ΑΝΑΜΕΙΚΤΕΣ ΕΝΤΥΠΩΣΕΙΣ ΑΦΗΝΕΙ ΤΟ 2016 ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΛΑΔΟ ΤΩΝ ΑΚΙΝΗΤΩΝ

Οι πωλήσεις είναι σε υψηλότερο επίπεδο σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, αλλά τα νέα από τις τράπεζες δεν είναι τα καλύτερα, καθώς μειώνεται ο ρυθμός των αναδιαρθρώσεων των «κόκκινων» δανείων, ενώ το ενδιαφέρον για τις δημοπρασίες είναι φτωχό

Όσον αφορά τις τιμές των ακινήτων, βάσει των τελευταίων δημοσιευμένων στοιχείων συνεχίζεται η σταθεροποιητική πορεία

Συγκρατημένη αισιοδοξία συνεχίζει να επικρατεί σε όσους ασχολούνται με τον κλάδο των ακινήτων. Το 2016 ρίχνει αυλαία σύντομα και οι προσδοκίες για περισσότερη ανάκαμψη του τομέα για την ώρα διαψεύδονται. Οι πωλήσεις είναι σε υψηλότερο επίπεδο σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, αλλά τα νέα από τις τράπεζες δεν είναι τα καλύτερα, καθώς μειώνεται ο ρυθμός των αναδιαρθρώσεων των «κόκκινων» δανείων, ενώ το ενδιαφέρον για τις δημοπρασίες είναι φτωχό. Ούτως ή άλλως η χρηματοδότηση γίνεται με το σταγονόμετρο και οι λιγοστοί ενδιαφερόμενοι είναι αυτοί που διαθέτουν ρευστότητα. Οι ελπίδες για ουσιαστική αναθέρμανση του τομέα μετατίθενται για το 2017, οπότε οι προοπτικές φαίνεται για την ώρα να είναι πιο ευνοϊκές.

Καλά οι πωλήσεις

Τα στοιχεία που δημοσίευσε αυτήν την εβδομάδα το Κτηματολόγιο δείχνουν ότι σε παγκύπριο επίπεδο το εντεκάμηνο του 2016 οι πωλήσεις έφθασαν τις 5.929 από 4.439 το εντεκάμηνο του 2015, σημειώνοντας έτσι αύξηση 34%. Φυσικά αυτή η εικόνα, όπως ανέφεραν στη «Σ» φορείς που σχετίζονται με τον τομέα, μπορεί να ερμηνευτεί ποικιλοτρόπως, καθώς οι πωλήσεις παρουσιάζουν αύξηση, η οποία όμως είναι χαμηλότερη από την εκτιμώμενη. Την ίδια ώρα επισημαίνουν ότι οι πωλήσεις τα τελευταία χρόνια, ένεκα της οικονομικής ύφεσης και του κουρέματος που ακολούθησε, έπεσαν σε τόσο δραματικά επίπεδα και η οποιαδήποτε αύξηση έχει μεγάλη επίδραση στους αριθμούς.

Δημοπρασίες ώς τα Χριστούγεννα

Παράλληλα, τα νέα από το μέτωπο των εκποιήσεων ενυπόθηκων ακινήτων από τις τράπεζες δεν είναι ενθαρρυντικά, καθώς στις δημοπρασίες το ενδιαφέρον, όπως πληροφορούμαστε, είναι ιδιαίτερα χαμηλό. Η διαδικασία θα συνεχιστεί μέχρι και την Πέμπτη, 22 Δεκεμβρίου, και εντός των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων εκφράζεται αισιοδοξία ότι θα υπάρξουν κάποιες πωλήσεις διαφόρων τεμαχίων. Συγκεκριμένα, βάσει των προθέσεων των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, μέχρι τρεις ημέρες πριν από τα Χριστούγεννα θα υπάρχουν εκποιήσεις στην επαρχία Πάφου από την Alpha Bank Cyprus.

Όσον αφορά την Τράπεζα Κύπρου, θα συνεχίσει τις δημοπρασίες μέχρι μεθαύριο Δευτέρα. Στις 19 Δεκεμβρίου θα υπάρχουν διαδικασίες εκποίησης ακινήτων στην επαρχία Λάρνακας από την Alpha Bank Cyprus, μέχρι τις 14 στην επαρχία Λεμεσού από την Ελληνική Τράπεζα, μέχρι τις 12 Δεκεμβρίου στην επαρχία Λάρνακας από τη Συνεργατική Κεντρική Τράπεζα. Την Παρασκευή ολοκληρώθηκαν οι διαδικασίες δημοπρασιών για την επαρχία Αμμοχώστου από την Τράπεζα Κύπρου και τη Συνεργατική Κεντρική Τράπεζα.

Άλλα 178 στη λίστα

Επισημαίνεται ότι από το τέλος Ιουνίου του 2016 που ξεκίνησαν οι εκποιήσεις, μέχρι και το τέλος Οκτωβρίου, πωλήθηκε περί το 15% των 110 ακινήτων που διατέθηκαν για πώληση. Το μεγαλύτερο μέρος των εκποιήσεων των πλειστηριασμών αφορά αγροτεμάχια και χωράφια, ενώ το τελευταίο διάστημα δημοπρατούνται οικόπεδα και εμπορικά ακίνητα.

