ΤΗΝ ΕΠΙΚΑΙΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΣΥΖΗΤΗΣΕ Η ΕΘΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Πτωτική τάση εμφανίζει η θνησιμότητα από τον καρκίνο σε πολλές χώρες του κόσμου, λόγω κυρίως της έγκαιρης διάγνωσης

Η Εθνική Επιτροπή για τον Καρκίνο στοχεύει να συναντηθεί με όλους τους φορείς, Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις και επιστημονικές οργανώσεις, για να διαμορφωθεί μια νέα στρατηγική προσέγγισης σε όλους τους τομείς

Με στόχο τη συζήτηση των νέων δεδομένων που υπάρχουν στον τομέα της προσφοράς ακτινοθεραπευτικών ογκολογικών και άλλων υπηρεσιών, αλλά και λόγω της ανάγκης επικαιροποίησης της Εθνικής Στρατηγικής για τον Καρκίνο, συνεδρίασε πρόσφατα η Εθνική Επιτροπή για τον Καρκίνο.

Σε σχετική ανακοίνωση που ακολούθησε της συνεδρίασης επισημαίνεται ότι, αφού έγινε ανταλλαγή απόψεων, αποφασίστηκε όπως οριστεί νέα διευρυμένη συνεδρίαση εντός Ιανουαρίου, στην οποία, ταυτόχρονα, θα ζητηθούν οι απόψεις εμπειρογνώμονα, της Δρος Kenny, η οποία είχε εκπονήσει την πρόσφατη μελέτη έπειτα από ανάθεση του Υπουργείου Υγείας.

Κυπριακή πραγματικότητα

Η Εθνική Επιτροπή για τον Καρκίνο στοχεύει να συναντηθεί με όλους τους φορείς, Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, επιστημονικές οργανώσεις, για να διαμορφωθεί μια νέα στρατηγική προσέγγισης στους τομείς της πρόληψης, της διάγνωσης, της θεραπείας και της ανακουφιστικής φροντίδας, στηριγμένη πάντοτε σε επιστημονικά τεκμηριωμένα δεδομένα, με επίκεντρο τον ασθενή.

Ανάγκη για στρατηγική

Παρά την πρόοδο που έχει επιτευχθεί τα τελευταία χρόνια, η Κύπρος δεν είναι σε θέση, ακόμη, να προσφέρει ολοκληρωμένες υπηρεσίες για τον καρκίνο. Η ταλαιπωρία των ασθενών, η αδυναμία να αξιοποιηθεί το υφιστάμενο ανθρώπινο δυναμικό, η έλλειψη συστήματος ποιοτικού ελέγχου και συντονισμένων προγραμμάτων πρωτογενούς και δευτερογενούς πρόληψης, καθώς επίσης και αξιόπιστων στατιστικών, είναι μερικές από τις αδυναμίες του υφιστάμενου συστήματος.

Παράλληλα, οι πιέσεις από τα οργανωμένα σύνολα γίνονται όλο και πιο έντονες, κι αυτό εμπερικλείει τον κίνδυνο εξαναγκασμού της Πολιτείας να λαμβάνει αποσπασματικά και, πιθανώς, μη αναγκαία ή και λανθασμένα μέτρα, τα οποία αυξάνουν το κόστος, χωρίς να βοηθούν ουσιαστικά τους ασθενείς. Εκτός αυτού, η επιστημονική έρευνα του καρκίνου είναι πολύ περιορισμένη, καθώς δεν υπάρχουν οι δομές για την εκταμίευση σημαντικών κονδυλίων από διάφορους χρηματοδοτικούς μηχανισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης και, άρα, η δυνατότητα ανταγωνιστικότητας σε διεθνές περιβάλλον.

Επίσης, η συγκέντρωση των υπηρεσιών του καρκίνου μόνο σε ένα κέντρο αναφοράς παρουσιάζει αφενός το πλεονέκτημα της δημιουργίας «κρίσιμης μάζας» και εξειδίκευσης, αφετέρου, όμως, παρουσιάζει κάποια μειονεκτήματα, όπως π.χ. η ταλαιπωρία των ασθενών για απλές εξετάσεις, οι οποίες θα μπορούσαν να προσφερθούν, με χαμηλότερο κόστος, πιο κοντά στον τόπο διαμονής των ασθενών.

Υφιστάμενη στρατηγική

Αξίζει να σημειωθεί ότι στην Κύπρο ακολουθείται ήδη Εθνική Στρατηγική για τον καρκίνο. Κατά το 2010, κατόπιν σχετικής Πρότασης του Υπουργείου Υγείας και σύμφωνα με το περιεχόμενο της Εθνικής Στρατηγικής Αντιμετώπισης του Καρκίνου, το Υπουργικό Συμβούλιο διόρισε 7μελή Εθνική Επιτροπή για τον Καρκίνο, αρμοδιότητα της οποίας είναι, μεταξύ άλλων, η διαμόρφωση πολιτικής, η ιεράρχηση προτεραιοτήτων, ο συντονισμός και η παρακολούθηση της υλοποίησης της Εθνικής Στρατηγικής που εξαγγέλθηκε το 2009. Στο πλαίσιο των εργασιών της, η Επιτροπή θα διαμορφώσει εισηγήσεις και θα λειτουργήσει υποστηρικτικά στη διαμόρφωση πολιτικής σε σχέση με τους πιο κάτω πυλώνες:

· Πρόληψη και Προγράμματα Πληθυσμιακού Ελέγχου
Αφορά στον αποτελεσματικότερο συντονισμό και βελτίωση των υφιστάμενων προγραμμάτων πρόληψης, εισαγωγή επιπρόσθετων προγραμμάτων πληθυσμιακού ελέγχου και εξασφάλιση της αειφορίας τους.

