Τις εισηγήσεις τους σχετικά με το νομοσχέδιο της αυτονόμησης και του ΓεΣΥ εξέφρασαν οι Νοσηλευτές
Ο Σύνδεσμος παραπέμπει σε έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, η οποία αναφέρει ότι σε χώρες χωρίς εμπειρία δύναται να αποτύχει η εφαρμογή

Τις θέσεις και τις ανησυχίες του αναφορικά με το Προσχέδιο του Νομοσχεδίου, με τίτλο «Ο Περί Ίδρυσης Οργανισμού Κρατικών Υπηρεσιών Υγείας Νόμος 2016», όπως τις έστειλε στους βουλευτές-μέλη της Επιτροπής Υγείας, δημοσίευσε χθες ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Νοσηλευτών και Μαιών.

Σύμφωνα με το κείμενο των θέσεων που δημοσιεύτηκε χθες στο Ygeia-News, «οι δαπάνες του κράτους για τη δημόσια Υγεία είναι πολύ χαμηλότερες από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται δομικά προβλήματα στην επαρκή εξυπηρέτηση των συμπολιτών μας.

Στο πλαίσιο της γενικότερης μεταρρύθμισης της δημόσιας υπηρεσίας και του εξορθολογισμού των δημόσιων δαπανών, θα πρέπει η πολιτεία να αναζητήσει τρόπους διάθεσης περισσότερων πόρων προς τον τομέα της Υγείας, με στόχο την αναβάθμιση της ποιότητας της φροντίδας υγείας που παρέχεται προς τους πολίτες.

»Η σημερινή κατάσταση στον τομέα της δημόσιας υγείας παρουσιάζει στοιχεία αποσύνθεσης και υπάρχουν σοβαρά δομικά και πρακτικά προβλήματα, που ελλοχεύουν καθημερινά κινδύνους για την υγεία και την ασφάλεια των ασθενών. Ως εκ τούτου, θεωρούμε ότι η πολιτεία θα πρέπει να προχωρήσει άμεσα στον λεπτομερή εντοπισμό και την καταγραφή των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν σήμερα τα δημόσια νοσηλευτήρια, ώστε με στοχευμένες λύσεις να διασφαλιστεί η εύρυθμη λειτουργία των κρατικών νοσηλευτηρίων», σημειώνει ο Σύνδεσμος.

Μελέτη βιωσιμότητας
Και συνεχίζει αναφέροντας ότι «σύμφωνα με την έκθεση της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας, προτού υλοποιηθεί οποιαδήποτε αλλαγή στο καθεστώς των νοσοκομείων, θα έπρεπε να προηγηθεί μελέτη βιωσιμότητας των νοσοκομείων, καθώς και υλοποίηση και δημιουργία των κατάλληλων λογισμικών και πληροφορικών συστημάτων, ώστε να διασφαλίζεται τόσο η ποιοτική παροχή υπηρεσιών φροντίδας υγείας, όσο και ο οικονομικός έλεγχος των νοσηλευτηρίων.

Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, «στη σχετική έκθεση της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας φαίνεται ξεκάθαρα ότι χώρες όπως η Κύπρος, οι οποίες δεν διαθέτουν τα ανάλογα πληροφορικά συστήματα και ανάλογες εμπειρίες, δεν μπορούν να επιτύχουν, και υποστηρίζεται ότι η κάθε χώρα θα πρέπει να εφαρμόσει τα εν λόγω συστήματα για τουλάχιστον δύο χρόνια και μετά να προχωρήσει σε περαιτέρω σχεδιασμούς και αλλαγές στο υφιστάμενο καθεστώς λειτουργίας των νοσηλευτηρίων.

Οι θέσεις του Συνδέσμου
Αναλυτικότερα, οι θέσεις του Συνδέσμου είναι:
1. Θεωρούμε ότι η αυτονόμηση των κρατικών νοσηλευτηρίων αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την ορθή εφαρμογή του ΓεΣΥ, το οποίο θα πρέπει να προχωρεί παράλληλα και να εφαρμοστεί με την αυτονόμηση των κρατικών νοσηλευτηρίων.

2. Η αυτονόμηση θα πρέπει να πραγματοποιηθεί με τέτοιον τρόπο, ώστε να διασφαλίζει την αναβάθμιση των υπηρεσιών των κρατικών νοσηλευτηρίων και να εξασφαλίζει την παροχή ποιοτικής φροντίδας υγείας προς τους συμπολίτες μας.

