ΜΙΛΤΟΣ ΠΑΣΧΑΛΙΔΗΣ: ΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΔΕΝ ΑΛΛΑΖΟΥΝ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ. ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΤΟΝ ΑΛΛΑΖΟΥΝ

«Τραγουδάμε για δύο θέματα στη ζωή. Για τον έρωτα και τον θάνατο. Δεν τραγουδάμε για τίποτα άλλο. Όλα τα άλλα είναι ενδιάμεσα!», δηλώνει στη «Σημερινή» ο τραγουδιστής και τραγουδοποιός

Όταν είμαι στη σκηνή είναι δύσκολο να είμαι κοινωνιολόγος. Στη σκηνή ζω μια εσωτερική πυρκαγιά

Εγώ παραμένω αριστερός, με αυτό που αντιλαμβάνομαι εγώ ως Αριστερά! Είμαι ενεργός πολίτης

Πολύ γρήγορα κατάφερε να περάσει τη συγκίνηση με τη φωνή του και με τα τραγούδια του ο Μίλτος Πασχαλίδης. Αυτή η συγκίνηση όσο περνάει ο καιρός δυναμώνει. Συνεργάστηκε με τεράστια ονόματα της ελληνικής μουσικής σκηνής. Ευαίσθητος, ονειροπόλος και απίστευτα ειλικρινής. Τον συνάντησα στη Λευκωσία ύστερα από δύο πετυχημένες συναυλίες του με τον Γιώργο Νταλάρα, την ορχήστρα της Εστουδιαντίνα και τον ιδρυτή της Ανδρέα Κατσιγιάννη. Τα λόγια του άλλοτε βάλσαμο κι άλλοτε μαχαίρι...

Δεν με απασχολεί ποιος κρατάει το τιμόνι

Μίλτο Πασχαλίδη, το ελληνικό τραγούδι είναι ταξίδι; Κι αν είναι ταξίδι, οδηγείς εσύ ή οδηγεί η ζωή;

Όλα είναι ταξίδι, όχι μόνο το τραγούδι. Αν είναι ταξίδι, δεν έχει προορισμό, δεν ξέρεις πού βγάζει.

Νιώθεις να το οδηγείς ή να σε οδηγεί αυτό μερικές φορές;

Τίποτα απ’ τα δύο, δεν με απασχολεί ποιος κρατάει το τιμόνι. Υπάρχουν φορές που αισθάνεσαι ότι το κρατάς εσύ, κι άλλες φορές που αισθάνεσαι να βρίσκεσαι μέσα στη θάλασσα κι αφήνεις το σώμα ελεύθερο να σε πάει το κύμα. Κι άμα κινδυνέψεις να πνιγείς, θα αντιδράσεις!

Έχεις πιστέψει ότι είσαι ήδη σε ένα δρόμο που απλώνεται μπροστά σου και σου χαρίζει μια τεράστια αποδοχή στην κοινωνία; Το έχεις συνειδητοποιήσει;

Όχι! Κάθε φορά που το αντιλαμβάνομαι, εκπλήσσομαι. Κάθε φορά! Εκπλήσσομαι και με την αναγνωρισιμότητα που έχω, εκπλήσσομαι και με την αγάπη που δείχνει ο κόσμος στα τραγούδια μου και σε μένα… Δεν ξέρω πώς να το εξηγήσω ακριβώς. Με κάποιο τρόπο, εκεί που όλοι βλέπουν τον Πασχαλίδη, εγώ εξακολουθώ να βλέπω τον Μίλτο (γέλια)…

Γνώριζες από την αρχή της μουσικής σου πορείας ότι θα έφτανες εδώ που έχεις φτάσει σήμερα;

Όχι, διότι αυτό το ταξίδι και τώρα ακόμα δεν έχει προορισμό! Η βασική μου φιλοδοξία ήταν να έχω ένα μίνιμουμ κοινό που να το αφορούν αυτά που γράφω. Κι αυτό το κοινό να είναι τόσο, ώστε να μπορώ να ζω αξιοπρεπώς από τη μουσική και να μη λέω ότι την έχω σαν χόμπι… Ήθελα να μπορώ να ζω αξιοπρεπώς από την εργασία μου. Και τονίζω ότι αυτό είναι μια μετριοπαθής φιλοδοξία -και κακώς- διότι, όπως λέω και στους νεότερους συναδέλφους και στα νέα παιδιά που ονειρεύονται να «γίνουν σαν κι εμένα...», όπου τους απαντάω, «δεν θα έπρεπε να θέλετε να γίνετε σαν κι εμένα, θα έπρεπε να θέλετε να γίνετε σαν τον Μικ Τζάκερ…».

Γιατί τα όνειρα είναι δωρεάν και πρέπει να είναι μεγάλα!

Πρέπει να έχεις και μεγάλα φτερά για να έχεις μεγάλα όνειρα!

Όταν κάνεις μεγάλα όνειρα έχεις τη δυνατότητα να κάνεις και μεγάλα φτερά!...

