Πέτρος Ηλιάδης
Οι σημερινοί νέοι οφείλουν να αντλούν διδάγματα από το θρυλικό έπος της ΕΟΚΑ

Εκείνα τα ιδεώδη της γενιάς του 1955-1959, εκείνες οι αρχές και οι αξίες που σμιλεύτηκαν πάνω στο μάρμαρο της λεβεντιάς και της αντρειοσύνης, στάθηκαν όλα αληθινά και τίμια. Οι σημερινοί νέοι οφείλουν να αντλούν διδάγματα από το θρυλικό έπος της ΕΟΚΑ. Άλλωστε οι ήρωες εκείνης της εποχής υπήρξαν στη μεγάλη τους πλειοψηφία νέοι, που ρυμούλκησαν τα όνειρά τους με θάρρος και λεβεντιά.

Ο Αγώνας της ΕΟΚΑ είχε πρότυπα, είχε αρχές, είχε ηγέτες, είχε οράματα, γι’ αυτό έμεινε μνήμη αθάνατη για τις επερχόμενες γενιές. Οι θυσίες των παλληκαριών της ΕΟΚΑ μάς χρέωσαν με την ευθύνη απέναντι στο μέλλον αυτού του τόπου, μαθαίνοντάς μας να μην ξεχνάμε ποτέ τον σκοπό για τον οποίο θυσιάστηκαν.

Το προφίλ
Ο Πέτρος Ηλιάδης από τον Αγρό γεννήθηκε το 1932 και αφιέρωσε τα πιο ωραία του χρόνια στη χριστιανική πίστη και στην Ένωση της Κύπρου με τη μάνα Ελλάδα. Οι γονείς του ήσαν ο Ηλίας Λουκά και η Παναγιώτα Ηλία. Είχε πέντε αδέλφια: Τον Αντρέα, τη Φοινικού, την Κλεοπάτρα, την Ελλάδα και την Ελευθερία. Απόφοιτος της Απεητείου Ανωτέρας Σχολής του Αγρού, έγινε μέλος της ΟΧΕΝ και εμπνεόταν από τα χριστιανικά ιδεώδη. Ο Θείος Λόγος, η Αγία Γραφή, τα Κατηχητικά τού έδιναν δύναμη και αντοχή, ώστε με αυτά τα πνευματικά όπλα να ενταχθεί στην ΕΟΚΑ και να προσφέρει τις δικές του υπηρεσίες.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο μακαριστός Παπασταύρος Παπαγαθαγγέλου υπήρξε ο πνευματικός του πατέρας. Στον αγωνιστικό τομέα, έδρασε στην ίδια ομάδα με τον Ιάκωβο Πατάτσο και τον Παναγιώτη Γεωργιάδη. Η μεταφορά οπλισμού και αλληλογραφίας ήταν από τα ριψοκίνδυνα καθήκοντά του. Στη συνέχεια εντάχθηκε στις ομάδες κρούσεως Λευκωσίας, με πλούσια δράση.

Τα λόγια της αδελφής του
Η αδελφή του ήρωα, Ελευθερία Ηλιάδου, κάνει μια σημαντική αναφορά στον αδελφό της, επισημαίνοντας τον γνήσιο πατριωτισμό του και την αγάπη του για τη μητέρα Ελλάδα στο βιβλίο της Παναγιώτας Ψιλλίτα Ιωάννου «Λειτουργία Ελευθερίας».

Λέει λοιπόν: «Ήταν τόσο φιλήσυχος, τόσο πράος, που σπάνια μπορούσε κανείς να τον δει να θυμώσει. Είναι κι αυτό ένα από τα τόσα χαρίσματα με τα οποία είχε προικίσει ο Θεός τον αδελφό μου. Όπως μας έλεγε ο πνευματικός του, ζούσε έμπρακτα την χριστιανική ζωή, δηλαδή συμμετοχή στα μυστήρια της Εκκλησίας μας, εξομολόγηση, θεία ευχαριστία, χριστιανική δράση. Ήταν έτοιμος για το ταξίδι της αιωνιότητας.

