Εικαστική αφήγηση με πολλές εικασίες

Μια ιστορία με πολύ πήγαινε-έλα. Ο Πίνδαρος Μιχαηλίδης είναι ένας καλλιτέχνης που πιάνει το χέρι του και κόβει το μάτι του. Ξεκίνησε από τη γη, του αρέσει να σκάβει και να φυτεύει κι έχει έναν ελαιώνα στην Ιταλία όπου βγάζει λάδι κι ένα αμπέλι και το τρυγά, ψαρεύει και κυνηγά, μα τον πιο πολύ καιρό του από μικρός του άρεσε να μπαχαλεύει με τα χρώματα και να μαθαίνει κοντά σε ζωγράφους - όχι στον πατέρα του που ήταν επαγγελματίας αρχιτέκτονας και εικαστικός γνωστός, αλλά σε φίλους ζωγράφους, σαν μαθητευόμενος τεχνίτης στην Αναγέννηση.

Γεννήθηκε στην Κύπρο αλλά μεγάλωσε στη Βρετανία, όπου τον πάρκαραν μικρό παιδί σε ιδιωτικό σχολείο οι γονείς του όταν χώρισαν. Ξέρει την Ιταλία, τη Γαλλία και τη Σκωτία, τα Ελληνικά του είναι… της πλάκας αλλά προσπαθεί, λέει ότι έμαθε από την Καίτη Χατζηπατέρα, την Ελληνίδα γυναίκα του που γεννήθηκε στον Καναδά, πολλές ωραίες ελληνικές λέξεις κι από… μένα λίγες αλλά κακές κυπριακές λέει!

Η μαμά του, Έλλη Κισσονέργη (όχι του ζωγράφου), από την Πάφο, μεγάλωσε στην Αφρική και συγγενεύει με την ατελείωτη οικογένεια Οικονόμου, με πολλούς και σπουδαίους καλλιτέχνες όλων των τεχνών, και την οικογένεια του πατέρα του Μιχάλη Μιχαηλίδη, εικαστικού, με θείο τον αρχιτέκτονα Νεοπτόλεμο Μιχαηλίδη. Γιατί όλη αυτή η οικογενειαρχολογία; Για να υποδηλωθεί ότι υπάρχει εδώ ένα background πρόσφορο σε κάθε είδους σύγχυση, ηχητική πρώτα, και γεωγραφική. Το παιδί αυτό δεν είχε καμιά ελπίδα… πολιτιστικής ταυτότητας..! Διαισθητικά τον βάφτισαν Πίνδαρο!

Εξ απαλών ονύχων… αφηρημένος

Ο καλλιτέχνης μεγάλωσε ζωγραφίζοντας τεράστια τελάρα, αφηρημένα, με πυκνή μπογιά και χρώματα της γης που κρατιόντανε σε μια ισορροπία γεωμετρική, να σου θυμίζει Αμερικανική Σχολή παρά Ευρωπαϊκή, και παρ' όλον ότι ζωγραφίζει σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, την Αγγλία, Γαλλία, Ιταλία, όπου έκανε εκθέσεις (η πιο πρόσφατη ήταν πριν από κάνα μήνα στην Πεσκάρα, στην Ιταλία) ζωγράφισε στο Νέο Μεξικό, στις Ην. Πολιτείες, στη Φινλανδία, στη Νότια Κορέα, η δουλειά του επενδύεται κάθε φορά την… οσμή, τα χρώματα, την αφή του τόπου όπου ήρθε στον κόσμο.

Στην Κύπρο τα έργα του έγιναν πιο διαυγή, η μπογιά πιο διάφανη, προχθές τον ρώτησα αν ένα έργο του ήταν ακουαρέλα. Όμως αυτή τη φορά κάτι άλλαξε: Τα ίδια τα χρώματα βάθυναν πιο πολύ, έγιναν πιο sombre, σαν να κρύβουν αντί να φανερώνουν, σαν να συγκρατούν ένα ατού, έναν άσο στο μανίκι, σαν κρυπτικά…

