Ανθρωπιστική κρίση και προσφυγικό απασχόλησαν σημαντικό συνέδριο Πανεπιστημίων
Την Κύπρο εκπροσώπησε ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Κύπρου, Κωνσταντίνος Χριστοφίδης

Προσφυγικό, κρίση και οικολογία ήταν τα κυριότερα θέματα που απασχόλησαν τριήμερο παγκόσμιο σημαντικό συνέδριο Πανεπιστημίων, στο οποίο συμμετείχε και ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Κύπρου, Κωνσταντίνος Χριστοφίδης. Το 13ο διεθνές συμπόσιο ακαδημαϊκών πραγματοποιήθηκε στη Ρώμη, στις 7 με 10 Σεπτεμβρίου, στην ιστορική Villa Mondragone και σε αυτό συμμετείχαν πέραν των 60 πανεπιστημίων από την Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή, την Κεντρική και τη Λατινική Αμερική. Κύριο θέμα του συνεδρίου ήταν «Η τρίτη αποστολή των πανεπιστημίων για μία νέα παγκόσμια ανάπτυξη».

Κατά το συμπόσιο συζητήθηκε, μεταξύ άλλων, ο ρόλος των πανεπιστημίων στη διαχείριση της μεταναστευτικής κρίσης. Με ποιον τρόπο τα ανώτατα ακαδημαϊκά ιδρύματα μπορούν να βοηθήσουν στην αντιμετώπισή της; Εισάγοντας πολυ-πολιτισμικά προγράμματα; Πώς μπορούν να βοηθήσουν πρόσφυγες φοιτητές να συνεχίσουν τις σπουδές τους; Αυτά ήταν μερικά από τα ζητήματα που τέθηκαν προς προβληματισμό και συζήτηση.

Το κεφάλαιο της ανώτατης εκπαίδευσης στις χώρες της κρίσης συζητήθηκε εις βάθος. Στο πλαίσιο αυτό επικράτησε η άποψη ότι πρέπει να «πιέσουμε» τις χώρες να προχωρήσουν σε ένα καινούργιο εκπαιδευτικό «Σχέδιο Μάρσαλ», ένα σχέδιο ενίσχυσης των χωρών που «αιμορραγούν».

Συζητήθηκαν επίσης οι δύο βασικοί λόγοι της κρίσης:
1. Ο πόλεμος και οι συγκρούσεις και
2. Το οικονομικό χάσμα ανάμεσα στις πλούσιες και φτωχές χώρες.

Διαφάνηκε, δε, ότι η μετανάστευση των καλά εκπαιδευμένων ανθρώπων διευρύνει ακόμη περισσότερο το χάσμα αυτό. Ο πρύτανης του πανεπιστημίου της Δαμασκού σημείωσε «ότι προέρχεται από μια χώρα που σήμερα πολεμούν 200.000 ξένοι στρατιώτες με όπλα από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ», ενώ το αποτέλεσμα του πολέμου ήταν η «παραγωγή» πέντε εκατομμυρίων προσφύγων.

Συμπεράσματα του συμποσίου
Στα συμπεράσματα του συνεδρίου συμπεριλαμβάνεται η ανάγκη ενδυνάμωσης των κοινωνικών και των ανθρωπιστικών σπουδών στα πανεπιστήμια. Η κρίση σήμερα δεν είναι μόνο οικονομική, είναι μία κρίση ανθρωπιστική που πηγάζει από την παράβλεψη αξιών για χάρη της τεχνολογικής μεταφοράς. Τα Πανεπιστήμια πρέπει επιτέλους να εστιάσουν την προσοχή τους στις αξίες της ζωής, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του διεθνούς δικαίου.

