Μια σημαντική διάλεξη από την Ιστορικό-Ερευνήτρια, δρα Νάσα Παταπίου, για τον Θωμά Φλαγγίνη
Γεννήθηκε στη Βενετία από Κύπρια μητέρα - Με τη διαθήκη του φρόντισε για την Ίδρυση του Ελληνικού Σχολείου, στο οποίο θα φοιτούσαν και θα διδάσκονταν αποκλειστικά Έλληνες.

Η Εστία Ελλάδος Κύπρου, του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού, διοργάνωσε την 1η Δεκεμβρίου, στο Πολιτιστικό Ίδρυμα της Τράπεζας Κύπρου, στη Φανερωμένη, στη Λευκωσία, μια σημαντική διάλεξη. Αυτή δόθηκε από την δρα Νάσα Παταπίου, Ιστορικό-Ερευνήτρια του Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών Κύπρου, με θέμα: «Θωμάς Φλαγγίνης: Κορυφαία μορφή του νεότερου Ελληνισμού».

Ο Θωμάς Φλαγγίνης (1579 -1648), η κορυφαία αυτή μορφή του νεότερου Ελληνισμού, που γεννήθηκε και μεγαλούργησε στη Βενετία, έλκει την καταγωγή του εκ μητρογονίας από την Κύπρο. Ο ίδιος κράτησε ως επίθετο αυτό της Κυπρίας μητέρας του και όχι του πατέρα του, γιατί είχε μείνει ορφανός και τον είχε σπουδάσει και ενισχύσει οικονομικά ο αδελφός της μητέρας του, ο διάσημος τότε γιατρός Μπενεντέττος Φλαγγίνης.

Το επίθετο του Φλαγγίνη επιβεβαιώνει την κυπριακή του καταγωγή. Το επίθετο Φλαγγής προέρχεται από την κυπριακή λέξη φλαντζίν, δηλαδή συκώτι, το οποίο μετασχηματίστηκε κατά τα βενετικά πρότυπα σε Φλαγγίνη. Σύμφωνα με γλωσσολόγους, αποτελεί κατάλοιπο της μακράς περιόδου της φραγκοκρατίας στην Κύπρο. Προέρχεται από τη γαλλική λέξη flanc, δηλαδή πλευρό και, κατ’ επέκτασιν, συκώτι. Μητέρα του Φλαγγίνη ήταν η Κυπρία Μαρία Βιτζέντζου Φλαγγή και πατέρας του, ο Κερκυραίος Απόστολος Αυλωνίτης του Θωμά.

Πώς ανακαλύφθηκε η σπουδαία αυτή κυπριακή οικογένεια που διέπρεψε στη Βενετία? Στα τέλη του 19ου αιώνα είχε βρεθεί μία επιτύμβια πλάκα στην ερειπωμένη εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, στην ενορία του Αγίου Ανδρονίκου της κωμοπόλεως Κυθρέας. Η επιγραφή αυτή μαρτυρούσε και στα ελληνικά το όνομα της οικογένειας Φλαγγή, που έμελλε ένας κλάδος της να διαπρέψει και εν ταις κλειναίς Βενετίαις ως Φλαγγίνη.

Επρόκειτο για την επιτύμβια πλάκα της Ακυλίνας, θυγατέρας του Ιωάννου Σμερλίνου του ποτέ επόπτου Λευκάρων και συζύγου του Φραγκίσκου Φλαγκή. Η ανεύρεση της επιτύμβιας πλάκας, το έτος 1556 με την ελληνική επιγραφή, είχε λειτουργήσει υπέρ των ορθοδόξων κατοίκων της Κυθρέας, επειδή το Εβκάφ διεκδικούσε τον χώρο όπου ευρίσκονταν τα ερείπια του προαναφερθέντος ναού. Πριν από την ανεύρεση της εν λόγω επιτύμβιας πλάκας με την επιγραφή, ήδη από το 1573, με την έκδοση της Χωρογραφίας του Στέφανου Lusignan αναφέρονταν οι πρώτες και οι μόνες έως τότε γραπτές ειδήσεις για κάποιο Φλαγγή ορθόδοξο επίσκοπο Λευκάρων Λεμεσού.

Ο Φλαγγίνης υπηρέτησε ως δικηγόρος του Δημοσίου για πενήντα ολόκληρα χρόνια και απέκτησε τεράστια περιουσία. Είχε κληρονομήσει βέβαια και μεγάλο πλούτο από την πρώτη σύζυγό του, την οποία έχασε ενωρίς. Ο Θωμάς Φλαγγίνης διετέλεσε δύο φορές πρόεδρος της Ελληνικής Αδελφότητας Βενετίας, το έτος 1623 και το έτος 1642. Με τη διαθήκη του φρόντισε για την Ίδρυση του Ελληνικού Σχολείου δίπλα στην Ορθόδοξη εκκλησία του Αγίου Γεωργίου των Ελλήνων, στο οποίο θα φοιτούσαν και θα διδάσκονταν αποκλειστικά Έλληνες.

Το πιο συγκινητικό ήταν ότι ο διαθέτης δεν λησμόνησε τις ρίζες του και τους τόπους καταγωγής των γεννητόρων του, γι’ αυτό εξέφραζε την προτίμηση στη διαθήκη του όπως οι μαθητές του εν λόγω σχολείου είναι κατά πρώτο λόγο Κερκυραίοι, κατά δεύτερο Κύπριοι και έπειτα από οποιοδήποτε άλλο ελληνικό μέρος.

Το σχολείο αυτό άρχισε τη λειτουργία του το 1665 και έχει μείνει γνωστό στην ιστορία ως Φλαγγίνειος Σχολή ή Φλαγγινιανό Φροντιστήριο. Η διαθήκη, όμως, του Φλαγγίνη περιελάμβανε και άλλες ευεργεσίες στο Έθνος. Μεταξύ αυτών άφηνε πεντακόσια δουκάτα ετησίως για την εξαγορά Ελλήνων αιχμαλώτων, διέθεσε ποσά για την προικοδότηση δέκα απόρων Ελληνίδων και προσέφερε οικονομική ενίσχυση για δύο Έλληνες εφημέριους του ναού του Αγίου Γεωργίου. Επίσης κάλυπτε τις δαπάνες για τη λειτουργία Νοσοκομείου καθώς και άλλα.

Μέγας Χορηγός της εκδήλωσης, η ΟΠΑΠ Κύπρου