Συζητώντας το δικαίωμα της εκπαίδευσης σ' έναν πολιτισμό ειρήνης
Συνάντηση με την Επίτροπο Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού πραγματοποιήθηκε χθες

Η Επίτροπος, με επιστολή της στον Υπουργό Παιδείας και Πολιτισμού, υπέβαλε πρόταση για συμπερίληψη του στόχου για «Το δικαίωμα των παιδιών της Κύπρου και του κόσμου στην ειρήνη» στους υπό έμφαση στόχους της σχολικής χρονιάς

Την ευκαιρία να διαβουλευθούν με την Επίτροπο Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού Λήδα Κουρσουμπά είχαν, χθες, παιδιά της Δημοτικής Εκπαίδευσης, τα οποία παρευρέθησαν στο γραφείο της Επιτρόπου και συζήτησαν το θέμα της «Εκπαίδευσης για έναν πολιτισμό ειρήνης», στην παρουσία του Υπουργού Παιδείας Κώστα Καδή και της Ομάδας Εφήβων Συμβούλων.

H συνάντηση διεξήχθη σε δύο μέρη, διάρκειας μιας ώρας το καθένα. Το πρώτο αφορούσε στα μέλη της ΟΕΣ και το δεύτερο παιδιά Δημοτικής Εκπαίδευσης. Με όλα τα παιδιά προηγήθηκε προεργασία Λειτουργών της Επιτρόπου, ώστε τα παιδιά να είναι έτοιμα για τη συζήτηση.

Σημειώνεται ότι η Επίτροπος, με επιστολή της στον Υπουργό Παιδείας και Πολιτισμού, υπέβαλε πρόταση για συμπερίληψη του στόχου για «Το δικαίωμα των παιδιών της Κύπρου και του κόσμου στην ειρήνη - Οικοδομούμε έναν πολιτισμό ειρήνης και Μη Βίας» στους υπό έμφαση στόχους της σχολικής χρονιάς 2015-16.

Το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού, υιοθετώντας την πρόταση της Επιτρόπου, εισήγαγε τον συγκεκριμένο στόχο κάτω από τον ευρύτερο στόχο της ευαισθητοποίησης κατά του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας και της προώθησης της ισότητας και του σεβασμού, ο οποίος συνεχίζει και φέτος να είναι υπό έμφαση στόχος του Υπουργείου.

Παράλληλα, η Επίτροπος προώθησε με δικές της δράσεις τον υπό έμφαση στόχο, συμπεριλαμβανομένων επισκέψεών της και ομιλιών σε σχολεία, διοργάνωσης εργαστηρίων για παιδιά, συναντήσεων με εκπαιδευτικούς σε σχολεία και διαβούλευσης με την ΟΕΣ. Η διαβούλευση με τον Υπουργό αποτέλεσε μέρος αυτών των δράσεων.


Βασική παράμετρος της εκπαίδευσης
Η εκπαίδευση για την ειρήνη είναι βασική παράμετρος της ποιότητας της εκπαίδευσης. Το άρθρο 29 (δ) της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού, μεταξύ άλλων, προνοεί ότι η εκπαίδευση θα πρέπει να αποσκοπεί στην ανάπτυξη του σεβασμού για τα δικαιώματα του ανθρώπου και τις θεμελιώδεις ελευθερίες και τις αρχές που καθιερώνονται στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, στην προετοιμασία του παιδιού για μία υπεύθυνη ζωή σε μια ελεύθερη κοινωνία μέσα σε πνεύμα κατανόησης, ειρήνης, ανοχής, ισότητας των φύλων και φιλίας ανάμεσα στους λαούς, καθώς, επίσης, στην ανάπτυξη του σεβασμού για το περιβάλλον.

Η εκπαίδευση για την ειρήνη αναφέρεται στη διαδικασία (τυπική, άτυπη) μέσα από την οποία παρέχονται στους εκπαιδευομένους γνώσεις, δεξιότητες, στάσεις και αξίες οι οποίες επιφέρουν αλλαγές στη συμπεριφορά τους και τους καθιστούν ικανούς να προλαμβάνουν τις συγκρούσεις και τη βία, εμφανή και δομική (αδικία, φτωχοποίηση, διακρίσεις, ανισότητα), να επιλύουν ειρηνικά τις συγκρούσεις και να δημιουργούν τις συνθήκες που συμβάλλουν στην ειρήνη σε ενδοπροσωπικό, διαπροσωπικό, διομαδικό, εθνικό και διεθνές επίπεδο.

Ο όρος «ειρήνη» δεν σημαίνει κατ' ανάγκην την απουσία εμφανούς βίας. Η απουσία εμφανούς βίας αναφέρεται με τον όρο «αρνητική ειρήνη». Ο όρος «θετική ειρήνη» περιλαμβάνει την παρουσία/ανάπτυξη κοινωνικής, οικονομικής και πολιτικής δικαιοσύνης, η οποία να εξαλείφει τη δομική βία.

Εκπαίδευση για την ειρήνη
Η εκπαίδευση για την ειρήνη στο πλαίσιο του σχολείου θα πρέπει να μεταφράζεται στη δημιουργία ενός περιβάλλοντος στο οποίο τα παιδιά νιώθουν ασφάλεια και απολαμβάνουν τα δικαιώματά τους, όπως αυτά αναφέρονται στη Σύμβαση. Το σχολείο θα πρέπει επιδιώκει την ανάπτυξη κλίματος το οποίο να ευνοεί την εφαρμογή και την προώθηση συμπεριφορών που να ενσωματώνουν τις αξίες της ειρήνης και τον σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα.

Στο σχολείο θα πρέπει να εφαρμόζονται πολιτικές και πρακτικές οι οποίες να προωθούν την ισότητα και την προστασία από διακρίσεις και ταυτόχρονα την ειρηνική επίλυση συγκρούσεων. Η σχολική μονάδα οφείλει να δημιουργεί ευκαιρίες στις οποίες τα παιδιά να συμμετέχουν με ενεργό και ουσιαστικό τρόπο στην κατανόηση και την εφαρμογή πολιτικών και πρακτικών που προωθούν την ειρήνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα στο σχολικό και το ευρύτερο περιβάλλον.

Η εκπαίδευση για την ειρήνη στο σχολικό περιβάλλον θα πρέπει απαραίτητα να περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την εκπαίδευση των παιδιών σε θέματα κοινωνικού φύλου και σεβασμού της διαφορετικότητας/ποικιλομορφίας, την επιδίωξη της ποιότητας στα μαθησιακά αποτελέσματα, στην εκμάθηση δεξιοτήτων ζωής, στην επίλυση προβλημάτων και την ενίσχυση και υποστήριξη των εκπαιδευτικών προς αυτή την κατεύθυνση.

Εκπαιδευτικές δράσεις/πρωτοβουλίες είναι πιθανόν να έχουν περιοχές επικάλυψης, ωστόσο, κάθε δράση/πρωτοβουλία μπορεί να εκληφθεί ως διαφορετικό πρίσμα μέσα από το οποίο η εκπαίδευση για την ειρήνη καθίσταται η επικρατούσα τάση/κατεύθυνση (mainstream) στην εκπαίδευση.