Στα φαινόμενα κρίσης που πλήττουν την παγκόσμια κοινότητα, ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου του Σαράγεβο ανέφερε ότι η Ισλαμοφοβία δεν είναι η λύση. Συμφωνήθηκε, επίσης, ότι τα Πανεπιστήμια και οι ηγεσίες τους πρέπει να παρέμβουν δυναμικά και να διαδραματίσουν επιτέλους τον ιστορικό και ηθικό τους ρόλο: Να συμπαρασταθούν σε αποφάσεις που συνδράμουν στη διασφάλιση της ειρήνης και της αειφόρου ανάπτυξης, αλλά και να σταθούν απέναντι, όταν χρειάζεται, σε πολιτικές και άλλες εξουσίες που πλήττουν τις αξίες του ανθρωπισμού και τον ίδιο τον άνθρωπο. Συζητήθηκε, μεταξύ άλλων, και η οικολογική κρίση, ως μία ακόμη κρίση στην οποία χρειάζεται τα Πανεπιστήμια να απαντήσουν με αποτελεσματικούς τρόπους.

Λέξεις-αξίες
Μίλησαν δεκάδες Πρυτάνεις και ακούστηκαν κατ' επανάληψη οι λέξεις-αξίες «αλληλεγγύη», «ειρήνη», «αξιοπρέπεια», «σεβασμός», «αποδοχή» κ.λπ. Ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Κύπρου μαζί με τον Πρύτανη του Πανεπιστημίου του Μπάρι είχαν την τελική ευθύνη της καταγραφής των γενικών συμπερασμάτων της συνεδρίας, αλλά και της τελικής τοποθέτησης. Μάλιστα, στην καταληκτική του τοποθέτηση ο κ. Χριστοφίδης, με αφορμή την ανθρωπιστική κρίση, τους πρόσφυγες και τη μετανάστευση, αναφέρθηκε και στη δική του ιστορία ζωής, όντας πρόσφυγας του 1974.

«Ήμουν κι εγώ 15 χρονών όταν έφυγα από το σπίτι μου μετά την τουρκική εισβολή του 1974. Νόμιζα ότι έφευγα για ένα βράδυ, αλλά τελικά έφυγα για 42 χρόνια και ακόμη δεν επέστρεψα. Ξέρω τι σημαίνει να χάνεις τον τόπο και το σχολείο σου. Η ζωή ποτέ δεν είναι πια η ίδια, γιατί απλά η νοσταλγία παράγει πολύ πόνο. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος να λύσουμε το προσφυγικό, πρέπει να τελειώσει ο πόλεμος και να επιστρέψουν οι άνθρωποι, με ασφάλεια, πίσω στα σπίτια τους, πρέπει οι φτωχές χώρες να βοηθηθούν οικονομικά, ώστε να αναπτυχθούν για να ζήσουν οι άνθρωποι με αξιοπρέπεια στον τόπο τους», ανέφερε μεταξύ άλλων.

Η Ισλαμοφοβία δεν είναι απάντηση
Ο κ. Χριστοφίδης συνέχισε λέγοντας ότι η Ισλαμοφοβία δεν είναι η απάντηση, αλλά θα είναι μεγάλη παράλειψη, εάν σήμερα δεν εισαχθεί ακόμη ένας όρος, αυτός της «Χριστιανοφοβίας», ειδικά στην περιοχή των συγκρούσεων, όπου οι Χριστιανοί ήταν 27% το 1917 και λιγότερο από 4% σήμερα. «Είναι φανερό ποιοι πληθυσμοί κινδυνεύουν περισσότερο. Οι Χριστιανοί και άλλες μη μουσουλμανικές μειονότητες της περιοχής. Η αλήθεια δεν είναι ταμπού» σημείωσε.

Ο Καθηγητής Κωνσταντίνος Χριστοφίδης ζήτησε, επίσης, την άδεια να αναφερθεί σε ακόμη ένα θέμα που μπορεί να μην σχετίζεται άμεσα με τη μετανάστευση, αλλά ήταν σημαντικό να θιγεί σε μία συνάντηση Πρυτάνεων, ως ζήτημα για προβληματισμό. Τη δίωξη χιλιάδων ακαδημαϊκών από την Τουρκία, όπως επίσης και την καταπάτηση του δικαιώματος της ελεύθερης έκφρασης σε χιλιάδες ακαδημαϊκούς.