127 ΠΑΙΔΙΑ ΒΡΙΣΚΟΝΤΑΙ ΥΠΟ ΤΗ ΝΟΜΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΡΙΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ

Στη «Σημερινή» μίλησε η Προϊστάμενη Τομέα Ανάπτυξης Προσωπικού και Κρατικών Ιδρυμάτων της Υπηρεσίας Κοινωνικής Ευημερίας Μαρία Κυρατζή, σχετικά με τις Παιδικές Στέγες και τα παιδιά

Οι λόγοι για τους οποίους μετακινούνται παιδιά από το σπίτι τους αφορούν κυρίως δυσκολίες διασφάλισης της φροντίδας και προστασίας τους στο οικογενειακό περιβάλλον τους

Ασφάλεια, ζεστασιά, ξεγνοιασιά και φροντίδα. Αυτά πρέπει να παρέχει το οικογενειακό περιβάλλον σε ένα παιδί. Και όμως, υπάρχουν παιδιά τα οποία μεγαλώνουν σε συνθήκες εντελώς διαφορετικές. Ελλιπής φροντίδα, κακοποίηση φυσική, ακόμα και σεξουαλική, εξαρτήσεις από τα ναρκωτικά ή το αλκοόλ, καθιστούν τους γονείς ανάξιους του τίτλου που φέρουν.

Ο αριθμός των παιδιών που τίθενται υπό την κηδεμονία του κράτους, καθώς κρίνεται ότι η παραμονή τους στο οικογενειακό περιβάλλον εγκυμονεί κινδύνους για τη σωματική και ψυχολογική τους ανάπτυξη, αυξάνεται ανησυχητικά. Στη «Σημερινή» μίλησε η Προϊστάμενη Τομέα Ανάπτυξης Προσωπικού και Κρατικών Ιδρυμάτων της Υπηρεσίας Κοινωνικής Ευημερίας, του Υπουργείου Εργασίας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Μαρία Κυρατζή σχετικά με τις Παιδικές Στέγες για τα παιδιά, τους ξενώνες που φιλοξενούν εφήβους και για το πώς λειτουργεί το σύστημα των ανάδοχων γονιών.

Λειτουργούν σήμερα τέσσερεις Στέγες

Οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας λειτουργούν στο παρόν στάδιο τέσσερεις Παιδικές Στέγες για παιδιά (αγόρια και κορίτσια) ηλικίας πέντε έως 13 ετών. Οι αναφερόμενες Στέγες στεγάζονται στις διάφορες επαρχίες, έτσι ώστε να εξυπηρετούνται οι ανάγκες παιδιών παγκύπρια. Ο αριθμός των παιδιών υπό τη νομική φροντίδα της Διευθύντριας Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας που ήταν τοποθετημένα στα εν λόγω Ιδρύματα ανήλθε σε 127. Σημειώνεται ότι οι αριθμός αυτός δεν είναι στατικός και μπορεί να διαφοροποιηθεί ανάλογα με τις κατά καιρούς ανάγκες παιδιών. Οι Παιδικές Στέγες παρέχουν προγράμματα φροντίδας και προστασίας σε κάθε παιδί, ανεξαρτήτως καταγωγής, που έχει τέτοια ανάγκη.

Ερωτηθείσα σχετικά με τα ασυνόδευτα παιδιά προσφύγων που έρχονται στη χώρα μας η κ. Κυρατζή ανέφερε ότι οι ασυνόδευτοι ανήλικοι θεωρούνται ως παιδιά που έχουν ανάγκη φροντίδα και προστασία και λαμβάνουν βοήθεια από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας, οι οποίες καλύπτουν τις βασικές και ειδικές ανάγκες τους.

Προσπάθειες για στήριξη της οικογένειας

Για λόγους για τους οποίους κάποιος ανήλικος μπαίνει σε μια παιδική στέγη και για τους όρους με τους οποίους μπορεί να δέχεται επισκέψεις από τους οικείους του ένα παιδί στην Παιδική Στέγη, η Προϊστάμενη Τομέα Ανάπτυξης Προσωπικού και Κρατικών Ιδρυμάτων της Υπηρεσίας Κοινωνικής Ευημερίας δήλωσε ότι αφορούν κυρίως δυσκολίες διασφάλισης της φροντίδας και προστασίας του στο οικογενειακό περιβάλλον του. Αυτό μπορεί να σημαίνει παραμέληση, κακομεταχείριση των παιδιών ή ακόμη και εγκατάλειψή τους από τους γονείς ή κηδεμόνες τους ή και κακή άσκηση του γονεϊκού τους ρόλου.

