ΣΟΒΑΡΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΥΝ ΟΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΙ ΔΗΜΟΙ

Σωρεία παρατυπιών και προβλημάτων αποκαλύπτονται στην Ειδική Έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για το 2015, σε σχέση με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, η οποία δόθηκε χθες στη δημοσιότητα

Για αποτροπή της οικονομικής κατάρρευσης, η Υπηρεσία εισηγείται όπως οι Δήμοι ετοιμάσουν πρόγραμμα μέτρων οικονομικής περισυλλογής

Τρύπες στα ταμεία, σοβαρά προβλήματα βιωσιμότητας, μη υποβολή οικονομικών καταστάσεων, αδιαφάνεια και περιπτώσεις κακοδιαχείρισης εντοπίζει -για ακόμη μια χρονιά- η Ειδική Έκθεση για το 2015 του Γενικού Ελεγκτή της Δημοκρατίας Οδυσσέα Μιχαηλίδη για την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Η ετήσια αυτή Έκθεση δόθηκε, χθες Παρασκευή, στη δημοσιότητα λίγο πριν από τις δημοτικές εκλογές (Κυριακή 18 Δεκεμβρίου), διασφαλίζοντας και το δικαίωμα ενημέρωσης των δημοτών. Τους δίνει, επίσης, τη δυνατότητα να έχουν συγκεκριμένες απαιτήσεις από τους υποψήφιους Δημάρχους, Κοινοτάρχες και μέλη των Συμβουλίων, ενόψει των εκλογών.

Η Έκθεση περιλαμβάνει τα ευρήματα και τις παρατηρήσεις της που αφορούν τους Δήμους, τα Κοινοτικά Συμβούλια, τις Σχολικές Εφορείες και τα Συμβούλια Αποχετεύσεων για το 2015, στην οποία διαπιστώνεται πως κάποιοι Δήμοι εξακολουθούν να μην υιοθετούν τις εισηγήσεις, εδώ και πολλά χρόνια σε ορισμένες περιπτώσεις, της Ελεγκτικής Υπηρεσίας.

Μεγάλο πρόβλημα ρευστότητας

Όπως επισημαίνεται στις γενικές παρατηρήσεις της Έκθεσης, οι περισσότεροι Δήμοι συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν σοβαρό οικονομικό πρόβλημα και πρόβλημα ρευστότητας, «το οποίο θα ήταν οξύτερο εάν η κρατική χορηγία δεν έφθανε πολλές φορές μέχρι και σε ποσοστό 40% των εσόδων των Δήμων, με αποτέλεσμα να αδυνατούν να καλύψουν τις τρέχουσες υποχρεώσεις τους». Για αποτροπή οικονομικής κατάρρευσης, η Υπηρεσία εισηγείται όπως οι Δήμοι ετοιμάσουν πρόγραμμα μέτρων οικονομικής περισυλλογής, με στόχο την εξάλειψη ή τουλάχιστον τη μείωση των ελλειμμάτων τους.

Δεν παρέδωσαν ως όφειλαν τις καταστάσεις

Η Έκθεση αναφέρει συγκεκριμένα ότι οι Δήμοι Στροβόλου, Λατσιών, Παραλιμνίου, Αγίας Νάπας, Ύψωνα, Δρομολαξιάς - Μενεού, Κερύνειας, Μόρφου, Λύσης και Ακανθούς δεν είχαν υποβάλει, μέχρι την ετοιμασία της παρούσας Έκθεσης, για έλεγχο, τις οικονομικές καταστάσεις για το έτος που έληξε στις 31.12.2015, όπως είχαν υποχρέωση, ενώ οι Δήμοι Λατσιών, Ύψωνα, Δρομολαξιάς - Μενεού και Λιβαδιών δεν είχαν υποβάλει για έλεγχο τις οικονομικές καταστάσεις για τα έτη που έληξαν στις 31.12.2014. Οι Δήμοι Λεμεσού, Λάρνακας, Αγλαντζιάς, Τσερίου, Κάτω Πολεμιδιών, Λιβαδιών, Γεροσκήπου και Αμμοχώστου υπέβαλαν τις οικονομικές τους καταστάσεις καθυστερημένα για το έτος που έληξε στις 31.12.2015, δηλαδή μετά τις 30.4.2016.

Ιδιωτικοί χώροι στάθμευσης

Στους Δήμους Λευκωσίας, Λεμεσού, Λάρνακας, Πάφου και Στροβόλου λειτουργούν ιδιωτικοί χώροι στάθμευσης, χωρίς να εξασφαλίσουν άδεια οικοδομής και άδεια λειτουργίας, χωρίς να καταβάλουν στους Δήμους τα τέλη που προνοούν οι περί Τροχαίας Δημοτικοί Κανονισμοί και χωρίς να εξασφαλίσουν την έγκριση των Δήμων για το ύψος των δικαιωμάτων στάθμευσης που εισπράττουν.

