στην υποχώρηση ο Χαράλαμπος Πεττεμερίδης κτυπήθηκε θανάσιμα, ενώ διασταύρωνε τον δρόμο, από στρατιώτες τρίτου αυτοκινήτου, που πλησίαζε και αυτό με σβησμένα τα φώτα.

Διαμονή στο χωριό

Όσοι από εσάς θέλετε να συνδυάσετε την επίσκεψή σας στο χωριό μαζί με διανυκτέρευση, για να κάνετε και μια βόλτα στα χιόνια ή στα διπλανά χωριά, μπορείτε να επιλέξετε μεταξύ της έπαυλης προς ενοικίαση ή τις εγκαταστάσεις της ΣΕΚ. Η πρώτη επιλογή είναι η έπαυλη «Lioness Fountain», η οποία είναι κτισμένη μέσα στο καταπράσινο πευκοδάσος. Πρόκειται για μια μοντέρνα βίλα, διαμορφωμένη σε χωριστά επίπεδα, η οποία προσφέρει ιδιωτική πισίνα, επιπλωμένη ηλιόλουστη βεράντα με ανεμπόδιστη θέα στο βουνό, σάουνα και μικρό γυμναστήριο. Η φωτεινή και μοντέρνα βίλα περιλαμβάνει παράθυρα από το δάπεδο μέχρι την οροφή, προσεγμένη επίπλωση, ξύλινο δάπεδο, ευρύχωρο σαλόνι με τζάκι, πλήρως εξοπλισμένη κουζίνα με τραπεζαρία και 5 υπνοδωμάτια.

Επιπλέον, σε μια μαγευτική πλαγιά και με πανοραμική θέα τη φιλοπρόοδη και φιλόξενη κοινότητα των Κανναβιών αλλά και της γύρω περιοχής, και σε απόσταση 15 λεπτών από την εξοχική Κυπερούντα και 20 λεπτών από το εξοχικό θέρετρο της Κακοπετριάς, η ΣΕΚ διαθέτει εγκαταστάσεις που έχουν τη δυνατότητα να φιλοξενούν κατασκηνωτές, οικογένειες και συνταξιούχους. Όλοι οι φιλοξενούμενοι έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν ήσυχες και ανέμελες διακοπές σ’ ένα καθαρό και υγιεινό περιβάλλον, μακριά από το άγχος της καθημερινότητας και την ένταση των πόλεων.

Δυστυχώς, τους τελευταίους μήνες δεν λειτουργεί εστιατόριο στο χωριό. Λειτουργεί καθημερινά από το πρωί μέχρι το βράδυ το καφενείο του χωριού στο σωματείο του Αθλητικού Συλλόγου. Έτσι μπορείτε να απολαύσετε το καφεδάκι σας ή το τσάι σας με υπέροχη θέα το πράσινο του βουνού. Ακόμη, όπως μας είπε ο Κοινοτάρχης του χωριού, τους καλοκαιρινούς μήνες λειτουργεί το εστιατόριο το οποίο βρίσκεται στα διαμερίσματα της ΣΕΚ, άρα αν επισκεφτείτε το χωριό το καλοκαίρι, έχετε την επιλογή να φάτε τους μεζέδες σας στο εστιατόριο της ΣΕΚ.

Κατασκήνωση ΣΕΚ στα Καννάβια

Όαση για εκατοντάδες παιδιά αποτελεί μέσα στην κάψα του καλοκαιριού η κατασκήνωση της ΣΕΚ στα Καννάβια. Τα παιδιά περνούν όμορφες στιγμές σ' ένα ειδυλλιακό περιβάλλον με ποικιλία δραστηριοτήτων, συνδυάζοντας αθλητική δράση, πολιτιστική δραστηριότητα και ωφέλιμη ψυχαγωγία. Οι κατασκηνώσεις της ΣΕΚ έχουν καταστεί θεσμός, τον οποίο τα παιδιά αγκαλιάζουν ολοένα και περισσότερο. Μακριά από τη ρουτίνα και το άγχος της καθημερινότητας, τα παιδιά βιώνουν την αξία της ομαδικότητας και της συνεργασίας.