Υπουργεία Παιδείας και Υγείας στο μικροσκόπιο της Ελεγκτικής Υπηρεσίας
Αποστολή ασθενών με μεγαλύτερο κόστος από το κανονικό, και κατασπατάληση δημόσιου χρήματος από τις απαλλαγές των εκπαιδευτικών διαπιστώνει η Έκθεση

«Η μεταρρύθμιση του τομέα της υγείας με την εισαγωγή Γενικού Σχεδίου Υγείας (ΓεΣΥ) εξακολουθεί να αποτελεί τη μεγαλύτερη πρόκληση για τον δημόσιο τομέα», σημειώνει ο Γενικός Ελεγκτής στην εισαγωγική του αναφορά στην ετήσια έκθεσή του, όσον αφορά στο κεφάλαιο του Υπουργείου Υγείας.

Η υφιστάμενη κατάσταση των κρατικών νοσηλευτηρίων δεν φαίνεται, ως έχει σήμερα, να είναι βιώσιμη και σίγουρα δεν συνάδει με το επίπεδο παρεχομένων υπηρεσιών υγείας που αναμένουν οι πολίτες. Η παραπομπή ασθενών στον ιδιωτικό τομέα, με ευρεία χρήση του Σχεδίου Παροχής Οικονομικής Αρωγής για Υπηρεσίες Υγείας που δεν προσφέρονται στον Δημόσιο Τομέα, οδήγησε το τελευταίο διάστημα σε μικρή αποφόρτιση των κρατικών νοσηλευτηρίων, αλλά δεν παύει να αποτελεί εμβαλωματική λύση.

Ως εκ τούτου, στην έκθεση καταγράφονται οι αντίξοες συνθήκες κάτω από τις οποίες το Υπουργείο Υγείας χρησιμοποίησε το εργαλείο αυτό, με τρόπο ώστε, με τα δεδομένα κονδύλια, να εξυπηρετηθεί ο μεγαλύτερος δυνατός αριθμός ασθενών συνανθρώπων μας χωρίς υποβάθμιση του επιπέδου των παρεχομένων υπηρεσιών.

Αποστέλλονται ασθενείς με μεγαλύτερο κόστος
Στην έκθεση του Γενικού Ελεγκτή για το 2015, γίνεται εκτεταμένη αναφορά στο Σχέδιο Παροχής Οικονομικής Αρωγής για Υπηρεσίες Υγείας που δεν προσφέρονται στον Δημόσιο Τομέα και την επιλογή ιατρικών κέντρων στο εξωτερικό», και παρατηρεί ότι «ενώ οι Ευρωπαϊκοί Κανονισμοί αρ. 883/2004, ημερ. 29.4.2004 και 987/2009, ημερ. 16.9.2009, δίνουν το δικαίωμα σε όλους τους Ευρωπαίους πολίτες να λάβουν προγραμματισμένη θεραπεία σε άλλο κράτος μέλος και το κράτος να καταβάλει το κόστος της θεραπείας σε ειδικές τιμές που καθορίζει το Εθνικό Σύστημα Υγείας της χώρας, εντούτοις συνεχίζεται η αποστολή ασθενών σε ιατρικά κέντρα σε ιδιωτική βάση, με πολύ μεγαλύτερο κόστος».

Όπως επισημαίνεται στην Ετήσια Έκθεση, σύμφωνα με το άρθρο 4 του Σχεδίου, η αγορά υπηρεσιών που δεν προσφέρονται στον Δημόσιο Τομέα γίνεται με τη σύναψη συμφωνιών με ιατρικά κέντρα, σύμφωνα με διαφανείς διαδικασίες που συνάδουν με τον Νόμο που προνοεί για τη Ρύθμιση των Διαδικασιών Σύναψης Δημοσίων Συμβάσεων και για Συναφή Θέματα, ή σύμφωνα με Κανονισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη χρήση του Ευρωπαϊκού Εντύπου S2.

«Δεν έγινε κατάλογος για τα ιατρικά κέντρα»
Η Ελεγκτική Υπηρεσία σημειώνει ακόμη ότι «αν και είναι γεγονός πως υπάρχει φθίνουσα πορεία ως προς τον αριθμό των παραπομπών, διαπιστώθηκε ότι το 2015 στάλθηκαν σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε ιδιωτική βάση 307 ασθενείς (για πρώτη επίσκεψη) και το 2016, μέχρι την ημέρα του ελέγχου (8 Μαρτίου 2016), 42 ασθενείς. Ενώ το Υπουργείο συμφώνησε με την εισήγηση της Υπηρεσίας μας για την ανάγκη κατάρτισης καταλόγου, σε συνεργασία με τις Πρεσβείες της Δημοκρατίας, με κατάλληλα και εξειδικευμένα κέντρα για κάθε ασθένεια σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, από όπου και θα γίνεται η επιλογή για την αποστολή ασθενών κατά κανόνα με το έντυπο S2, τέτοιος κατάλογος δεν έχει ετοιμαστεί ακόμη.

