Μερικά από τα συναισθήματα που διακατέχουν τους συγγενείς των 13 του Μαρί
Πολιτειακή, στρατιωτική και εκκλησιαστική ηγεσία, καθώς και πλήθος κόσμου, τίμησαν χθες τη μνήμη των ηρωικώς θυσιασθέντων, στον χώρο της φονικής έκρηξης

Πόνος, οργή, απογοήτευση… Είναι μερικά από τα συναισθήματα που διακατέχουν τις οικογένειες των 13 ηρώων της φονικής έκρηξης στη Ναυτική Βάση «Ευάγγελος Φλωράκης» στις 11 Ιουλίου 2011.

Χθες, πέντε χρόνια από εκείνη τη μαύρη μέρα, που έμελλε ν' αλλάξει για πάντα τη ζωή τους, ανηφόρισαν για άλλη μια φορά στο σημείο όπου ο σύζυγος, ο πατέρας, ο υιός, ο αδελφός, ο φίλος, ο συγγενής τους, πιστός στο καθήκον και θυσιάζοντας ό,τι πολυτιμότερο είχε, άφησε την τελευταία του πνοή παλεύοντας να σώσει οτιδήποτε σωζόταν μετά την πυρκαγιά στα 98 εμπορευματοκιβώτια με εκρηκτικά, που επί δύο και πλέον χρόνια είχαν αφεθεί στην τύχη τους, στοιβαγμένα σε χώρο της Βάσης, μερικά μόλις μέτρα από τον μεγαλύτερο ηλεκτροπαραγωγό σταθμό του τόπου, το Βασιλικό.

Συγγνώμη από την Πολιτεία
Στον χώρο όπου πριν από πέντε χρόνια έγινε τόπος ηρωισμού, ανδρείας και θυσίας, πλέον υπάρχει ένα μικρό εκκλησάκι αφιερωμένο σε αυτούς.

Εκεί τελέστηκε χθες το τρισάγιο στην παρουσία και του Προέδρου της Δημοκρατίας, Νίκου Αναστασιάδη, ο οποίος σε ομιλία του επανέλαβε τη συγγνώμη της Πολιτείας για όλα εκείνα που όφειλε να πράξει και δεν έπραξε, διαβεβαιώνοντας, παράλληλα, ότι «δεν θα επιτρέψουμε ποτέ ξανά να επαναληφθούν ανάλογα σφάλματα και η Κύπρος να ζήσει παρόμοιες τραγωδίες».

Μεταξύ άλλων, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης τόνισε πως «σήμερα, πέντε χρόνια μετά τη φοβερή καταστροφή στο Μαρί, βάζουμε στην άκρη την καθημερινότητά μας, αφού σήμερα είναι μια μέρα που οφείλουμε, όσοι έχουμε θέσεις ευθύνης σε αυτόν τον τόπο, να σκύψουμε το κεφάλι και να αναλογιστούμε γιατί και πώς φτάσαμε σε αυτήν την τραγωδία. Διότι όσο περνά ο χρόνος, οι μνήμες και τα δεδομένα αξιολογούνται πιο ψύχραιμα, πιο νηφάλια και άρα πιο αποτελεσματικά.

Πάντοτε», συνέχισε, «καταλήγουμε σε ένα συμπέρασμα, ότι σε αυτήν την τραγωδία χάσαμε 13 ανθρώπους, 13 συνειδητοποιημένους επαγγελματίες, ήρωες, διότι σε αυτό εδώ το σημείο το κράτος μας επέδειξε πρωτοφανείς ανεπάρκειες, ελλείψεις και διέπραξε συσσωρευμένα και επαναλαμβανόμενα λάθη. Για άλλη μια φορά αποδείχθηκε πως η χειρότερη απόφαση είναι εκείνη που αναβάλλεις να πάρεις, επειδή φοβάσαι την ανάληψη ευθύνης», υπέδειξε.

Κιβωτός των ψυχών ο ναός
Απευθυνόμενος στους συγγενείς των ηρώων, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε πως γνωρίζει ότι «τίποτε δεν μπορεί να ανταποδώσει την έλλειψη της φυσικής τους παρουσίας. Ωστόσο, ελπίζω αυτός ο ιερός χώρος να συμβάλει έστω και κατ’ ολίγον στη συναισθηματική σας ανακούφιση και να συνιστά μία πνευματική παρηγοριά. Αποτελεί, αν θέλετε, την κιβωτό των ψυχών, αλλά και του πνεύματος των 13 ηρώων μας».