3. Στο προσχέδιο του νομοσχεδίου για την αυτονόμηση θα πρέπει να συμπεριληφθούν συγκεκριμένες πρόνοιες και κανονισμοί, οι οποίοι δεν θα θυματοποιούν οποιονδήποτε επαγγελματία υγείας ή άλλον εργαζόμενο στον τομέα της δημόσιας υγείας.

4. Το νομοσχέδιο θα πρέπει να διασφαλίζει την οικονομική, διοικητική και λειτουργική βιωσιμότητα των κρατικών νοσηλευτηρίων τόσο πριν, όσο και μετά την εφαρμογή του ΓεΣΥ.

5. Σε ένα ορθολογικά δομημένο, αυτονομημένο νοσηλευτήριο θεωρούμε ότι θα πρέπει να ενταχθούν ιατρικοί και νοσηλευτικοί λειτουργοί με μεταπτυχιακό ακαδημαϊκό υπόβαθρο επιπέδου μάστερ στη Διοίκηση Υπηρεσιών Υγείας, Διοίκηση Επιχειρήσεων, ή της Πολιτικής Υγείας σε όλα τα Δ.Σ. των νοσηλευτηρίων, με πρώτο πτυχίο στον τομέα της Υγείας ή των Οικονομικών. Η πρακτική αυτή αυξάνει την αποδοτικότητα των μονάδων υγείας και προσδίδει μιαν αναβαθμισμένη ασθενοκεντρική προσέγγιση στις υπηρεσίες που παρέχονται προς τους συμπολίτες μας.

Γενικές τοποθετήσεις/ανησυχίες
1. Οι πρόνοιες που καταγράφονται για τις θέσεις στο διοικητικό συμβούλιο και για κάθε μέλος της διευθυντικής ομάδας δεν διασφαλίζουν με κανένα συγκεκριμένο τρόπο την επιλογή κατάλληλα εκπαιδευμένων και προσοντούχων ατόμων. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο υποστηρίζουμε σθεναρά όπως η επιλογή και η ανάπτυξη των διοικητικών, διευθυντικών και εκτελεστικών στελεχών πρέπει να βασίζεται στα προσόντα, την ικανότητα, την εμπειρία και όχι a priori στην επαγγελματική ταυτότητά του.

2. Μέσα από την προτεινόμενη ιεραρχική δομή, παρουσιάζονται εμφανή στοιχεία υποβάθμισης της διοικητικής αυτονομίας των νοσηλευτών και των μαιών και πλήρους παραγνώρισης του ρόλου των επαγγελματιών αυτών.

3. Η κατ' αρχήν θέση μας, όσον αφορά την προτεινόμενη αυτονόμηση των κρατικών νοσηλευτηρίων, είναι ότι διαφωνούμε με τη δημιουργία οργανισμού δημοσίου δικαίου, ειδικά επειδή ανησυχούμε για το μέλλον τους ως κρατικής περιουσίας. Εισηγούμαστε και υποστηρίζουμε την αυτονόμηση (εκσυγχρονισμό/αναδιοργάνωση) των νοσηλευτηρίων ως κρατικών ιδρυμάτων. Εκφράζουμε την έντονη ανησυχία μας για τη βιωσιμότητα των οργανισμών, με άμεσο αντίκτυπο στους εργαζομένους και τους πολίτες.

4. Πιστεύουμε ότι οποιαδήποτε βελτίωση στη λειτουργία των κρατικών νοσηλευτηρίων μπορεί να επιτευχθεί μέσα από τη λήψη μέτρων αναδιοργάνωσης και παραχώρησης σε αυτά οικονομικής και διοικητικής αποκέντρωσης από το Υπουργείο Υγείας, μέσα από το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο του Δημόσιου Τομέα.

5. Η δημιουργία οργανισμού δημοσίου δικαίου, ειδικά όταν εννοείται ως ημικρατικός οργανισμός, δεν παρέχει τα εχέγγυα υπό τις υφιστάμενες συνθήκες (π.χ. λόγω του μεγέθους του οργανισμού και του οικονομικού κόστους λειτουργίας του), διατήρησης του χαρακτήρα του δημόσιου κοινωνικού αγαθού της υγείας ως τέτοιου.