Στις παροτρύνσεις των γονιών μας να σκεφθεί καλά εκείνο που πήγαινε να κάνει, δηλαδή να ενταχθεί στην ΕΟΚΑ και μάλιστα στις ομάδες κρούσεως, απαντούσε: "Είμαι αποφασισμένος να θυσιάσω και τη ζωή μου για την Ελλάδα...". Ο παπάς μας ήξερε παραπάνω πράγματα όσον αφορά τον αγώνα από εμάς τις κορούδες, τον συμβούλευε να προσέχει και ο Πέτρος μας του απαντούσε:

"Προσέχουμεν, παπά, αλλά προσέχει μας και ο Θεός". "Με τέτοιος νέους η ΕΟΚΑ θα φέρει εις πέρας το έργο της το οποίο ανέλαβε", έλεγε καμαρώνοντας ο παπάς μου. Θυμούμαι στα μνημόσυνά του, που του απάγγελλα ένα ποίημα που έλεγε: "Έχει η δάφνη μυρωδιά, μα έχει και πικράδα"».

Έδειχνε πάντα τον δρόμο της λευτεριάς
Ως νέος, με όλο το χριστιανικό του ήθος, αλλά και τον φλογερό πατριωτισμό του, μιλούσε στους συνομήλικούς του δείχνοντάς τους τον δρόμο της λευτεριάς, ενώ παράλληλα τους ωθούσε να γίνουν μέλη της ΕΟΚΑ. Όταν αποφοίτησε από τη Σχολή, δούλεψε στη Λευκωσία στο παντοπωλείο του Ηρόδοτου Παναγίδη. Όλοι οι πελάτες του τον εκτιμούσαν και του έδειχναν μεγάλη εμπιστοσύνη.

Η Ελευθερία Ηλιάδου θυμάται έναν από τους πελάτες του που έλεγε τα εξής: «Έμπαινε στο σπίτι μας σαν δικός μας άνθρωπος. Ποτέ δεν ελέγχαμε ούτε τι μας έφερνε, ούτε τις τιμές. Τόση εμπιστοσύνη τού είχαμε. Μιλούσαμε για την Ελλάδα, και ο πόθος του για την Ένωση ήταν μεγάλος. “Όλα για την Ελλάδα, Πέτρο” του έλεγα και αυτός μου απαντούσε: “Μια φορά κανείς πεθαίνει”. Μόνο πρόσεχε, και οι τοίχοι έχουν αφτιά. Το ότι ήταν πατριώτης το έβλεπα. Ποτέ, όμως, δεν φανταζόμουν ότι ήταν μέλος της ΕΟΚΑ».

Ο επίλογος
Ο επίλογος της ζωής του γράφτηκε στις 14 Ιουνίου 1956, κοντά στο ταχυδρομείο Λευκωσίας, όταν επιχειρούσε να ρίξει βόμβα εναντίον των Άγγλων, ένας Βρετανός φύλακας τον είδε και τον πυροβόλησε. Ο Πέτρος διέφυγε σοβαρά τραυματισμένος, αλλά σε κάποιο στενό κοντά στην πλατεία Μεταξά, έπεσε αιμόφυρτος. Εκεί τον βρήκαν οι Άγγλοι και τον κτύπησαν.

Μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο, αλλά το πρωί της 15ης Ιουνίου ο Πέτρος Ηλιάδης ξεψύχησε στα 24 του χρόνια. Ολόκληρη η κοινότητα του Αγρού αποχαιρέτησε το παλληκάρι της μέσα σε βαρύ πένθος, αλλά και άμετρη υπερηφάνεια. Σήμερα, κοντά στην Απεήτειο Ανωτέρα Σχολή, υπάρχει η χάλκινη προτομή του για να θυμίζει στις επόμενες γενιές των Ελλήνων της Κύπρου, ότι οι θυσίες των ηρώων δεν πάνε χαμένες.