Το εικαστικό έργο σαν θρίλερ

«Αν σε ρωτά κάποιος ‘τι κάνεις’; Θα του πεις αυτό κι αυτό, με λόγια φιλοσοφικά, με λόγια επιστημονικά, με ‘σπουδαίες εξηγήσεις’, αλλά αυτό δεν θα ΄ναι η Αλήθεια». Μου Αφηγείται: «Μέσα σε μια Κλειστή Πόλη. Έγινε ένα έγκλημα. Υπάρχουν τα τεκμήρια για το Έγκλημα που καλείται να λύσει ο Μυστικός Πράκτορας Fuchs (στα Γερμανικά) της Ίντερπολ». (Ο…Αλουπός σκέφτομαι, στα Κυπριακά)…

Μια σειρά από 6 πίνακες ομόχρωμους είναι τα τεκμήρια ενός εγκλήματος, μα «ο κάθε θεατής τα χρησιμοποιεί αλλιώς, και σε ρωτά να μάθει τη λύση και το κοινό είναι δυο λογιών»: Είναι οι άνθρωποι που δεν έχουν καιρό, δουλεύουν χειρωνακτικά, οι παπουτσήδες, οι μαραγκοί, οι κτίστες, να βγάλουν το ψωμί τους, θέλουν να τους πει άλλος για το πώς έγινε το έγκλημα», και είναι εκείνοι που έχουν καιρό, «ο μουχτάρης, ο ταχυδρόμος», ο τοκογλύφος, «ο παπάς;» ρωτώ. «Όχι, όχι, άφησε πίσω τους παπάδες» - λέει. Αυτοί που έχουν καιρό, μπορούν να έχουν τη λύση του μυστηρίου.

Και δυο άνθρωποι είναι στενοχωρημένοι στην Πόλη, η Ελπίδα κι η Ελευθερία. Η Ελπίδα κοιμάται στην αυλή της Ελευθερίας. Ο Μυστικός Πράκτορας Αλουπός βρίσκει «τέσσερεις μάρτυρες, είναι: ο Τσιγγούνης, ο Ζηλιάρης, ο Αμίλητος, ο Απαίσιος. Η Πόλη έχει τρεις Πύλες: Η μια οδηγεί στη Λογική. Η άλλη στο Άγνωστο. Η τρίτη στην Καταστροφή… Ο κόσμος δε ξέρει αν ο δολοφόνος ήταν μέσα στην Πόλη ή αν ήρθε απ' έξω. Η Αλήθεια δολοφονήθηκε… Αλλά στη ζωή την ίδια, όπως και στα αφηρημένα έργα της ζωγραφικής, ο καθείς την καταλαβαίνει όπως μπορεί, την Αλήθεια»...

Μετά από εικοστέσσερεις ώρες

Του λέω πως μοιάζει με ιστορία που την αφηγείσαι, γιατί του λέω δεν έγραψες ένα κείμενο να το διαβάζουν οι επισκέπτες της έκθεσης; Τα έργα αυτά γεννήθηκαν μέσα στην παλιά Λευκωσία… Στο παλιό σπίτι που του άφησε κληρονομιά ο πατέρας του, ο Μιχάλης Μιχαηλίδης, ο Πίνδαρος βρήκε ένα παλιό μπλοκάκι για σχέδια… κι άρχισε έτσι το Θρίλερ, με μια αλεπουδίτσα που ζωγράφισε ρεαλιστικά, που τρώει ένα κομμάτι κρέας, κι ένα άλλο σχέδιο που είναι αγριογούρουνο.

Όχι ένα κυπριακό αγρινό που άρχισε ήδη να βρίσκεται πάλιν υπό διωγμόν και συκοφαντία, κι όταν δεν βρίσκει φαΐ και νερό, ο «πολιτισμός», αντί να το βοηθήσει να επιβιώσει, θα βγει να το σκοτώσει. «Παραστατική» τέχνη πρώτη φορά κάνει, λέει ο Πίνδαρος, το σπίτι αυτό το πατρικό τον έκαμε να ξεκινήσει τα έργα που θα δείτε σ’ αυτή την Έκθεση, από την Τρίτη, 4 Σεπτεμβρίου, 2016, στην Γκαλερί Γκλόρια, στη Λευκωσία. Πού οδηγεί, όμως, το εικαστικό αυτό θρίλερ, σαν ένα αφήγημα με «ανοικτό τέλος»; Ο Πίνδαρος Μιχαηλίδης δεν πολιτικολογεί, το δηλώνει… μα ό,τι δηλώνεις μπορεί να ΄ναι ή να μη είναι η Αλήθεια, μπορεί η Εικασία, ή το μετείκασμά της.

