Οδικό χάρτη με τα στάδια που προηγούνται της εφαρμογής του ΓεΣΥ κατέθεσε η Κυβέρνηση
Σε κλίμα συναίνεσης ολοκληρώθηκε το Εθνικό Συμβούλιο για το ΓεΣΥ, υπό την Προεδρία του Προέδρου της Δημοκρατίας Νίκου Αναστασιάδη, όπου επετεύχθη συμφωνία έξι σημείων

Θετική συναντίληψη, ως προς τα βήματα που πρέπει να ακολουθηθούν για να καταστεί επιτέλους δυνατή η εφαρμογή ενός Γενικού Σχεδίου Υγείας, φαίνεται πως έχουν Κυβέρνηση και κοινοβουλευτικά κόμματα, όπως αυτό διαφάνηκε από τη χθεσινή τρίωρη σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών στο Προεδρικό, υπό την Προεδρία του ΠτΔ Νίκου Αναστασιάδη.

Αυτό επιβεβαίωσε και ο Αναπληρωτής Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Βίκτωρας Παπαδόπουλος, ο οποίος, σε δηλώσεις του μετά το τέλος της Σύσκεψης, έκανε λόγο για συμφωνία σε έξι σημεία, τα οποία θα αποτελέσουν και κοινή βάση συνέχισης των συζητήσεων για το ΓεΣΥ.

Αυτά είναι:
1. Να προωθηθεί και να εφαρμοστεί Γενικό Σχέδιο Υγείας στη βάση των μελετών και σχεδιασμών του ΟΑΥ.
2. H αυτονόμηση των δημοσίων νοσηλευτηρίων αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση ως αναπόσπαστο κομμάτι των σχεδιασμών.
3. H ψήφιση των νομοσχεδίων για αυτονόμηση των νοσηλευτηρίων και η εφαρμογή του ΓεΣΥ να γίνουν ταυτόχρονα και η σταδιακή εφαρμογή στη βάση χρονοδιαγραμμάτων που θα καθοριστούν.
4. Eξίσου απαραίτητη προϋπόθεση αποτελεί η ολοκλήρωση το συντομότερο δυνατόν της διαδικασίας κατακύρωσης του διαγωνισμού για το λογισμικό του ΟΑΥ.
5. Παράλληλα, θα συνεχιστεί η προσπάθεια επίλυσης ή άμβλυνσης των καθημερινών προβλημάτων που αντιμετωπίζει ο τομέας της δημόσιας Υγείας και οι ασθενείς στα δημόσια νοσηλευτήρια.
6. Ο διάλογος Κυβέρνησης - κομμάτων θα συνεχιστεί, προκειμένου να καταλήξουν σε τελικές αποφάσεις.

Στην πορεία νέα σύσκεψη
Ερωτηθείς, αν έχει καθοριστεί νέα σύσκεψη, ο κ. Παπαδόπουλος είπε ότι «αυτό είναι κάτι που θα καθοριστεί στην πορεία», προσθέτοντας ωστόσο ότι συζητήθηκαν κάποια χρονοδιαγράμματα μέχρι να είναι όλοι έτοιμοι. Πρόσθεσε παράλληλα ότι δόθηκε μια πρόταση από πλευράς Κυβέρνησης, δόθηκαν και οι προτάσεις των κομμάτων και θα γίνει ανάλογη συνεργασία και από τις δύο πλευρές, μέχρις ότου υπάρξει κάποια κατάληξη.

Σε ερώτηση, ο κ. Παπαδόπουλος είπε ότι η Κυβέρνηση έχει δώσει μια πρόταση που περιλαμβάνει και έναν οδικό χάρτη. Τέλος, ο κ. Παπαδόπουλος επανέλαβε ότι τα όσα αποφασίστηκαν στη χθεσινή σύσκεψη είναι «πάρα πολύ σημαντικά».