Σημειώνεται όμως ότι η μετακίνηση παιδιού από τους φυσικούς γονείς του αποτελεί το τελευταίο μέτρο που λαμβάνεται για τη διασφάλιση της προστασίας του και αφού εξαντληθούν όλες οι προσπάθειες στήριξης της οικογένειας, έτσι ώστε να παραμείνει το παιδί κοντά της. Ανάλογα με κάθε περίπτωση μπορεί να αποφασιστούν θέματα που αφορούν την επικοινωνία του παιδιού με μέλη της οικογένειάς του (συχνότητα, χώρος κ.ά.). Σημειώνεται επίσης ότι οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας επιδιώκουν την επικοινωνία των παιδιών με μέλη της οικογένειάς τους και άλλους οικείους τους (φίλους, συγγενείς κ.ά), εκτός και αν υπάρχουν συγκεκριμένοι λόγοι που το απαγορεύουν.

Γίνονται κτηριολογικές βελτιώσεις

Σχετικά με τα έργα αναβάθμισης και προγράμματα τα οποία λειτουργούν για την καλύτερη διαβίωση των παιδιών στις Στέγες, όσον αφορά τις κτηριακές υποδομές καθώς και την εκπαίδευση και ψυχαγωγία τους, η κ. Κυρατζή ανέφερε, ότι στο πλαίσια της αναβάθμισης των παρεχόμενων υπηρεσιών, καταβάλλονται προσπάθειες για κτηριολογικές βελτιώσεις στις Παιδικές Στέγες, όπως επίσης και βελτιώσεις σε χώρους που εξυπηρετούν συγκεκριμένες ανάγκες των παιδιών (π.χ. εξωτερικές αυλές, χώροι μελέτης κ.ά.).

Για τον σκοπό αυτό αξιοποιούνται κονδύλια από τον κρατικό προϋπολογισμό και δωρεές από εθελοντές. «Υπογραμμίζεται ότι οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας ακολουθούν τις νενομισμένες διαδικασίες που αφορούν τους ετήσιους ελέγχους από όλες τις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες και εξασφαλίζουν πιστοποιητικά καταλληλόλητας των κτηρίων, διασφαλίζοντας έτσι θέματα ασφάλειας και υγείας τόσο των παιδιών όσο και των μελών του προσωπικού», δήλωσε η κ. Κυρατζή.

Στόχος οι καλύτερες συνθήκες διαβίωσης

Ερωτηθείσα για το καθημερινό πρόγραμμα των παιδιών και ποιος ο ρόλος των λειτουργών σε αυτή την καθημερινότητα η Προϊστάμενη Τομέα Ανάπτυξης Προσωπικού και Κρατικών Ιδρυμάτων δήλωσε ότι «για όλα τα παιδιά υπό τη νομική φροντίδα της Διευθύντριας Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας, συμπεριλαμβανομένων και αυτών που φιλοξενούνται στις Παιδικές Στέγες, οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας καταβάλλουν κάθε προσπάθεια, στο μέτρο του δυνατού, να διασφαλίζουν ότι διαβιούν σε αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης και καλύπτουν επαρκώς τις ανάγκες τους, ανάμεσα στις οποίες είναι αυτές της εκπαίδευσης και της φοίτησης στο σχολείο, της ψυχαγωγίας, της ιατρικής φροντίδας, της επικοινωνίας και φιλοξενίας σε συγγενικά και φιλικά τους πρόσωπα κ.ά.

»Τις πρακτικές διευθετήσεις για υλοποίηση των πιο πάνω αναλαμβάνουν τα μέλη του προσωπικού των Ιδρυμάτων και ανάλογα γίνονται εξατομικευμένες διευθετήσεις, συνεκτιμώντας ανάμεσα σε άλλα την ηλικία, την ωριμότητα των παιδιών κ.ά.».