Κάλεσε, ταυτόχρονα, τους συγγενείς των πεσόντων να νιώθουν «περήφανοι για την κληρονομιά που άφησαν όχι μόνο σε εσάς αλλά και στην κοινωνία αλλά και την πατρίδα. Μια κληρονομιά που σε εσάς αποδίδει την ύψιστη τιμή και σε εμάς τη μέγιστη ευθύνη», είπε και επανέλαβε «την υπόσχεση ότι δεν θα επιτρέψουμε ποτέ ούτε η μνήμη τους να λησμονηθεί, ούτε, βεβαίως, οι ευθύνες μας ως κράτος να διαγραφούν».

Ο Γενικός Εισαγγελέας αποφασίζει για τις διώξεις
Με το πέρας της ομιλίας του ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ερωτήθηκε από συγγενείς των θυμάτων της 11ης Ιουλίου αναφορικά με την επιστολή τού Γενικού Εισαγγελέα, στην οποία απορρίπτει αίτημά τους για διενέργεια ερευνών για απόδοση ποινικών ευθυνών εναντίον του τέως Προέδρου της Δημοκρατίας Δημήτρη Χριστόφια και του συνταγματάρχη Γιώργου Γεωργιάδη.

Απαντώντας, είπε πως με βάση το Σύνταγμα υπάρχει ο εντεταλμένος, που είναι ο Γενικός Εισαγγελέας, ο οποίος μελετά και αποφαίνεται αν υπάρχουν σχετικά αποδεικτικά στοιχεία, ώστε να προχωρήσει σε διώξεις.

«Ως εκ τούτου, παρά το γεγονός του απόλυτου σεβασμού στον πόνο, στην πίκρα, στην ανάγκη απόδοσης δικαιοσύνης, εντούτοις θα ήταν ιδιαίτερα παρακινδυνευμένα τα μεγάλα λόγια, που στο τέλος μπορεί να μείνουν κενά περιεχομένου. Ο καθ’ ύλην αρμόδιος είναι και εκείνος που θα αποφασίσει, ό,τι και αν εμείς θέλουμε», κατέληξε.

Θέλουν δικαίωση
Η απάντηση του Προέδρου της Δημοκρατίας, αν και αναμενόμενη για πολλούς από τους συγγενείς, εντούτοις, σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί βάλσαμο για τον πόνο, την πικρία και την απογοήτευση, που δικαιολογημένα νιώθουν. Αυτό φάνηκε ξεκάθαρα και μέσα από τις δηλώσεις τους μετά το πέρας της όλης τελετής μνήμης και τιμής.

Ειδικότερα, η σύζυγος του Αρχικελευστή Κλεάνθη Κλεάνθους, Κάτια, δήλωσε πως νιώθουν πολύ έντονα συναισθήματα πικρίας, θυμού, απόγνωσης, σημειώνοντας πως «βρισκόμαστε για άλλη μια χρονιά εδώ στον τόπο του μαρτυρίου, όπου οι δικοί μας άνθρωποι, σωστοί στον όρκο που 'χαν δώσει απέναντι στο καθήκον, έδωσαν ό,τι πολυτιμότερο, τη ζωή τους».

Εξάλλου, σε δηλώσεις της στην εκπομπή «Έχουμε Θέμα» του «Ράδιο Πρώτο», προέβη σε μία συγκλονιστική μαρτυρία. Όπως είπε, η κόρη της, Ηλιάνα, συχνά της λέει πως «για κάποιο παράξενο λόγο, σε δεδομένες στιγμές, νιώθω δυο χέρια να με κρατάνε, εύχομαι ποτέ να μη με αφήσουν...».

«Ποια δικαιοσύνη;»
Η σύζυγος του ΕΠΥ Κελευστή Μιχάλη Ηρακλέους, Μαρία, στις δικές της δηλώσεις εξέφρασε την έντονη πικρία της για τον Γενικό Εισαγγελέα Κώστα Κληρίδη. «Είναι μία πλήρης απογοήτευση για τον Γενικό Εισαγγελέα, ο οποίος εδώ και τρία χρόνια μάς είχε σε αναμονή, μας είχε πει κι άφησε υπόνοιες ότι θα ξανανοίξει ο φάκελος Μαρί.