Τρύπα €152 εκ. στα Ταμεία Συντάξεων

Τρύπα €152 εκατομμυρίων αποκάλυψαν οι αναλογιστικές μελέτες που διενεργήθηκαν στα Ταμεία Συντάξεων και Φιλοδωρημάτων 28 Δήμων για την περίοδο 2011 - 2015, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν κατόπιν υπόδειξης της Ελεγκτικής Υπηρεσίας. Ειδικότερα, σύμφωνα με την Ειδική Έκθεση, μόνο δύο από τους 28 Δήμους και συγκεκριμένα οι Δήμοι Ιδαλίου και Λατσιών παρουσίασαν πλεονασματικές εισφορές στα Ταμεία Συντάξεων και Φιλοδωρημάτων. Συγκεκριμένα, όπως αναφέρεται, οι ελλειμματικές υποχρεώσεις 26 Δήμων προς τα Ταμεία Συντάξεων και Φιλοδωρημάτων, σύμφωνα με σχετικές εκτιμήσεις, ανέρχονταν σε €152 εκ. Λόγω οικονομικών δυσκολιών, οι περισσότεροι Δήμοι συνεχίζουν να μην εισφέρουν στα πιο πάνω Ταμεία ή εισφέρουν μικρότερα ποσά απ' ό,τι θα έπρεπε.

Δήμος Λεμεσού

Οι διαδικασίες έκδοσης αδειών, διαγωνισμού παροχής υπηρεσιών ασφάλειας, αλλά και η απόφαση για αλλαγή χρήσης του περιπτέρου μπροστά στην Επαρχιακή Διοίκηση Λεμεσού βρέθηκαν κάτω από το μικροσκόπιο της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, στο πλαίσιο του διαχειριστικού ελέγχου που διενήργησε για τον Δήμο Λεμεσού. Σε σχέση με την έκδοση αδειών, η Ελεγκτική Υπηρεσία -με επιστολή της που απέστειλε στον Δήμαρχο τον Μάρτιο του 2015- επικεντρώθηκε στην ανέγερση επταώροφης οικοδομής επί της λεωφόρου Μακαρίου ΙΙΙ, οι αποφάσεις για την οποία λήφθηκαν μεταξύ Ιουλίου 2005 και τέλη Ιουλίου 2007, με μελετητή του έργου αρχιτεκτονικό γραφείο που άνηκε σε άτομο με στενή οικογενειακή σχέση με τον Δήμαρχο.

«Δεν έχουμε διαπιστώσει παραβίαση των νόμων αυτών από μέλη του νυν Δημοτικού Συμβουλίου», αναφέρει η Ελεγκτική Υπηρεσία στη σύστασή της. Θεωρούμε ωστόσο, σημειώνει, «ότι παραμένει η ανάγκη, κατά το δυνατό, αποφυγής από τους ασκούντες δημόσια εξουσία καταστάσεων που δημιουργούν στους πολίτες την εντύπωση ύπαρξης ευνοϊκής μεταχείρισης ιδιωτών».

Θέμα Πλατεία Ελευθερίας

Ο Γενικός Ελεγκτής αναφέρεται και στους χειρισμούς από πλευράς Δήμου Λευκωσίας που οδήγησαν σε παρατάσεις χρόνου, οι οποίες συνοδεύονταν μάλιστα και από σημαντικό ποσό αποζημίωσης προς τον εργολάβο της Πλατείας Ελευθερίας. Η Έκθεση αναφέρεται στις καθυστερήσεις που παρατηρούνται στο έργο της Ανάπλασης της Πλατείας Ελευθερίας και του συνδεδεμένου με το έργο αυτό κατασκευής του υπόγειου χώρου στάθμευσης στη λεωφόρο Ομήρου, καθώς και σε υπερβάσεις του ποσού εκτίμησης της δαπάνης.

Η Ελεγκτική Υπηρεσία αναφέρει πως ο Δήμος δεν φρόντισε, κατά τις διαπραγματεύσεις της απευθείας ανάθεσης των πρόσθετων εργασιών, να ρυθμίσει και το θέμα του ενδεχόμενου επηρεασμού του έργου της Πλατείας και ως αποτέλεσμα, με τους χειρισμούς που ακολούθησαν, δόθηκαν στον εργολάβο σημαντικές παραχωρήσεις χρόνου, συνοδευόμενες μάλιστα και από σημαντικό ποσό αποζημίωσης. «Ο χειρισμός που έγινε από τον Δήμο θεωρούμε ότι αφενός παραβιάζει ουσιώδη δεδομένα του διαγωνισμού που οδήγησε στην ανάθεση της σύμβασης και, αφετέρου, η συμφωνία που επιτεύχθηκε είναι σαφώς ετεροβαρής υπέρ του Αναδόχου», αναφέρεται συγκεκριμένα στην Έκθεση.

Σειρά επισημάνσεων για τον Δήμο Λάρνακας

Σε σειρά επισημάνσεων που αφορούν, μεταξύ άλλων, συμφωνία του Δήμου Λάρνακας με κοινοπραξία για ανέγερση ξενοδοχειακού συγκροτήματος, τις καθυστερήσεις στην κατασκευή πολυώροφων χώρων στάθμευσης, στα τέλη θεάματος, καθώς και στη διαγραφή εξώδικων προστίμων ύψους €92.629 για τη διετία 2013 - 2014 προβαίνει η Ελεγκτική Υπηρεσία.