Ο κατάλογος των ακινήτων προς εκποίηση εμπλουτίστηκε από τον Απρίλιο με αριθμό κατοικιών, διαμερισμάτων και ξενοδοχείων. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι μέχρι το πρώτο εξάμηνο του 2016 είχαν κινηθεί διαδικασίες εκποίησης για έξι κύριες κατοικίες, οι δύο εντός του δεύτερου τριμήνου. Όσον αφορά τις επόμενες δημοπρασίες, τα ακίνητα για τα οποία έχει οριστεί ημερομηνία πλειστηριασμού έφτασαν τα 178, από 46 που ήταν το προηγούμενο τρίμηνο.

Ανάμεικτη εικόνα στις τιμές

Όσον αφορά τις τιμές των ακινήτων, βάσει των τελευταία δημοσιευμένων στοιχείων συνεχίζεται η σταθεροποιητική πορεία. Κατέγραψαν μικρή και επιβραδυνόμενη μείωση το β’ τρίμηνο του 2016, σύμφωνα με την Κεντρική Τράπεζα, ενώ άλλοι σχετικοί δείκτες υποδηλώνουν θετικές προοπτικές. Συγκεκριμένα, ο Δείκτης Τιμών Κατοικιών (οικίες και διαμερίσματα), που καταρτίζει η Κεντρική Τράπεζα, παρουσίασε το δεύτερο τρίμηνο του 2016 μικρότερη τριμηνιαία μείωση (0,5%) σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο (0,8%).

Τόσο οι τιμές διαμερισμάτων όσο και οι τιμές οικιών σημείωσαν μικρή τριμηνιαία μείωση της τάξης του 0,2% και 0,6%, αντίστοιχα. «Οι πολύ μικρές μεταβολές που καταγράφει ο Δείκτης Τιμών Κατοικιών το τελευταίο διάστημα αντικατοπτρίζουν την τάση στην αγορά για σταθεροποίηση των τιμών κατοικιών ή/και ανατροπή των αρνητικών τάσεων», υπογραμμίζει η Κεντρική Τράπεζα.

Σε ετήσια βάση, ο Δείκτης Τιμών Κατοικιών κατέγραψε μείωση 1,7% κατά το υπό εξέταση τρίμηνο, έναντι ετήσιας μείωσης 5,1% το αντίστοιχο τρίμηνο του 2015. Οι τιμές οικιών μειώθηκαν κατά 2,1% σε ετήσια βάση και οι τιμές διαμερισμάτων κατά 0,4%, έναντι ετήσιων μειώσεων της τάξης του 4,6% και 6,3%, αντίστοιχα, το αντίστοιχο τρίμηνο του 2015.

Οι επαρχίες

Οι τιμές διαμερισμάτων στη Λεμεσό και την Πάφο και οικιών στην Πάφο σημείωσαν ετήσια αύξηση (0,2%, 3,3% και 0,4%, αντίστοιχα), ενώ οι υπόλοιπες επαρχίες σημείωσαν μειώσεις. Σε ετήσια βάση, για τέταρτο συνεχόμενο τρίμηνο η μεγαλύτερη ετήσια μείωση στον γενικό δείκτη τιμών κατοικιών σημειώθηκε στην επαρχία Λευκωσίας (3,2%) και η μικρότερη στην επαρχία Λάρνακας (0,4%). Ετήσιες μειώσεις στον γενικό δείκτη τιμών κατοικιών καταγράφηκαν και στις επαρχίες Λεμεσού (1,3%) και Αμμοχώστου (4,1%).

Σε ετήσια βάση, οι τιμές των διαμερισμάτων στις επαρχίες Λεμεσού και Πάφου συνέχισαν να καταγράφουν αυξήσεις (0,2% και 3,3%, αντίστοιχα). Αντίθετα, οι τιμές διαμερισμάτων στις επαρχίες Λευκωσίας, Λάρνακας και Αμμοχώστου σημείωσαν ετήσια μείωση 2,4%, 0,5% και 4,7%, αντίστοιχα. Όσον αφορά την ετήσια μεταβολή των τιμών οικιών, η επαρχία Πάφου σημείωσε την πρώτη αύξηση μετά από μια περίοδο 5 χρόνων συνεχών μειώσεων. Αντίθετα, στις υπόλοιπες επαρχίες σημειώθηκαν ετήσιες μειώσεις της τάξης του 3,5% στη Λευκωσία, 1,9% στη Λεμεσό, 0,1% στη Λάρνακα και 4,4% στην Πάφο.