Ο προτεινόμενος οδικός χάρτης
Σύμφωνα με τον οδικό χάρτη που κατέθεσε η Κυβέρνηση στη σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών, τα υπολογιζόμενα χρονοδιαγράμματα μέχρι την εφαρμογή του ΓεΣΥ είναι τα εξής:

1. Αυτονόμηση Δημόσιων Νοσηλευτηρίων
· Εισαγωγή Νομοθεσίας - Σεπτέμβριος 2016
· Έναρξη λειτουργίας του Αυτονομημένου Οργανισμού - 1ο εξάμηνο 2017
Σημειώνεται ότι μέχρι την ίδρυση του Οργανισμού, θα κατετεθούν και οι κανονισμοί για τα εργασιακά θέματα του Αυτονομημένου Οργανισμού

2. Έναρξη Σταδιακής Εισαγωγής ΓεΣΥ - Ενεργοποίηση Οργανισμού Ασφάλισης Υγείας ως ασφαλιστικού οργανισμού:
· Κατακύρωση Διαγωνισμού: Σεπτέμβριος 2016
· Ολοκλήρωση Λογισμικού OAY: Πριν από το τέλος του 2017
· Ανάληψη Παραπομπών Ασθενών στον Ιδιωτικό τομέα και Εξωτερικό: Με την ολοκλήρωση Λογισμικού - Τέλος 2017
· Εξωνοσοκομειακή Φροντίδα (φάρμακα, αναλύσεις, διαγνωστικά): Σταδιακή Εισαγωγή από την έναρξη της λειτουργίας του Λογισμικού μέχρι τέλος 2019
· Εισαγωγή της Ενδονοσοκομειακής πτυχής του ΓεΣΥ: Ιανουάριος 2020

3. Για τη σύσταση του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων, την Ίδρυση Πανεπιστημιακών Κλινικών και την εισαγωγή της ηλεκτρονικής υγείας, θα υποβληθούν νομοσχέδια μέχρι το 1ο τρίμηνο του 2017, με στόχο τη λειτουργία τους τέλος του 2017

Πλαίσιο αυτονόμησης
1. Αρχή αυτονόμησης: Η μετατροπή των Δημόσιων Νοσηλευτηρίων σε αυτονομημένα ανεξάρτητα νοσηλευτήρια είναι το πιο σημαντικό προαπαιτούμενο για την εφαρμογή του ΓεΣΥ, και προϋποθέτει τη μετατροπή τους σε αυτόνομες διοικητικά και οικονομικά μονάδες κόστους, για εξασφάλιση συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού μεταξύ των δημόσιων και ιδιωτικών παροχέων υγείας.

2. Νομικό καθεστώς αυτονομημένων οργανισμών: Σύμφωνα με το ήδη κατατεθέν από το Υπουργείο Υγείας νομοσχέδιο, προβλέπεται η δημιουργία ενός Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου, στο οποίο θα υπάγονται όλα τα νοσοκομεία. Η διοίκηση του αυτονομημένου οργανισμού δεν θα παρεμβαίνει στη διοίκηση των νοσηλευτηρίων, ενώ η δημιουργία ενός αυτόνομου οργανισμού είναι η ελάχιστη προϋπόθεση.

3. Οικονομική Αυτονόμηση - Χρηματοδότηση ΓεΣΥ
· Πρόταση Κυβέρνησης με βάση μελέτες: Αύξηση των δαπανών στην υγεία στο 1,221 δις ευρώ (αν εφαρμοζόταν το ΓεΣΥ το 2018 υπό αυτονόμηση).