Ο ρόλος της ανάδοχης οικογένειας

Η καλύτερη εξέλιξη για τη ζωή ενός παιδιού που απομακρύνεται από την οικογένειά του και τίθεται υπό την προστασία των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας είναι να μεταφερθεί σε μια ανάδοχη οικογένεια. Πριν ακόμη εγκατασταθεί στη Στέγη, που θεωρείται η υστάτη επιλογή, καταβάλλεται προσπάθεια το παιδί να μεγαλώσει σε μια οικογένεια. Αρκετά ζευγάρια, άτεκνα ή μη, επιλέγουν να γίνουν ανάδοχοι γονείς, δίνοντας την ευκαιρία σε παιδιά που για διάφορους λόγους στερούνται τη βιολογική τους οικογένεια, να ζήσουν οικογενειακές στιγμές σε ένα καλύτερο περιβάλλον.

Για να εγκριθεί το αίτημα που υποβάλλουν οι ενδιαφερόμενοι στις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας, για να ενταχθούν στο πρόγραμμα αναδοχής, πρέπει να κριθούν κατάλληλοι να φιλοξενήσουν κάποιο παιδί στο σπίτι τους, προσφέροντάς του υποκατάστατη οικογενειακή φροντίδα. Γίνονται δηλαδή «γονείς» για κάποιο χρονικό διάστημα, που μπορεί να είναι από 10 μέχρι 20 ημέρες, για παράδειγμα τα Χριστούγεννα ή/και το Πάσχα και ακολούθως, αν συνδεθούν με το παιδί και τα αισθήματα είναι αμοιβαία, μπορούν να προχωρήσουν σε μακροπρόθεσμη αναδοχή ή και υιοθεσία, εάν οι βιολογικοί γονείς δώσουν τη συγκατάθεσή τους και το ίδιο το παιδί συναινέσει.

Τα κριτήρια για ανάδοχους γονείς

Σύμφωνα με την κ. Κυρατζή, τα τελευταία χρόνια υπάρχει ένα σταθερό ενδιαφέρον από το κοινό για να αναλάβουν ως ανάδοχοι γονείς, ωστόσο υπάρχει συνεχής ανάγκη για εντοπισμό και άλλων οικογενειών που να ενδιαφέρονται για το πρόγραμμα. Για τον σκοπό αυτό, οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας έχουν πάγιο στόχο και καταβάλλουν συνεχείς προσπάθειες έτσι ώστε να ενημερώνουν και να προσελκύουν το κοινό για το πρόγραμμα της ανάδοχης φροντίδας παιδιών.

Τα βασικά κριτήρια για έγκριση των ανάδοχων γονιών έχουν ως ακολούθως:

* Να είναι ενήλικα άτομα με καλή φυσική, ψυχική και συναισθηματική υγεία.

* Κύριο κίνητρό τους θα πρέπει να είναι τα αποθέματα αγάπης για ένα ξένο παιδί, τα δε δικά τους παιδιά θα πρέπει να γνωρίζουν και να αναμένουν ότι θα μοιράζονται την αγάπη αυτή.

* Να είναι σε θέση να αντιμετωπίζουν ποικίλες καταστάσεις, συμπεριφορές και συναισθήματα των ανάδοχων παιδιών.

* Να διαθέτουν υπομονή και ικανότητα όσον αφορά τον χειρισμό και τη φροντίδα παιδιών.

* Να προσφέρουν θετικές εμπειρίες ομαλής οικογενειακής ζωής.

* Να είναι ευέλικτοι και να διαθέτουν υψηλό επίπεδο κατανόησης, ανοχής και αποδοχής της φυσικής οικογένειας του παιδιού, στην οποία το παιδί μπορεί να επιστρέψει σε κάποιο στάδιο.

Για περισσότερες πληροφορίες και εξατομικευμένη ενημέρωση, οποιοδήποτε πολίτης μπορεί να αποταθεί στην ιστοσελίδα των Υπηρεσιών: www.mlsi.gov.cy/sws, στα Κεντρικά Γραφεία, όπως επίσης και στα κατά τόπους Γραφεία των Υπηρεσιών.