Δυστυχώς, όμως, ήταν μία σκόπιμη, τελικά, καθυστέρηση για να μην προχωρήσει κι αυτό δεν τον τιμά καθόλου», πρόσθεσε. Από την πλευρά του, ο πατέρας των δίδυμων παλληκαριών Μιλτιάδη και Χρίστου Χριστοφόρου, Μιχάλης, ανέφερε: «Συζητούμε σήμερα για δικαιοσύνη, ποια δικαιοσύνη; Ακούσατε κανέναν αξιωματικό, κανέναν κρατικό αξιωματούχο, που ήταν εμπλεκόμενος σε αυτήν την υπόθεση, να πάθει οτιδήποτε; Τίποτε. Εγώ δεν άκουσα τίποτα.

Αν υπάρχει κάποιος, ας βγει να μας πει τι επιπτώσεις είχε αυτή η έκρηξη γι' αυτόν. Αυτές τις επιπτώσεις τις κρατούμε εμείς και θα τις κουβαλούμε μέχρι να πεθάνουμε», κατέληξε. Εξάλλου, ο πατέρας του πυροσβέστη Παναγιώτη Θεοφίλου, Μιχάλης, τόνισε με πικρία: «Για να καταδικάσεις κάποιον, χρειάζεσαι μαρτυρίες να παρουσιάσεις ενώπιον του Δικαστηρίου. Πώς θα τον καταδικάσεις έστω και με ιδιωτική ποινική δίωξη, από τη στιγμή κιόλας που θα την ανακόψει ο Γενικός Εισαγγελέας. Συνεπώς τίποτα δεν γίνεται».

Ετοιμάζονται να προσφύγουν στο ΕΔΑΔ
Σημειώνεται πως οι συγγενείς των ηρωικώς θυσιασθέντων κατά τη φονική έκρηξη στο Μαρί ετοιμάζονται για προσφυγή στο ΕΔΑΔ, προκειμένου να βρουν εκεί δικαίωση. Όπως ανέφερε χθες ο υιός του ήρωα Πλοιάρχου Ανδρέα Ιωαννίδη, Νικόλας, οι συγγενείς θα προσφύγουν στο ΕΔΑΔ, ελπίζοντας ότι εκεί θα βρουν το δίκιο τους, ευχόμενος πως, έστω και με αυτόν τον τρόπο, θα ανοίξει εκ νέου ο φάκελος Μαρί.

Αποκάλυψε, ακόμη, πως ο τέως βουλευτής του ΔΗΣΥ Ευγένιος Χαμπουλλάς τού είχε εκμυστηρευτεί πως το κόμμα του δεν συναίνεσε στη συζήτηση του θέματος μη ανοίγματος του φακέλου Μαρί από τον Γενικό Εισαγγελέα στη Βουλή. Σύμφωνα με τα όσα είπε, ο λόγος για τον οποίο ο ΔΗΣΥ δεν δέχτηκε να συζητηθεί το εν λόγω θέμα, ήταν για να μην ανοιχθεί νέο μέτωπο σύγκρουσης με τον Κώστα Κληρίδη.

Η χθεσινή εκδήλωση
Η ΕΚΔΗΛΩΣΗ μνήμης άρχισε με αγιασμό της εκκλησίας και επιμνημόσυνη δέηση για τα 13 παλληκάρια, ενώ ακολούθησε ομιλία από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Νίκο Αναστασιάδη. Στη συνέχεια έγινε προσκλητήριο φονευθέντων εν ώρα καθήκοντος κατά την 11η Ιουλίου 2011, ενώ ρίχθηκαν τιμητικές βολές από ένοπλο άγημα. Ακολούθησε κατάθεση στεφάνων και μονόλεπτη σιγή εις μνήμην των 13 πεσόντων.

Στην εκδήλωση μνήμης παρέστησαν εκτός από τους συγγενείς των θυμάτων, οι Υπουργοί Άμυνας και Δικαιοσύνης, ο Αρχηγός του ΓΕΕΦ, ο Αρχηγός της Αστυνομίας, ο Διευθυντής της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, ο Επίτροπος Προεδρίας για Ανθρωπιστικά Θέματα, οι Πρόεδροι του ΔΗΣΥ, της ΕΔΕΚ και του Κινήματος Οικολόγων - Συνεργασίας Πολιτών και βουλευτές όλων των κομμάτων.