Με βάση το βασικό σενάριο της μελέτης Mercer, η χρηματοδότηση θα προέλθει από τέσσερις πηγές:
* Κρατική συνεισφορά περίπου στο 4,5% των εισοδημάτων
* Εισφορές (νέα φορολογία) επί του εισοδήματος ανά εργαζόμενο
* Εισφορές (νέα φορολογία) επί του εισοδήματος από τους εργοδότες
* Συμπληρωμές ανά επίσκεψη

Ο κυβερνητικός οδικός χάρτης διευκρινίζει ότι έχουν εκπονηθεί διάφορα σενάρια για το ύψος των συνεισφορών εργοδότη-εργοδοτουμένων, καθώς και το ύψος των συμπληρωμών, όπως επίσης διευκρινίζεται ότι η ευχέρεια του κράτους να καταβάλλει το 4,5% εξαρτάται από την οικονομική αυτονόμηση των νοσοκομείων.

4. Χρηματοδότηση αυτονομημένων νοσηλευτηρίων
Με την εφαρμογή της αυτονόμησης, η χρηματοδότηση των νοσηλευτηρίων θα πρέπει να προέρχεται από τις εισπράξεις του κάθε νοσηλευτηρίου από τον Οργανισμό Ασφάλισης Υγείας, με βάση τις υπηρεσίες που θα παρέχει για τις οποίες και θα κοστολογεί/χρεώνει.

5. Διοικητική αυτονόμηση
Τα αυτονομημένα νοσηλευτήρια θα διοικούνται από ολιγομελείς διευθυντικές ομάδες με εξειδικευμένους managers, που θα προσληφθούν με συμβόλαια καθορισμένης διάρκειας και οι οποίοι δεν θα είναι δημόσιοι υπάλληλοι. Όσον αφορά στον ρόλο του Υπουργείου Υγείας, αυτό δεν θα είναι παροχέας των υπηρεσιών, αλλά θα έχει εποπτικό ρόλο στρατηγικού σχεδιασμού, με μικρότερο αριθμό προσωπικού.

Όσον αφορά στο καθεστώς των Δημόσιων Λειτουργών Νοσοκομείων, σύμφωνα με την Κυβέρνηση, πρέπει να διασφαλιστεί πλήρως το καθεστώς των δημόσιων λειτουργών στα νοσοκομεία, όπως επίσης και θα δοθούν κίνητρα για μετάβαση στον αυτονομημένο οργανισμό όσων το επιλέξουν. Επίσης, οι νέες προσλήψεις θα γίνονται στο μέλλον με διαφορετικούς όρους εργοδότησης, με βάση συμβόλαια ιδιωτικού δικαίου, αλλά και υποχρέωση μεταφοράς στον Αυτονομημένο Οργανισμό όταν αυτός δημιουργηθεί.

Απαρχή νέας περιόδου
Την έναρξη μιας νέας περιόδου για τα θέματα υγείας, η οποία θα είναι πρόσφορη για την επίλυση των καθημερινών προβλημάτων που ταλανίζουν αυτόν τον τομέα, σηματοδότησε η κοινή συναντίληψη των πολιτικών αρχηγών κατά τη χθεσινή σύσκεψη, σύμφωνα με τον Υπουργό Υγείας Γιώργο Παμπορίδη.

Σε δηλώσεις του, με αφορμή τα όσα αποφασίστηκαν στο Εθνικό Συμβούλιο για την Υγεία, ο κ. Παμπορίδης ευχαρίστησε εν πρώτοις τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας για την καθοριστικής σημασίας πρωτοβουλία να συγκαλέσει τη σύσκεψη, και ακολούθως τους πολιτικούς αρχηγούς για την προετοιμασία που έκαναν και τις προτάσεις που κατέθεσαν για την εφαρμογή του ΓεΣΥ.

«Ήταν πράγματι όλοι οι αρχηγοί ή εκπρόσωποι των κομμάτων πολύ καλά μελετημένοι, με αποτέλεσμα την επίτευξη αυτής της εθνικής, θα έλεγα, συναντίληψης», σημείωσε ο κ. Παμπορίδης. Εν συνεχεία, εξέφρασε την αισιοδοξία του, ότι η συναντίληψη αυτή θα αποτελέσει την απαρχή μιας νέας περιόδου, κατά την οποία θα επιλυθούν οριστικά όλα τα προβλήματα της καθημερινότητας με τέτοιον τρόπο, που θα είναι επωφελής για την κοινωνία, τους ασθενείς και τους επαγγελματίες στον χώρο της υγείας».