Αν κάνεις μικρά όνειρα θα κάνεις μικρά φτερά!

Η ουσία είναι να γράφονται ωραία τραγούδια

Γράφεις και στίχο και μουσική. Με αυτό τον τρόπο λες πιο άμεσα όσα έχεις να πεις;

Γράφω και στίχο και μουσική. Μελοποιώ και στίχους άλλων, γράφω και σε μελωδίες άλλων. Δεν έχω απολύτως κανέναν ενδοιασμό σε σχέση με το ποιος υπογράφει κάτι.

Δεν έχεις φόρμουλα;

Καθόλου! Εμένα με ενδιαφέρει να φτιάχνονται ωραία τραγούδια! Ποιος υπογράφει τον στίχο, ποιος τη μουσική ή και τα δύο μού είναι αδιάφορο! Η ουσία είναι να γράφονται ωραία τραγούδια! Όταν έχω κάτι να πω, το λέω. Δεν έχει να κάνει με την αμεσότητα!

Σε έχουν σπρώξει άλλα χέρια με την αγάπη τους, για να βρεθείς στο ποτάμι αυτό που χύνεται στη θάλασσα;

Βέβαια! Ο Μάνος Ξυδούς, ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου με προστάτευε υπό μια έννοια, όπως επίσης και ο Μητροπάνος! Αυτοί οι τρεις ας πούμε ότι είναι οι βασικοί. Με βοήθησαν κι άλλοι πολλοί. Όταν ήμουνα πιτσιρικάς από τους ομότεχνούς μου μόνο αγάπη εισέπραξα!

Τι εισπράττεις από τους ανθρώπους που σε ακούνε στις συναυλίες σου;

Όταν είμαι στη σκηνή είναι δύσκολο να είμαι κοινωνιολόγος. Στη σκηνή ζω μια εσωτερική πυρκαγιά. Οπότε δεν έχω καθαρό μάτι σ’ αυτό που με ρωτήσατε. Όταν όμως τελειώσει η παράσταση και κάνω μια αποτίμηση, μπορώ να καταλάβω... Ο κόσμος διψάει να πεις εσύ αυτά που ο ίδιος δεν μπορεί να πει, διότι δεν έχει μικρόφωνο! Διψάει να μιλήσεις εσύ γι' αυτόν. Αυτό από τη μια μεριά είναι συγκινητικό κι από την άλλη είναι επικίνδυνο!

Έχεις νιώσει να θέλει ο κόσμος μια αγκαλιά από κάποιον;

Αχ, ναι. Αλλά αυτό δεν συμβαίνει μόνο στα χρόνια της κρίσης, αυτό συνέβαινε πάντα!

Οπότε το τραγούδι είναι αγκαλιά!

Το τραγούδι είναι μυθιστορία και παρηγορία.

Ένα τραγούδι μπορεί να κάνει τη διαφορά;

Όχι. Τα τραγούδια δεν αλλάζουν τον κόσμο. Οι άνθρωποι τον αλλάζουν. Τα τραγούδια όμως μπορούν να έχουν ένα χαρακτήρα τέτοιο που να ανάψει μια σπίθα, να ακουμπήσει κάποιος επάνω τους να στηριχτεί, να σηκωθεί εάν έχει πέσει, να παρηγορηθεί, να φουντώσει. Τα τραγούδια και η Τέχνη δεν αλλάζουν τον κόσμο. Οι άνθρωποι αλλάζουν τον κόσμο! Η Τέχνη και ως παιδευτικό εργαλείο παίζει πολύ σημαντικό ρόλο.

Ένα παιδί μπορεί να κάνει τη διαφορά;

Ένα παιδί μπορεί να κάνει τα πάντα! Επειδή είναι αήττητο.

«Μια σπουδή στην απώλεια»
Νέος δίσκος! Νέα αίσθηση του ίδιου σου του εαυτού;

Όχι μόνο. Πάντα πορεύεσαι με μια αίσθηση ότι οι άνθρωποι δεν αλλάζουν μέχρι που βλέπεις τον εαυτό σου να αλλάζει, και λες «τι διάολο», «κάτι αλλάζει»! Ο δίσκος «Περσείδες» (οι κόρες του Περσέα, από τα πεφταστέρια του Αυγούστου), θα εκδοθεί σύντομα. Υπότιτλος του δίσκου: «Μια σπουδή στην απώλεια». Έντεκα τραγούδια και δύο ορχηστρικά που έγραψα σαν σε πυρετό μέσα σε ένα μήνα. Έντεκα σπουδές στην απώλεια (κυρίως στην ερωτική), σε διαφορετικά είδη μουσικής, συμφωνικό τραγούδι, ζεϊμπέκικο, μπλουζ, προκλασικό ή μπαρόκ, βαλς κ.λπ. Εννοιολογικά, ο πιο ολοκληρωμένος δίσκος που έχω κάνει. Είμαι περίεργος και ανυπόμονος να τον μοιραστώ μαζί σας!