Με τα μάτια του Παπασταύρου Παπαγαθαγγέλου
Ο πνευματικός πατέρας του Πέτρου Ηλιάδη, ο φλογερός Παπασταύρος Παπαγαθαγγέλου, όταν μου προλόγισε το θεατρικό μου έργο «Ώρα Λευτεριάς», εκδόσεις Κώστα Επιφανίου, έκανε μια σημαντική αναφορά στους ήρωες της ΕΟΚΑ. Γράφει μεταξύ άλλων:

«Καθώς αναπολώ τη ζωή και τη δράση αυτών των ηρωικών μορφών, αλλά και των τόσων που παρελαύνουν μέσα από το έργο “Ώρα λευτεριάς”, ταπεινά και αθόρυβα και οι οποίοι, ίσως, παραμένουν άγνωστοι στους πιο πολλούς, διερωτώμαι: “τι γάλα βύζαξαν τούτοι οι Έλληνες και όρθωσαν το ανάστημά τους τόσο λεβέντικα μπροστά στον Άγγλοι δυνάστη χωρίς να φοβηθούν, χωρίς να λυπηθούν τη χρυσή τους νιότη;

Ποιο ήταν το μυστικό που τους έκανε να μη δειλιάζουν, να μη λυγίζουν και ατρόμητοι να αντικρίζουν τον θάνατο;” Τονίστηκε πολλές φορές, θα το πούμε όμως και τώρα. Οι περισσότεροι από εκείνους που πύκνωσαν τις τάξεις της ΕΟΚΑ, στρατολογούνταν από την ΟΧΕΝ και τα άλλα θρησκευτικά ιδρύματα. Ήταν νέοι που ανατράφηκαν με τα νάματα των αληθειών του Ευαγγελίου του Χριστού.

Ρίχτηκαν στη μάχη έχοντας σαν οδηγό για να τους φωτίζει το δρόμον δύο σύμβολα “Του Χριστού την πίστη την αγία και της Πατρίδος την ελευθερία”. Στους σημερινούς υποτονικούς καιρούς μας πόσα δεν έχει να μας πει και να μας διδάξει τούτη η αλήθεια; Όσα χρόνια και να περάσουν, όμως, όσες γενιές ανθρώπων και να διαβούν, το έπος της ΕΟΚΑ θα φωτίζει σαν φάρος της αυγής τον δρόμο μας.

Αν έχουμε κάτι να καυχιόμαστε ως Έλληνες της Κύπρου, αν η παρουσία μας καταξιώθηκε μέσα στις δέλτους της Ιστορίας, αυτό οφείλεται στον ξεσηκωμό της ΕΟΚΑ. Εδώ πρέπει να σκύβουμε κάθε φορά, για να αντλούμε φως, κουράγιο και δύναμη και να συνεχίζουμε την δύσκολη ιστορική μας πορεία».

Στο πάνθεον της Ελευθερίας και της αντρειοσύνης
Ο Πέτρος Ηλιάδης έγραψε με τον δικό του τρόπο το όνομά του στο πάνθεον της Ελευθερίας και της αντρειοσύνης. Υπηρέτησε με πάθος το χρέος του για τον τόπο όπου γεννήθηκε και αναγιώθηκε. Τα εθνικά ιδανικά που πίστεψε τα έβαλε μέσα στην καρδιά του και θυσιάστηκε γι’ αυτά. Ο Πέτρος Ηλιάδης, από το όμορφο χωριό του Αγρού, μένει αθάνατος στην ιστορία ολόκληρου του Ελληνισμού και μας δείχνει νοερά τον δρόμο της Ελευθερίας και της δικαίωσης της μαρτυρικής μας Κύπρου.