Ερωτηθείς πότε θα εφαρμοστεί το ΓεΣΥ, ο Υπουργός Υγείας είπε ότι «το ΓεΣΥ δεν είναι μια αφηρημένη έννοια η οποία μπορεί ενδεχομένως να έρθει στη ζωή μας από τη μια μέρα στην άλλη, υποστήριξε ο κ. Παμπορίδης, ενώ απέδωσε τη μη εφαρμογή του σχεδίου εως τώρα στην έλλειψη πολιτικής συνεννόησης.

Πλέον, κατέληξε ο Υπουργός Υγείας, «θεωρώ ότι υπάρχει πολιτική βούληση για να μπορέσουν να υλοποιηθούν πρώτα διά των νομοσχεδίων και αμέσως μετά διά των πράξεων υλοποίησης, σταδιακά, όλες οι πτυχές που μιλούν πλέον για ένα σύστημα υγείας το οποίο θα λειτουργεί εύρυθμα διά της πλήρους εκμετάλλευσης όλων των πόρων, τόσο του ιδιωτικού όσο και του δημόσιου τομέα, προκειμένου ο ασθενής να παίρνει το αυτονόητο».

Οι δηλώσεις των κομμάτων
Την πρόθεσή τους να συνδράμουν αποφασιστικά για να καταστεί δυνατή η εφαρμογή ενός Γενικού Σχεδίου Υγείας εξέφρασαν, μέσω δηλώσεων και ανακοινώσεών τους, μέλη των κοινοβουλευτικών κομμάτων. Σε σχετική ανακοίνωσή του μετά το τέλος της σύσκεψης, ο Δημοκρατικός Συναγερμός επεσήμανε ότι στόχος του κόμματος είναι η εφαρμογή ενός κοινωνικά αλληλέγγυου Συστήματος Υγείας, που θα δίνει ισότιμη και καθολική πρόσβαση στο σύνολο των πολιτών σε όλα τα Νοσηλευτήρια -δημόσια και ιδιωτικά- και με ελεύθερη επιλογή γιατρού.

«Σημαντικό είναι επίσης», συνεχίζει η ανακοίνωση, «ότι, μέχρι την εφαρμογή του ΓεΣΥ, θα συνεχιστούν τα πετυχημένα προγράμματα της Κυβέρνησης που αφορούν την 'παραπομπή ασθενών' προς άμβλυνση του προβλήματος των λιστών αναμονής στα δημόσια νοσηλευτήρια».

Οι εισηγήσεις του ΑΚΕΛ
Τη θέση ότι το κόμμα του κάθισε στο τραπέζι του διαλόγου με ανοικτό πνεύμα, προσπαθώντας να πετύχει το καλύτερο δυνατό για τους ασθενείς και την κοινωνία εξέφρασε, εξερχόμενος του Προεδρικού Μεγάρου, ο Γενικός Γραμματέας του ΑΚΕΛ Άντρος Κυπριανού, προσθέτοντας ότι το κόμμα κατέθεσε συγκεκριμένες θέσεις και εισηγήσεις στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Πιο συγκεκριμένα, οι θέσεις ήταν:

1. Η αναδιοργάνωση και ο εκσυγχρονισμός των νοσηλευτηρίων που θα οδηγήσουν σε διοικητική και οικονομική αυτονόμησή τους δεν μπορεί να αποτελέσει άλλοθι για τη μη εφαρμογή του ΓεΣΥ.

2. Η αναδιοργάνωση, ο εκσυγχρονισμός και η αυτονόμηση πρέπει να είναι παράλληλη διαδικασία με την εφαρμογή του ΓεΣΥ μέσα σε αυστηρά χρονοδιαγράμματα και για τους δύο τομείς.

