ΜΠΗΚΑΝ ΣΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΤΩΝ ΠΟΠ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΓΕ ΤΗΣ Ε.Ε. ΠΕΝΤΕ ΚΥΠΡΙΑΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ

Το Κολοκάσι Σωτήρας, το γλυκό τριαντάφυλλο του Αγρού, το λουκούμι και τα κουφέτα αμυγδάλου της Γεροσκήπου και το λουκάνικο Πάφου βρίσκονται στη λίστα, ενώ το χαλλούμι βρίσκεται στον δρόμο για κατοχύρωση

Σε προχωρημένο στάδιο, για να σταλούν στην Ευρώπη, οι φάκελοι άλλων πέντε παραδοσιακών εδεσμάτων, του ροδοστάγματος του Αγρού, του λουκάνικου, του χοιρομεριού, της λούντζας και της ποσυρτής της Πιτσιλιάς

Στα πέντε έφτασαν τα κυπριακά προϊόντα με «ταυτότητα» ευρωπαϊκή, μετά και την κατοχύρωση την περασμένη Τετάρτη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή του Κολοκασιού Σωτήρας/Κολοκάσι-Πούλλες Σωτήρας στο μητρώο Προστατευομένων Ονομασιών Προέλευσης (ΠΟΠ) και Προστατευομένων Γεωγραφικών Ενδείξεων (ΠΓΕ).

Η αρχή έγινε με το λουκούμι Γεροσκήπου, το οποίο πήρε το ευρωπαϊκό «διαβατήριο» στις 15 Δεκεμβρίου του 2007 και ακολούθησε τα κουφέτα αμυγδάλου της Γεροσκήπου στις 3 Μαρτίου του 2012. Στη συνέχεια ακόμα ένα προϊόν της Πάφου μπήκε στο μητρώο, το λουκάνικο, στις 20 Οκτωβρίου του 2015 και μετά πήρε σειρά ο Αγρός, με το γλυκό τριαντάφυλλό του στις 21 Ιουνίου του 2016. Το κολοκάσι των Κοκκινοχωρίων έκλεισε την πρώτη πεντάδα των κυπριακών παραδοσιακών προϊόντων που έχουν εγγραφεί στο μητρώο ΠΟΠ και ΠΓΕ της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σημειώνεται ότι μέχρι σήμερα στο μητρώο μπήκαν περισσότερα από 1.300 προϊόντα από όλα τα κράτη-μέλη, άγνωστα μέχρι πρότινος στις ξένες αγορές, τα οποία τα τελευταία χρόνια καταφέρνουν να κερδίσουν την εμπιστοσύνη των Ευρωπαίων καταναλωτών, χάρη στην απόκτηση Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης και Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης.

Στην τελική ευθεία το χαλλούμι

Στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για έγκριση εξάλλου βρίσκεται και ο φάκελος του κυπριακού χαλλουμιού, του οποίου η αίτηση εξετάζεται αυτή την εποχή και αναμένεται σύντομα η σχετική απόφαση κατοχύρωσης, όπως δήλωσε και την περασμένη εβδομάδα ο Υπουργός Γεωργίας Νίκος Κουγιάλης. Σε χαιρετισμό του στο 5ο ετήσιο Φεστιβάλ αιγοπρόβειου χαλλουμιού στην κοινότητα Πραστειό-Αυδήμου, ο κ. Κουγιάλης εξέφρασε την αισιοδοξία του ότι πολύ σύντομα οι προσπάθειες χρόνων θα καρποφορήσουν και παρά τις αντιξοότητες και τα προβλήματα «που κάποιοι έθεσαν στον δρόμο μας», η Κύπρος βρίσκεται κοντά στην κατοχύρωση του χαλλουμιού μας ως Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ).

Ως γνωστόν, ο φάκελος του χαλλουμιού πέρασε από τα μύρια κύματα μέχρι να φτάσει σε αυτό το σημείο, παραμένει εδώ και δύο περίπου χρόνια κλειδωμένος στα συρτάρια των Βρυξελλών, ενώ Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι αιγοπροβατοτρόφοι, αγελαδοτρόφοι και τυροκόμοι αναμένουν με αγωνία τη σχετική δημοσίευση στην επίσημη εφημερίδα της Κομισιόν. Σύμφωνα επίσης με τη λειτουργό του Υπουργείου Γεωργίας Μαριάννα Μαρίνου, έχει ολοκληρωθεί η διαβούλευση μεταξύ της Κύπρου και άλλων ευρωπαϊκών και τρίτων χωρών και τα αποτελέσματα της διαβούλευσης έχουν σταλεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπου αναμένεται η απόφασή της.

Κι άλλα στα σκαριά

Στα σκαριά βρίσκονται ακόμα πέντε φάκελοι για ένταξη των προϊόντων σε καθεστώς Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης και Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης. Οι φάκελοι που εξετάζονται σε εθνικό επίπεδο αφορούν τα εξής προϊόντα: το ροδόσταγμα του Αγρού, τα λουκάνικα, το χοιρομέρι, τη λούντζα και την ποσυρτή της Πιτσιλιάς. Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με την κ. Μαρίνου, οι φάκελοι των τεσσάρων αλλαντικών της Πιτσιλιάς βρίσκονται σε αρκετά προχωρημένο στάδιο, για να σταλούν στην Ευρώπη.