· Διάγνωση και Θεραπεία
Αφορά στην αναβάθμιση του Ογκολογικού Κέντρου της Τράπεζας Κύπρου σε Κέντρο προσφοράς εξειδικευμένων Ογκολογικών Υπηρεσιών υψηλού επιπέδου. Ακόμα στη δημιουργία Ογκολογικών Κέντρων, πλήρως στελεχωμένων και εξοπλισμένων. Τα τριτοβάθμια αυτά κέντρα θα συνδέονται με την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Κύπρου. Ακόμη, η δημιουργία εξειδικευμένων κλινικών αντιμετώπισης του καρκίνου του μαστού και του εντέρου.

· Ανακουφιστική Φροντίδα και Αποκατάσταση
Αφορά στην ετοιμασία κατευθυντήριων γραμμών για την εφαρμογή της ανακουφιστικής φροντίδας, βελτίωση της κοινοτικής υπηρεσίας γενικής νοσηλευτικής και τη δημιουργία κέντρων ανακουφιστικής φροντίδας.

· Έρευνα
Δημιουργία της κατάλληλης υποδομής για τον συντονισμό όλων των υφιστάμενων κέντρων. Το Υπουργείο Υγείας συμμετέχει ενεργά στην Εθνική Επιτροπή με εκπρόσωπό του στη σύνθεσή της, καθώς και με την παροχή διοικητικής και γραμματειακής υποστήριξης για την καταγραφή της παρούσας κατάστασης και την ετοιμασία Σχεδίου Δράσης.

Ευχάριστα νέα

Σε μια παράλληλη εξέλιξη, πτωτική τάση εμφανίζει σε πολλές χώρες η θνησιμότητα από τον καρκίνο του μαστού, σύμφωνα με διεθνή μελέτη που παρουσιάστηκε την Παρασκευή στο Συμπόσιο για τον Καρκίνο του Μαστού στο Σαν Αντόνιο των ΗΠΑ.

Η θετική αυτή εξέλιξη οφείλεται τόσο στην έγκαιρη διάγνωση όσο και στη θεραπεία της νόσου τις τελευταίες δεκαετίες. Οι ερευνητές του Διεθνούς Ινστιτούτου Ερευνών Πρόληψης στη Λιόν, με επικεφαλής τη κ. Σεσίλ Πιζό, ανέλυσαν στοιχεία από 47 χώρες. Από αυτές, στις 39 χώρες καταγράφεται μείωση της θνησιμότητας σε σχέση με τη δεκαετία του 1980.

Η πτώση είναι ορατή στις ΗΠΑ και στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες. Ενδεικτικά, μεταξύ 1987 και 2013, η μείωση στις ΗΠΑ έφθασε στο 42% (από 22 θανάτους σε 14 θανάτους ανά 100.000 γυναίκες), ενώ στη Μ. Βρετανία στο 46%. Αντίθετα, σε ορισμένες λατινοαμερικανικές χώρες, όπως η Βραζιλία και η Κολομβία, αλλά και, κυρίως, στη Νότιο Κορέα υπήρξε αύξηση των θανάτων (στην τελευταία έφθασε το 83%, το μεγαλύτερο ποσοστό από κάθε άλλη χώρα).

Παγκοσμίως, η θνησιμότητα μειώθηκε περισσότερο στις γυναίκες κάτω των 50 ετών απ' ό,τι σε εκείνες άνω των 50 ετών. Αυτό, κυρίως, οφείλεται στο ότι οι νεότερες κάνουν πιο εντατική θεραπεία (π.χ. μακρόχρονη χημειοθεραπεία), πράγμα που παρατείνει τη διάρκεια της ζωής τους. Είναι αξιοσημείωτο ότι η τακτική μαστογραφία δεν φαίνεται να έχει συμβάλει σημαντικά στη μείωση της θνησιμότητας. Η μελέτη αποκαλύπτει ότι σε γειτονικές χώρες με παρόμοιο κοινωνικοοικονομικό επίπεδο η τάση πτώσης της θνησιμότητας είναι η ίδια, άσχετα αν στη μια χώρα οι γυναίκες έκαναν τακτικές μαστογραφίες ήδη από τη δεκαετία του ΄80, ενώ στην άλλη χώρα η ίδια πρακτική εφαρμόσθηκε μετά το 2005.