3. Πρέπει να γίνει κατανοητό από την Κυβέρνηση ότι χρειάζεται πραγματική στήριξη των δημόσιων νοσηλευτηρίων, που θα αποτελούν τη ραχοκοκκαλιά του ΓεΣΥ, και, για τον σκοπό αυτό, η Κυβέρνηση πρέπει να διαθέσει ένα ποσό χρημάτων.

4. Επιπρόσθετα, χρειάζεται σύγχρονη δομή στη στελέχωση και διοίκηση, για ευελιξία στη λήψη αποφάσεων και προσαρμοστικότητα στις συνεχείς αλλαγές της κοινωνίας και των ιατρικών πραγμάτων.

5. Η Κυβέρνηση οφείλει να προχωρήσει τάχιστα στην κατάθεση και ψήφιση του νομοθετικού πλαισίου για την εφαρμογή του ΓεΣΥ, όπως έχει σχεδιαστεί και όπως έχει συμφωνηθεί με ευρύτατη πολιτική και κοινωνική συναίνεση από τον Μάη του 2012.

6. Η Κυβέρνηση οφείλει να ενισχύσει τη διαφάνεια και τον έλεγχο και την ανεξαρτησία του Οργανισμού Ασφάλισης Υγείας (Ο.Α.Υ.), για να διασφαλίζεται η χρηστή διοίκηση, η διάκριση εξουσιών και η θωράκιση από πολιτικές παρεμβάσεις στη διαχείριση του ταμείου και από φαινόμενα αδιαφάνειας και διαφθοράς. Πρέπει, επίσης, να δώσει εντολές για άμεση ολοκλήρωση της διαδικασίας για το μηχανογραφικό σύστημα του Ο.Α.Υ. Αυτό θα αποτελέσει απτή απόδειξη της βούλησής της για εφαρμογή του ΓΕΣΥ.

Το ΓεΣΥ, γέννημα της ΕΔΕΚ
Από πλευράς του, ο Πρόεδρος της ΕΔΕΚ Μαρίνος Σιζόπουλος ανέφερε ότι η ΕΔΕΚ θα συνδράμει την προσπάθεια που θα καταβληθεί να προχωρήσει ο σχεδιασμός για το ΓεΣΥ, σημειώνοντας όμως ότι, παρ' όλο που υπήρξε συμφωνία πάνω στις βασικές αρχές, πιθανόν να υπάρξουν διαφοροποιήσεις στις λεπτομέρειες και τον τρόπο πρακτικής εφαρμογής.

Η ΕΔΕΚ, πρόσθεσε, «θα συνδράμει αυτή την προσπάθεια, γιατί πρέπει να γνωρίζουμε ότι το ΓεΣΥ είναι γέννημα-θρέμμα και υιοθέτηση της ΕΔΕΚ». Υπενθύμισε ότι με παρεμβάσεις της ΕΔΕΚ ψηφίστηκε η νομοθεσία το 2001 και με παρεμβάσεις της ΕΔΕΚ έγινε η σημερινή συνάντηση, την οποία και ζητά από τον Απρίλιο 2015.

Ταυτόχρονη συζήτηση νομοσχεδίων
Ο Αναπληρωτής Πρόεδρος του ΔΗΚΟ Μάρκος Κυπριανού ανέφερε ότι τα νομοσχέδια για την αυτονόμηση των δημόσιων νοσηλευτηρίων και του ΓεΣΥ θα πρέπει να κατατεθούν και να συζητηθούν ταυτόχρονα στη Βουλή, καθώς και ότι θα πρέπει να καθοριστεί συγκεκριμένη ημερομηνία εφαρμογής του ΓεΣΥ.

Πρόσθεσε ότι «υπήρξε κατάληξη σε κάποιες κοινές θέσεις, ενώ το κόμμα έχει θέσει κάποιες θέσεις, όπως, παραδείγματος χάριν, ότι δεν μπορεί να κατατεθεί νομοσχέδιο για αυτονόμηση χωρίς νομοσχέδιο για το ΓεΣΥ, τα οποία θα πρέπει να συζητηθούν και να ψηφιστούν ταυτόχρονα».