«Σύμφωνα με τη Γενική Διευθύντρια του Υπουργείου», αναφέρει η Ετήσια Έκθεση, «πολιτική του Υπουργείου Υγείας είναι η αποστολή ασθενών σε ιατρικά κέντρα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη χρήση του εντύπου S2. Στις περιπτώσεις αποστολής ασθενών στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου δεν γίνεται αποδεκτή η επιδότηση μέσω του εντύπου S2, αναγκαστικά γίνεται επιδότηση στη βάση private και ταυτόχρονα λαμβάνονται μέτρα για μείωση του κόστους. Επίσης ανέφερε ότι η αποστολή ασθενών σε ιδιωτική βάση δεν σημαίνει κατ' ανάγκην μεγαλύτερο κόστος. Υπάρχουν περιπτώσεις (π.χ. διαδικασία κουπονιού) στις οποίες ο ιδιωτικός τομέας προσφέρει χαμηλότερες τιμές από τα κρατικά νοσηλευτήρια και το έντυπο S2».

Από την πλευρά της η Ελεγκτική Υπηρεσία συστήνει τα ακόλουθα:
· Το Υπουργείο να προβεί στην κατάρτιση καταλόγου με κατάλληλα και εξειδικευμένα ιατρικά κέντρα για κάθε ασθένεια, σε κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα οποία θα είναι συμβεβλημένα με το εθνικό σύστημα υγείας της χώρας τους.

· Το Υπουργείο θα πρέπει να συστήσει μονάδα η οποία θα ασχολείται με τον εντοπισμό ιατρικών κέντρων, καθώς και την αξιολόγησή τους κατά ειδικότητα/πάθηση, έτσι ώστε οι ασθενείς που αποστέλλονται για θεραπεία να τυγχάνουν ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης σε εξειδικευμένα κέντρα, με τη μεγαλύτερη δυνατή επιτυχία όσον αφορά στην αποθεραπεία.

Κατασπατάληση πόρων από τις απαλλαγές
Μεγάλη αναφορά στην Έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για το Υπουργείο Παιδείας γίνεται για τις απαλλαγές των εκπαιδευτικών από διδακτικό χρόνο, ως αντιστάθμισμα άλλων καθηκόντων που εκτελούν. Όπως επισημαίνεται στην έκθεση, οι απαλλαγές επιβαρύνουν άμεσα τις δημόσιες δαπάνες, χωρίς μάλιστα αυτό να αντικατοπτρίζεται ανάλογα στα αποτελέσματα στην κυπριακή δημόσια εκπαίδευση, όπως αναφέρεται από ανεξάρτητους μελετητές, γεγονός που θορυβεί ιδιαίτερα.

Αναφέρεται, επίσης, ότι, παρά τη δέσμευση του Υπουργείου ότι το θέμα του αριθμού διδασκαλίας θα επανεξεταστεί συνολικά στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης, εντούτοις η δέσμευση αυτή δεν έχει τηρηθεί από το Υπουργείο. Γίνεται μάλιστα λόγος και για σχετική εγκύκλιο του Γραφείου Διευθυντή της Μέσης Εκπαίδευσης που αφορούσε οδηγίες συμπλήρωσης και υποβολής αναγκών σε εκπαιδευτικό προσωπικό για το 2015-2016, στην οποία συμπεριλαμβάνεται σημαντικός αριθμός απαλλαγών από τον διδακτικό χρόνο των εκπαιδευτικών οι οποίες παραχωρούνται, όπως επιχειρηματολογείται, ως «αντιστάθμισμα» άλλων καθηκόντων που αναλαμβάνουν.

Αναφορικά με την επιβάρυνση στα δημόσια οικονομικά, η Ελεγκτική Υπηρεσία επισημαίνει ότι οι εν λόγω απαλλαγές κατά το έτος 2003-2004 ισοδυναμούσαν με ώρες υπηρεσίας 554 εκπαιδευτικών, που αντιστοιχούσαν σε ετήσια δαπάνη ύψους 10.941.883 ευρώ, ενώ λαμβάνοντας υπ' όψιν το έμμεσο κόστος εργοδότησης, η πραγματική ετήσια δαπάνη ανερχόταν σε 18.242.737 ευρώ, γεγονός που καθιστά άμεση τη λήψη μέτρων, ένεκα της τεράστιας σπατάλης δημοσίων πόρων.

Τι συστήνει η Ελεγκτική Υπηρεσία
Δεδομένων των πιο πάνω, χρειάζεται η εν λόγω εγκύκλιος και κατ’ επέκταση οι απαλλαγές να αποσυρθούν, και να προωθηθεί νομοθεσία/κανονισμοί, οι οποίοι να διέπουν το θέμα για έγκριση/ψήφιση μέσω του Υπουργικού Συμβουλίου και της Βουλής των Αντιπροσώπων ως ενδείκνυται, κατόπιν επαρκούς τεκμηρίωσης σε κάθε περίπτωση βάσει ολοκληρωμένης μελέτης που να καλύπτει το θέμα της εκπαίδευσης στην Κύπρο, όπως αναφέρεται από ειδικούς, βάσει των βέλτιστων πρακτικών σε χώρες με καλύτερες επιδόσεις από τη χώρα μας.

Ένεκα των πιο πάνω, η Ελεγκτική Υπηρεσία σημειώνει ότι οι απαλλαγές των εκπαιδευτικών είναι ένα σοβαρό θέμα σε σχέση με τον εξορθολογισμό των δαπανών του Υπουργείου Παιδείας, και συνεπάγονται τεράστιο οικονομικό κόστος, το οποίο επωμίζεται τελικά ο φορολογούμενος πολίτης και για τις οποίες δεν φαίνεται να είχαν ληφθεί οποιαδήποτε μέτρα κατάργησης στο πλαίσιο της λιτότητας και μεταρρύθμισης, παρά την οικονομική κρίση που εξακολουθεί να διέρχεται η χώρα μας.