Αξίζει να αναφερθεί ότι μέχρι σήμερα στο μητρώο των προϊόντων ΠΟΠ ή ΠΓΕ επιχείρησαν να μπουν 28 κυπριακά προϊόντα, μεταξύ των οποίων το Πισσουρκώτικο χαλλούμι, ο Τραχανάς Κύπρου και η Φλαούνα Κύπρου, χωρίς όμως τα πλείστα από αυτά να καταφέρουν να περάσουν το στάδιο της αξιολόγησης σε τοπικό επίπεδο και να απορριφθούν οι αιτήσεις τους ή και να αποσυρθούν. Επισημαίνεται ότι η όλη διαδικασία, που απαιτείται για την κατοχύρωση των προϊόντων ως ΠΟΠ ή ΠΓΕ είναι αρκετά περίπλοκη και χρονοβόρα, αφού περιλαμβάνει διάφορα στάδια αξιολόγησης των φακέλων, τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και σε ευρωπαϊκό.

Πολλά στάδια αξιολόγησης

Η ευθύνη για την προετοιμασία των φακέλων και για την υποβολή των αιτημάτων καταχώρισης νέων ονομασιών ανήκει βέβαια στους ίδιους τους παραγωγούς. Το Υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, ωστόσο, αναλαμβάνει υποστηρικτικό, συντονιστικό ρόλο, τέτοιο που να ενθαρρύνει τους παραγωγούς προς τη συγκεκριμένη κατεύθυνση και να αντιμετωπίζει τα προβλήματα, που ενδεχομένως προκύπτουν.

Η διαδικασία, που απαιτείται για την κατοχύρωση των προϊόντων ως προϊόντων ΠΟΠ ή ΠΓΕ, περιλαμβάνει διάφορα στάδια αξιολόγησης των φακέλων, τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και σε ευρωπαϊκό. Κατ' αρχάς οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να συντάξουν ένα φάκελο, που να περιλαμβάνει τα στοιχεία, έγγραφα ή και φωτογραφικό υλικό, που να τεκμηριώνουν ότι το προτεινόμενο προϊόν ανήκει σε μια παραδοσιακή καλλιέργεια της περιοχής.

Στον φάκελο πρέπει να ενσωματωθούν και τα αποτελέσματα εργαστηριακών αναλύσεων, που να επιβεβαιώνουν τη διαφορετικότητα των χαρακτηριστικών που φέρουν τα επίμαχα προϊόντα. Ο φάκελος αυτός κατατίθεται αρχικά στις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος και εφόσον αποσπάσει τη θετική εισήγησή τους, παραπέμπεται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το δεύτερο στάδιο της αξιολόγησης.

Εφόσον αξιολογηθεί θετικά, δημοσιοποιείται σε διεθνές επίπεδο, προκειμένου να δοθεί το δικαίωμα υποβολής ενστάσεων σε τυχόν θιγόμενους. Μετά την εξέταση ενστάσεων, που μπορεί να έχουν υποβληθεί, και στην περίπτωση που αυτές που κριθούν αβάσιμες, η Επιτροπή κάνει αποδεκτό το αίτημα και η ονομασία καταχωρίζεται στο Κοινοτικό Μητρώο Προστατευόμενων Ονομασιών Προέλευσης και Προστατευόμενων Γεωγραφικών Ενδείξεων.

Θεσμός από το 1992

Επισημαίνεται ότι το καθεστώς για την προστασία της ονομασίας προέλευσης και της γεωγραφικής ένδειξης θεσπίστηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση το 1992. Η παρατηρούμενη στροφή προς τη μεσογειακή διατροφή, αλλά και τα διατροφικά σκάνδαλα που έχουν ξεσπάσει κατά καιρούς, έχουν σπρώξει το καταναλωτικό κοινό προς την αναζήτηση ποιοτικών και πιστοποιημένων αγροτικών προϊόντων και τροφίμων. Διαμορφώθηκαν έτσι σε διεθνές επίπεδο συνθήκες ευνοϊκές, ώστε τα προϊόντα που έχουν ενταχθεί σε καθεστώς ΠΟΠ και ΠΓΕ, να αποκτήσουν μια περίοπτη θέση στα διεθνή ράφια και να γίνουν ανάρπαστα στις τάξεις των καταναλωτών.

Οι Κύπριοι παραγωγοί αλλά και το κράτος, σε μια εποχή που δοκιμάζονται έντονα από την οικονομική κρίση, αντιλαμβάνονται όλο και περισσότερο ότι η ονομασία προέλευσης και η γεωγραφική ένδειξη μπορούν να λειτουργήσουν ως διαβατήρια για την είσοδο των προϊόντων τους στις ξένες αγορές και ενδιαφέρονται ιδιαιτέρως για την ένταξη όσο το δυνατόν περισσότερο κυπριακών παραδοσιακών προϊόντων στο ευρωπαϊκό μητρώο.

Ο κόσμος ζητάει προϊόντα με ονομασία προέλευσης

Εστιάζοντας στην αξία της κατοχύρωσης των προϊόντων με την Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης και με την Προστατευόμενη Γεωγραφική Ένδειξη, η κ. Μαρίνου παρατήρησε ότι τα συγκεκριμένα προϊόντα τυγχάνουν καλύτερης διάθεσης στην Ευρώπη, γιατί ο κόσμος πλέον ζητάει ποιοτικά προϊόντα, τα οποία έχουν μια ονομασία προέλευσης. «Αυτή είναι η τάση που υπάρχει τώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση», συμπλήρωσε και σε αυτό ακριβώς προσπαθούμε κι εμείς να επενδύσουμε, κατέληξε.