Ο Αναπληρωτής Πρόεδρος του ΔΗΚΟ συνέχισε καταληκτικά λέγοντας ότι «θέλουμε το σύστημα όλο να είναι βιώσιμο και δεν πρέπει, επειδή υπήρξε αυτή η πολύ μεγάλη καθυστέρηση, να κάνουμε σπασμωδικές κινήσεις χωρίς να υπάρξει η αναγκαία μελέτη».

Συγκλίσεις αλλά και διαφορές
Για συναντίληψη έκανε λόγο και ο Πρόεδρος της Συμμαχίας Πολιτών Γιώργος Λιλλήκας, ο οποίος, μεταξύ άλλων, ανέφερε πως θα πρέπει να υπάρξουν συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα, τα οποία θα πρέπει να περιληφθούν στο σχετικό νομοσχέδιο και θα πρέπει να εφαρμοστούν. Παρέθεσε μάλιστα εισηγήσεις εκ μέρους του κόμματος, οι οποίες συνοψίζονται πιο κάτω:

1. Υιοθέτηση της πρότασης για σταδιακή εισαγωγή του ΓεΣΥ με πρώτο και άμεσο βήμα την παροχή ολοκληρωμένης εξωνοσοκομειακής φροντίδας από προσωπικό ιατρό, προσωπικό παιδίατρο, ειδικό ιατρό, φάρμακα, εργαστηριακές εξετάσεις, φυσικοθεραπεία, λογοθεραπεία, κλινική ψυχολογία, κλινική διαιτολογία, εργασιοθεραπεία. Η πρόταση αυτή συνάδει με την επιστημονική τεκμηρίωση και τις βέλτιστες πρακτικές για προώθηση της εξωνοσοκομειακής φροντίδας, λόγω εξαιρετικά μειωμένου κόστους σε σχέση με την ενδονοσοκομειακή.

2. Το κόστος με την πρόταση αυτή θα είναι εξαιρετικά μειωμένο, ενώ θα καλύψει την πλειοψηφία των αναγκών υγείας του συνόλου των πολιτών. Σύμφωνα με την πρόταση της ΠΟΣΠΦ, η εισαγωγή της εξωνοσοκομειακής θα απαιτήσει συνεισφορά μόνον 1,2% από τους εργαζομένους, 1,55% από τους εργοδότες, 2,4% από το κράτος. Η επένδυση αυτή στην υγεία θα έχει πολλαπλά οφέλη στην παραγωγικότητα και υγεία των πολιτών, με εξαιρετικά θετικές συνέπειες για την οικονομία της πατρίδας μας.

3. Εισαγωγή, σε δεύτερη φάση, μέσα από έναν ολοκληρωμένο χρονοδευσμευτικό οδικό χάρτη και όταν ολοκληρωθεί η αυτονόμηση των δημόσιων νοσοκομείων, της ενδονοσοκομειακής φροντίδας.

4. Ίδρυση, παράλληλα με τις πιο πάνω μεταρρυθμίσεις, ενός ανεξάρτητου μη κυβερνητικού ολιγομελούς Ινστιτούτου Διαχείρισης της Κλινικής Ποιότητας που θα εποπτεύει τόσο τον δημόσιο τομέα όσο και τον ιδιωτικό τομέα, και θα διασφαλίζει μεταξύ άλλων διαφάνεια (ποσοστά επιπλοκών, αποδοτικότητας νοσοκομείων κ.λπ.), υψηλή ποιότητα υπηρεσιών υγείας, αποτελεσματική διαχείριση των κλινικών κινδύνων και θεμάτων ασφάλειας ασθενών, επιτυχημένη και ολοκληρωμένη εισαγωγή κλινικών κατευθυντήριων οδηγιών, κλινικού ελέγχου, διαδικασιών διαπίστευσης νοσοκομείων και εργαστηρίων (βλέπε πρόσφατο πρόβλημα με λανθασμένες εργαστηριακές αναλύσεις) κ.ά.