Αναφορά γίνεται, σε σχέση με τον Δήμο Λάρνακας, στην παραχώρηση για ανάπτυξη δημοτικού τεμαχίου στη Λεωφόρο Αθηνών το 2014, με ετήσιο αγοραίο ενοίκιο για τα πρώτα δύο έτη €130.000 και για το τρίτο €160.000, ενώ από το Δημοτικό Ταμία υποβλήθηκε Έκθεση με εκτίμηση για ετήσιο αγοραίο ενοίκιο για τα δύο καταστήματα στις €307.800. «Ο Δήμος να ενημερώσει την Υπηρεσία μας για τους λόγους υπογραφής σύμβασης, βάσει της οποίας συμφωνήθηκε ετήσιο ενοίκιο κατά πολύ χαμηλότερο του αγοραίου», αναφέρεται στην Έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας.

Πολλά κριτήρια στους διαγωνισμούς του Δήμου Πάφου

Θέμα με πολλά κριτήρια στους διαγωνισμούς, τα οποία αποτρέπουν οικονομικούς φορείς να υποβάλουν προσφορά για έργα στον Δήμο Πάφου, επισημαίνει ο Γενικός Ελεγκτής. Ως αποτέλεσμα, οι προσφορές για συγκεκριμένα έργα ήταν λίγες και οι τιμές των χαμηλότερων προσφοροδοτών υψηλότερες από τις προϋπολογιζόμενες για τα έργα.

Σύμφωνα με την Έκθεση, σε σχέση με τον Διαγωνισμό για την Ανάπλαση του Παραδοσιακού Εμπορικού Κέντρου και της Πλατείας Κέννεντυ στην Πάφο, ο Ελεγκτής επισημαίνει πως ενδεχομένως η μη χαλάρωση των κριτηρίων του διαγωνισμού να είχε ως αποτέλεσμα την περιορισμένη συγκριτικά συμμετοχή, καθώς υποβλήθηκαν μόλις έξι προσφορές από 41 ενδιαφερόμενους οικονομικούς φορείς και, ως εκ τούτου, την κατακύρωση του διαγωνισμού σε τιμή υψηλότερη κατά 6,2% από τον προϋπολογισμό της σύμβασης.

Για το έργο είχαν υποβληθεί στις 2.11.2015 έξι προσφορές, ενώ είχαν προμηθευτεί τα έγγραφα του διαγωνισμού 41 οικονομικοί φορείς. Ο προϋπολογισμός της σύμβασης καθορίστηκε στο ποσό των €5.250.000, ενώ κατακυρώθηκε στον χαμηλότερο προσφοροδότη έναντι ποσού €5.576.917. Τον Νοέμβριο του 2016 ο Δήμαρχος πληροφόρησε την Υπηρεσία ότι η απόφαση πολιτικής του Δημοτικού Συμβουλίου αναφορικά με τον καθορισμό στα έγγραφα των διαγωνισμών, για μεγάλα έργα υποδομής και εξωραϊσμού του Δήμου, επιπρόσθετων κριτηρίων συμμετοχής σε σχέση με την τεχνική και χρηματοοικονομική ικανότητα των ενδιαφερομένων οικονομικών φορέων, πέραν της κατηγορίας και τάξης του έργου, λήφθηκε συνειδητά, ώστε τα έργα να είναι δυνατό να εκτελεστούν σε μικρό χρονικό διάστημα, λόγω των υποχρεώσεων του Δήμου ως Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης για το 2017, από έμπειρους και ικανούς εργολάβους.

Ο Ελεγκτής συνέστησε όπως, με σκοπό την ευρύτητα συμμετοχής και τον υγιή ανταγωνισμό, ο Δήμος, κατά τον καθορισμό των κριτηρίων ποιοτικής επιλογής στους διαγωνισμούς που προκηρύσσει, σταθμίζει δεόντως όλα τα δεδομένα και ενεργεί κατάλληλα, τηρώντας την αρχή της αναλογικότητας.

Ενδεχόμενα ποινικά αδικήματα σε Κοινοτικά Συμβούλια

Αριθμό σοβαρών παρατυπιών και ενεργειών εκ μέρους Κοινοτικών Συμβουλίων, που σε ορισμένες περιπτώσεις ενδεχομένως να συνιστούν και ποινικά αδικήματα, παρέπεμψε στον Γενικό Εισαγγελέα η Ελεγκτική Υπηρεσία, στο πλαίσιο του διαχειριστικού ελέγχου για τις Αρχές Τοπικής Αυτοδιοίκησης για το έτος 2015. Εντοπίζεται και παρατίθενται ονομαστικά Κοινοτικά Συμβούλια τα οποία προέβαιναν σε παρατυπίες, κακοδιαχείριση και ευνοϊκή μεταχείριση, αλλά και ανάθεση έργων χωρίς διαγωνισμό. Το πλήρες κείμενο της Έκθεσης του Γενικού Ελεγκτή είναι αναρτημένο στην επίσημη ιστοσελίδα της Υπηρεσίας.