Το καθεστώς αυτό δημιουργεί συνθήκες αβεβαιότητας για το βιώσιμο μέλλον τους ως κρατικής περιουσίας, περιορισμών σε ζητήματα σχεδιασμού και υλοποίησης μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων στρατηγικών σχεδίων δράσης και ανάπτυξης, και συνθήκες αναξιοκρατίας και ευνοιοκρατίας σε σχέση με τους διορισμούς των Διοικητικών Συμβουλίων. Πιστεύουμε ότι υπάρχει μεγάλος κίνδυνος να οδηγηθεί σε καταστάσεις όπου θα μετατραπεί σε οργανισμό ιδιωτικού δικαίου, και να προωθείται η ιδιωτική περίθαλψη με μετακύλιση του κόστους φροντίδας στους χρήστες των υπηρεσιών, με αύξηση της εισφοράς για την υγεία και κατ' επέκταση αύξηση του κόστους των υπηρεσιών υγείας.

Η παραμονή των κρατικών νοσηλευτηρίων κάτω από τον συντονισμό και έλεγχο του Υπουργείου Υγείας, όπως είναι σήμερα, με τη λειτουργία σε αυτά διευθυντικής ομάδας (όπως στο Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας), ακόμα και με συμπλεγματοποίηση των διοικήσεων των επαρχιακών νοσηλευτηρίων, και παραχώρησης οικονομικής αυτονομίας, θα επιτρέψει καλύτερη διαχείριση και διανοσοκομειακή συνεργασία σε όλα τα επίπεδα (ανταλλαγή υπηρεσιών, μετακίνηση προσωπικού προς όφελος των ασθενών και των εργαζομένων κ.λπ.).

6. Γίνεται αναφορά σε κανονισμούς οι οποίοι, επί του παρόντος, δεν έχουν καταρτιστεί, με αποτέλεσμα να διευρύνουν το ήδη απροσδιόριστο και ασαφές περίγραμμα του προσχεδίου. Η διαμόρφωση κανονισμών θα πρέπει να υλοποιηθεί πριν από την κατάθεση του νομοσχεδίου για ψήφιση. Επίσης οι οποιοιδήποτε κανονισμοί θα πρέπει να είναι προϊόν διαβούλευσης με τους συνδικαλιστικούς εκπροσώπους των εργαζομένων, αφού δεν θα είναι ένας νεοσύστατος οργανισμός με νέες υπηρεσίες, αλλά σε αυτόν θα υπάγονται νοσηλευτήρια και υπηρεσίες με πολλά χρόνια λειτουργίας και υπαλλήλους με πολλά χρόνια υπηρεσίας, οι οποίοι θα επηρεάζονται από αυτούς.

7. Η προτεινόμενη αυτονόμηση των νοσηλευτηρίων δεν εξασφαλίζει τη βιωσιμότητά τους, αφού σε πολλά σημεία κρίνεται ελλιπής ο έλεγχος και η κατοχύρωση της κρατικής περιουσίας, μετά την μεταβίβασή της στον οργανισμό. Επιπλέον, δεν κρίνεται ξεκάθαρη η πρόσβαση και η παροχή των υπηρεσιών υγείας προς τους πολίτες, ειδικά σε ό,τι αφορά τη βάση των οικονομικών κριτηρίων (εισφορές) που θα γίνεται και κατά πόσο θα διασφαλίζεται, σε περίπτωση κακοδιαχείρισης του οργανισμού και των νοσηλευτηρίων, ώστε να μην υπάρχει επίπτωση οποιουδήποτε οικονομικού βάρους.

8. Οι πρόνοιες που καταγράφονται στο προσχέδιο του νόμου για την αυτονόμηση αναφορικά με το καθεστώς των υφισταμένων υπαλλήλων και του νέου προσωπικού, καθώς και τα θέματα αναλογιών στελέχωσης δεν είναι ξεκάθαρα και θα πρέπει οπωσδήποτε να αποτελέσουν αντικείμενο ενδελεχούς συζήτησης μέσα από τις ενδεδειγμένες διαβουλεύσεις με τους αρμόδιους συνδικαλιστικούς και επαγγελματικούς φορείς, πριν από την κατάθεση του νομοσχεδίου στην ολομέλεια της Βουλής. Οι οικονομικές συνισταμένες των εργασιακών ζητημάτων αφορούν στην αρμοδιότητα των συνδικαλιστικών οργανώσεων και ευελπιστούμε ότι θα βρεθούν τρόποι διαχείρισής τους, τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα.

9. Θα πρέπει να διευκρινιστεί και να ξεκαθαρίσει ποιες υπηρεσίες/δομές θα παραμείνουν εκτός αυτόνομων οργανισμών και να διασφαλιστεί το καθεστώς διοίκησής τους. Επίσης, θα πρέπει να ξεκαθαρίσει ότι οι νοσηλευτές και οι μαίες, που θα ανήκουν σε αυτές τις δομές, με ποια κριτήρια θα παραμείνουν σε αυτές.