«Φρενάρουν» οι αναδιαρθρώσεις

Με σχετικά μειωμένο ρυθμό προχώρησαν οι αναδιαρθρώσεις δανείων το τρίτο τρίμηνο του 2016, καθώς μετά το πρώτο κύμα ρύθμισης των έντονα προβληματικών χορηγήσεων, οι τράπεζες έχουν πλέον ενώπιόν τους πιο περίπλοκες υποθέσεις, οι οποίες και απαιτούν περισσότερο χρόνο διεκπεραίωσης. Τα νέα στοιχεία που περιλαμβάνει η τελευταία τριμηνιαία εμπιστευτική έκθεση της Κεντρικής Τράπεζας προς τον πρόεδρο της Βουλής, Δημήτρη Συλλούρη, δείχνουν ότι οι ρυθμοί επιβραδύνονται και καθυστερεί η βελτίωση στους ισολογισμούς των τραπεζών.

Περισσότερο το εμβαδόν

Όσον αφορά το εμβαδόν των αδειοδοτηθέντων έργων στην Κύπρο παρουσιάζει αύξηση, σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε την Πέμπτη η Στατιστική Υπηρεσία. Το εμβαδόν αδειοδοτηθέντων έργων αυξήθηκε κατά 6,6% την περίοδο Ιανουαρίου - Σεπτεμβρίου του 2016, φθάνοντας στα 702,2 χιλ. τετραγωνικά μέτρα από 658,4 χιλ. την αντίστοιχη περίοδο του 2015. Αύξηση σημειώνεται σε όλες τις πόλεις πλην της ελεύθερης Αμμοχώστου και Πάφου. Στη Λάρνακα το εμβαδόν παρουσίασε άνοδο 27,2% με το εμβαδόν να ανέρχεται στις 126,1 χιλ. τ.μ. έναντι 99,1 χιλ. τ.μ. την αντίστοιχη περίοδο του 2015. Στη Λεμεσό η άνοδος ανήλθε στο 11,4% καθώς έφτασε στις 206,1 χιλ. τ.μ. από 185 χιλ. τ.μ. πέρσι. Αύξηση 6% σημειώνεται και στη Λευκωσία.

Αντίθετα, στην Πάφο σημειώνεται η μεγαλύτερη μείωση καθώς το εμβαδόν των αδειοδοτηθέντων έργων μειώθηκε κατά 12,6% στις 112,1 χιλ. τ.μ. από 128,2 χιλ. το εννεάμηνο του 2015. Στην ελεύθερη Αμμόχωστο το εμβαδόν των αδειοδοτηθέντων έργων την περίοδο Ιανουαρίου - Σεπτεμβρίου του 2016 υποχώρησε στα 40,8 χιλ. τ.μ. από 41,3 χιλ. τ.μ. καταγράφοντας μείωση 1,2%.

Αυξάνονται οι άδειες οικοδομής

Πέραν του εμβαδού, αύξηση σημειώνεται και στον αριθμό των αδειών οικοδομής (οικιστικά έργα και μη) φθάνοντας στις 3.901 φέτος από 3.693 πέρσι. Ο αριθμός των οικιστικών μονάδων αυξήθηκε κατά 5,4% σε σχέση με το περσινό εννεάμηνο. Με τις άδειες οικοδομής αναμένεται να ανεγερθούν 2.527 οικιστικές μονάδες έναντι 2.397 την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Οι άδειες οικοδομής θεωρούνται ένδειξη της μελλοντικής κατασκευαστικής δραστηριότητας. Η αξία των αδειοδοτηθέντων έργων την περίοδο Ιανουαρίου - Σεπτεμβρίου μειώθηκε κατά 3,8% καθώς διαμορφώθηκε στα €735,3 εκ. από €764,1 εκ. την αντίστοιχη περίοδο του 2015.

Πανευρωπαϊκό πρόβλημα

Πάντως τα προβλήματα του κλάδου των ακινήτων είναι πανευρωπαϊκά, καθώς σύμφωνα με πρόσφατη ετήσια πρόβλεψη που δημοσίευσαν από κοινού το Urban Land Institute (ULI) και η PwC, η οποία βασίζεται στις απόψεις σχεδόν 800 διεθνούς κύρους επαγγελματιών του κλάδου ακινήτων στην Ευρώπη, περιλαμβανομένων επενδυτών, επιχειρηματιών ανάπτυξης γης, δανειστών, κτηματομεσιτών και συμβούλων, δείχνει ότι οι επενδυτές θεωρούν πως ο κλάδος των ακινήτων διατηρεί σε πολλά μέρη της Ευρώπης την αξία του, μειώνονται οι προσδοκίες σε ό,τι αφορά τις αποδόσεις, ενώ ενισχύεται η σημασία της ενεργού διαχείρισης στοιχείων ενεργητικού και των επενδύσεων σε «εναλλακτικά» ακίνητα, ως μέσων εξασφάλισης εσόδων.

Αιτία των πιο πάνω, όπως διαπιστώνει η έρευνα, είναι η πτώση του δείκτη οικονομικού κλίματος στο Ηνωμένο Βασίλειο που καταγράφεται μετά το δημοψήφισμα για αποχώρηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση και η γεωπολιτική αβεβαιότητα που επικρατεί σε ολόκληρη την Ευρώπη, σε συνδυασμό με περίπλοκες αλλαγές στον ρόλο του δομημένου περιβάλλοντος.