Η αξία έγκειται όμως, στην Τέχνη, όπως και στην Πολιτική, στο τελικό αποτέλεσμά της. Τη «λύση», εγγενή, ΜΕΣΑ στο κάθε έργο που δεν μπορεί παρά να ΄ναι η καλύτερη δυνατή για κείνο, ειδικά, αλλιώς το αποτέλεσμα ΔΕΝ θα πείθει τον θεατή, το έργο δεν θα φτουρήσει. Δεν θα τέρπει. Και τα έργα του Πίνδαρου Μιχαηλίδη είναι μια εξερεύνηση που εκβάλλει στην τέρψη. Κι η Αλήθεια; Μου την… τηλεφωνεί εικοστέσσερεις ώρες ύστερα. «Καμιά φορά καλύτερα να μην της πεις».

Το καθόλου αφηρημένο θρίλερ

Η Κύπρος ταλαντώνεται αυτή την εποχή μαυλιστικά, μαζοχιστικά, ανάμεσα στον φόβο με ό,τι μπορεί να υποβόσκει σαν κισμέτ του… «εκάμαμεν τζ’ εμείς πολλά», με θρησκόληπτη ενοχή, ως «εμβριθής» πολιτική ανάλυση, και το φάσμα του πολέμου παραδίπλα, στο τραγικό Χαλέπι, στη Συρία, όπου πετσοκόβονται αντίρροπες δυνάμεις, με τη CIA να εφοδιάζει, λέει, τους Τούρκους ενάντια στους Κούρδους υπό μόνιμον δίωξιν από τους Τούρκους που τώρα εισβάλλουν -απρόσκλητοι- προετοιμάζοντας στρατηγικά, στρατιωτικά, τις ανταμοιβές τους στην Κύπρο, λιμπιζόμενοι τους υδρογονάνθρακές της και τις βίζες τους προς τη Γερμανία.

Έτσι συντείνει στη δημιουργία μεταναστών και από τη μια πλευρά, και στη «θεραπεία» της από την άλλη… με χιλιάδες πια τα πτώματα ανθρώπων στην ξηρά και στη θάλασσα, νέων γυναικών εγκύων, και παιδιών που έρχονται να εκβράσουν χωρίς την Ελπίδα για Ελευθερία, στις όχθες των ελληνικών νησιών και της Ιταλίας, τους εγγύτερους τόπους στον Παράδεισο που οι Κύπριοι πρωτογνωρίσαμε.

Η τουρκική κατοχή καμουφλαρισμένη θεατρικά στην Αρχαία μας Σαλαμίνα ως ασφυκτικός, αφύσικος εναγκαλισμός με τον εχθρό, δεν είναι παρά αλάτι στις χαίνουσες πληγές αυτού του κόσμου του βαθύτατα διχασμένου από αν-ιστορικές εκ-δηλώσεις δικομματικής διζωνικής, πολυεθνικά προστατευμένης, «αδολης» Αγάπης. Το Θρίλερ του Πίνδαρου Μιχαηλίδη δεν είναι, εντέλει, αφηρημένο. Μήτε μόνο… εικαστικό!

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Η Έκθεση του Πίνδαρου Μιχαηλίδη, με τίτλο «Ένα Αφηρημένο Εγκληματικό Θρίλερ», ανοίγει την Τρίτη ?4 Οκτωβρίου και θα παραμείνει ανοιχτή μέχρι τις 27 Οκτωβρίου 2016. Γκαλερί Γκλόρια, Ζήνωνος Σώζου 3, Λευκωσία 1075. Τηλ. 22 762605. Ώρες Λειτουργίας: Δευτέρα-Παρασκευή 10.30 π.μ.-12.45 μ.μ. και 5.00 - 8.00 μ.μ.. Σάββατο, 10.30 π.μ.-12.45 μ.μ. Like us in Facebook:

ΔΡ ΝΙΚΗ ΚΑΤΣΑΟΥΝΗ
Κριτικός πολιτισμού και πολιτικής