Μικρούτσικος, Νταλάρας, Μαχαιρίτσας και άλλοι με τους οποίους μοιράστηκες τη σκηνή. Πώς καθορίζεις πότε θες να βγαίνεις μόνος σου στη σκηνή και πότε με άλλους σπουδαίους καλλιτέχνες;

Πριν από μια δεκαετία το σκεφτόμουν. Και υπήρχαν λόγοι που έβγαινα ή δεν έβγαινα με κάποιον. Τώρα πια δεν το σκέφτομαι. Είναι καθαρά ενστικτώδες και συναισθηματικό! Με τον Θάνο είμαστε φίλοι πάρα πολλά χρόνια. Μου ζήτησε συνεργασία κι απλώς απάντησα θετικά. Τον Γιώργο τον θαυμάζω και τον αγαπώ. Έχω μεγαλώσει με τα τραγούδια του. Αν θες, ήταν κι ένα απωθημένο να παίξω μαζί του. Τα τελευταία δύο χρόνια έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον για τα τραγούδια μου, πράγμα το οποίο με κολακεύει και με τιμά! Πόλυ, η Τέχνη είναι ένα διαρκές σχολείο. Δεν είναι τυχαίο που ο Νταλάρας τόσα χρόνια κάνει αυτό που κάνει μ’ αυτήν τη θαυμαστή επάρκεια! Κάποια στιγμή λοιπόν, θες να δεις και με ποιο τρόπο το κάνει. Οπότε δεν χάνεις τη δυνατότητα να τον ζήσεις από κοντά.

Ένα χαρακτηριστικό για Μικρούτσικο και Μαχαιρίτσα...

Μικρούτσικος, ο τελευταίος εν ζωή ενεργός μεγάλος Έλληνας συνθέτης! Και προσέχω πολύ τις λέξεις μου όταν αναφέρομαι στον Μικρούτσικο: Ο τελευταίος εν ζωή ενεργός μεγάλος Έλληνας συνθέτης! Γιατί εν ζωή μεγάλοι υπάρχουν κι άλλοι, αλλά δεν είναι τόσο ενεργοί όσο ο Θάνος... Οπότε υπ’ αυτή την έννοια, άμα σου λέει «πάμε να παίξουμε μαζί», απλώς πας. Με τον Μαχαιρίτσα είμαστε φίλοι και του χρωστάω τη μεγάλη συγκίνηση το ’97, καθώς ήταν ο πρώτος που είπε τραγούδι μου, το «Απουσία». Το έκανε μεγάλη επιτυχία. Με αγκάλιασε και με βοήθησε όταν ήμουν νεότερος και το χρειαζόμουν. Είχε πάντοτε μια γενναιοδωρία. Παίζουμε με τον Λαυρέντη γιατί γουστάρουμε!

Τραγουδάς στην Αλεξανδρούπολη, τραγουδάς και στη Λευκωσία. Είναι το ίδιο;

Όχι! Έχει να κάνει κυρίως με τα τραγούδια. Σε λίγο πιο τοπικό επίπεδο ισχύουν κάποιες διαφορές. Αυτό λοιπόν έχει να κάνει με τα τραγούδια.

Όταν τραγουδάς στην Κύπρο υπάρχει στο πίσω μέρος του μυαλού σου ότι τραγουδάς σε μια ημικατεχόμενη πατρίδα;

Όχι, στο πίσω μέρος του μυαλού μου... υπάρχει ολοζώντανα μπροστά μου!

Ο έρωτας είναι μια ασθένεια

Κουβαλάς μια εξαιρετική ερωτική ερμηνεία. Ταυτόχρονα διατηρείς και μια πολιτική χροιά. Πώς γίνεται;

Κατοικούν και τα δυο εντός μου. Είμαι μαρξιστής και δεν το έχω κρύψει ποτέ. Είμαι αριστερός, όσο κι αν έχει συκοφαντηθεί τα τελευταία χρόνια η έννοια στην Ελλάδα και στην Κύπρο. Εγώ παραμένω αριστερός, με αυτό που αντιλαμβάνομαι εγώ ως Αριστερά. Είμαι ενεργός πολίτης. Δεν το χαρίζω σε κανέναν αυτό. Το έχω παράσημο. Όσον αφορά το θέμα του έρωτα, ο έρωτας είναι μια ασθένεια... Είναι σαν να έχεις διαρκώς δέκατα... Γιατρός και γιατρικό δεν υπάρχει! Ο έρωτας είναι μια ασθένεια... Είσαι ένας άρρωστος άνθρωπος. Οι γύρω σου βλέπουν ότι είσαι άρρωστος, αλλά εσύ νομίζεις ότι είσαι καλά. Κάθε φορά προσπαθώ να αποφύγω την ασθένεια, αλλά κάθε φορά με συναντάει. Εν κατακλείδι, τραγουδάμε για δύο θέματα στη ζωή. Για τον έρωτα και τον θάνατο. Δεν τραγουδάμε για τίποτα άλλο. Όλα τα άλλα είναι ενδιάμεσα!