Παράλληλη συζήτηση στη Βουλή
Από την πλευρά του το Κίνημα Αλληλεγγύη, μέσω του Αντιπροέδρου του Πόλυ Παλλήκαρου, σημείωσε ότι το κόμμα του κατέθεσε συγκεκριμένες προτάσεις στη σημερινή σύσκεψη, ενώ ο Γιώργος Περδίκης, πρόεδρος του Κινήματος Οικολόγων Περιβαλλοντιστών-Συνεργασία Πολιτών, ανέφερε ότι εφαρμογή ενός σχεδίου υγείας για όσους έχουν την οικονομική άνεση να χρησιμοποιούν τα ιδιωτικά νοσηλευτήρια ή ακόμη και τους γιατρούς στο εξωτερικό μπορεί να θεωρηθεί περιττή.

Σύμφωνα με τις εισηγήσεις που κατέθεσε το Κίνημα Οικολόγων-Συνεργασία Πολιτών:
1. Τα νομοσχέδια που αφορούν την αυτονόμηση και την εφαρμογή του ΓεΣΥ πρέπει να κατατεθούν και να συζητηθούν παράλληλα στη Βουλή των Αντιπροσώπων.
2. Πρέπει να τεθούν αυστηρά δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα στα νομοσχέδια.
3. Πρέπει να υπογραφεί τάχιστα η σύμβαση που θα αναπτύξει το λογισμικό σύστημα που θα στηρίξει το ΓεΣΥ.
4. Πρέπει να δοθεί αρκετή ευελιξία στα επιστημονικά συμβούλια, ώστε να υπάρξει αριστεία στα δημόσια νοσηλευτήρια.
5. Πρέπει τάχιστα να βρεθούν συγκλίσεις με τους εργαζομένους στα δημόσια νοσηλευτήρια όσον αφορά τα συνδικαλιστικά τους αιτήματα, για να προχωρήσει η αυτονόμηση.
6. Πρέπει να υπάρξει διαδικασία πρόσβασης στο ΓεΣΥ για αιτητές ασύλου και μόνιμα διαμένοντες στο νησί που δεν θα είναι πολίτες της Κυπριακής Δημοκρατίας, με συμμετοχή στο σχέδιο με αποκοπές. Να δοθεί το δικαίωμα απόδοσης κάρτας νοσηλείας κατ’ εξαίρεσιν από τον Υπουργό για ανθρωπιστικούς λόγους.
7. Να γίνουν ειδικές διευθετήσεις για μακροχρόνια ασθενείς, ώστε να μπορούν να αποφεύγουν την επίσκεψη σε οικογενειακό γιατρό για να έχουν πρόσβαση στον ειδικό γιατρό τους.
8. Να ξεκαθαριστούν ποιες υπηρεσίες θα παρέχονται από το ΓεΣΥ.
9. Θα είναι πιο βιώσιμο ένα σύστημα που θα έχει τρεις μόνο διοικητικές περιφέρειες. Ενοποίηση των υπηρεσιών που προσφέρονται στην επαρχία Λάρνακας και Αμμοχώστου, και το ίδιο για Λεμεσό και Πάφο. Λιγότερο διοικητικό κόστος και μέγιστη συμπλεγματοποίηση υπηρεσιών. Να ξεκαθαριστεί αν το Μακάρειο Νοσοκομείο θα έχει δικό του διοικητικό συμβούλιο ή θα είναι υπό τη διοίκηση του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας.

Τέλος, ο Πρόεδρος του ΕΛΑΜ Χρίστος Χρίστου ανέφερε ότι το κόμμα του εξέφρασε ανησυχίες όταν εφασμοστεί το ΓεΣΥ, σε βάθος χρόνου να μην καταλήξει σε χέρια ιδιωτών.