Στον χώρο της εκδήλωσης έφτασαν λίγο πριν από τις 08.30 πεζοπόροι μέλη της ΕΜΑΚ, που ξεκίνησαν από τις 05.20, την ώρα που σημειώθηκε η φονική έκρηξη, από τις εγκαταστάσεις της ΕΜΑΚ στην Κοφίνου. Σημειώνεται ότι η μελέτη και επίβλεψη για την ανοικοδόμηση του ναού έγινε με σχέδια της Εκκλησίας της Κύπρου, ενώ τα έξοδα ανοικοδόμησης ανέλαβε το Υπουργείο Άμυνας.

Έξω από τον ναό δημιουργήθηκε μνημείο πεσόντων με επιτύμβια στήλη, στην οποία αναγράφονται όλα τα ονόματα των θυμάτων καθώς και ξεχωριστοί σταυροί με τα ονόματα των φονευθέντων.

Απόδοση τιμών και μηνύματα από κόμματα
ΜΕ αφορμή τη χθεσινή μαύρη επέτειο, κόμματα με ανακοινώσεις τους τίμησαν τη θυσία των 13 ηρώων, στέλνοντας, παράλληλα, τα δικά τους μηνύματα. Ο ΔΗΣΥ σε ανακοίνωσή του, αφού εξάρει τη θυσία των 13, τονίζει, μεταξύ άλλων: «Περισσότερο από ατύχημα, στη Ναυτική Βάση "Ευάγγελος Φλωράκης" είχαμε μια εθνική τραγωδία. Δεν πρέπει και δεν θα ξεχαστεί ποτέ και από κανέναν».

Το ΑΚΕΛ σε δική του ανακοίνωση επισημαίνει, μεταξύ άλλων, πως «η ασφάλεια και η προστασία της ζωής των πολιτών, πρέπει να τίθενται σε πρώτη προτεραιότητα και οι κρατικές υπηρεσίες όχι μόνο να μην υποτιμούν πιθανούς κινδύνους αλλά αντίθετα θα πρέπει έγκαιρα και αποφασιστικά να λαμβάνουν όλα τα ενδεδειγμένα μέτρα προς αποφυγήν τους», σημειώνοντας ότι «θα συμβάλει με όλους τους τρόπους που έχει στη διάθεσή του προς επίτευξη αυτού του στόχου». Το ΔΗΚΟ, τιμώντας τη μνήμη των ηρωικώς πεσόντων, εκφράζει την ελπίδα «η θυσία των δεκατριών πεσόντων να μην απέβη μάταια και να μην επαναληφθούν τέτοια εγκληματικά λάθη».

Η ΕΔΕΚ από την πλευρά της υποδεικνύει, μεταξύ άλλων, πως «ελάχιστο έμπρακτο δείγμα αναγνώρισης της θυσίας των 13 συμπολιτών μας είναι να διασφαλίσουμε ότι η πατρίδα μας δεν θα ξαναζήσει τέτοιες τραγωδίες σε καιρό ειρήνης». Η Συμμαχία Πολιτών σε ανακοίνωσή της εκφράζει τη στήριξή της «στον αγώνα τους να βρουν δικαίωση και να λάμψει επιτέλους η αλήθεια αδιαπραγμάτευτη».

Το Κίνημα «Αλληλεγγύη», εξάλλου, τονίζει πως «δεν έχει αποδοθεί πραγματική δικαιοσύνη πέντε χρόνια μετά το μαύρο πρωινό της 11ης Ιουλίου», δηλώνοντας πως «θα στηρίξουμε τους συγγενείς των αδικοχαμένων ηρώων, και θα είμαστε δίπλα τους στη μεγάλη προσπάθεια που κάνουν για να τιμωρηθούν οι πραγματικοί ένοχοι».

Για μη απόδοση δικαιοσύνης κάνει λόγο και το Κίνημα Οικολόγων-Συνεργασία Πολιτών και καλεί τον Γενικό Εισαγγελέα να επανεξετάσει την υπόθεση. «Θα πρέπει ο κάθε πολίτης να νιώθει ότι η Πολιτεία τον προστατεύει και αποδίδει πραγματική δικαιοσύνη», υποδεικνύει.

Τέλος, το ΕΛΑΜ, διά του Εκπροσώπου του Γεάδη Γεάδη κατηγορεί την Πολιτεία ότι δεν τολμά να αποδώσει ευθύνες, δηλώνοντας ξεκάθαρα ότι «δεν θα επιτρέψουμε να ξεχαστεί η φονική έκρηξη και θα απαιτούμε μέχρι τέλους να καταλογιστούν ευθύνες, όποιους και αν βαραίνουν».

Οι εκρήξεις στη Γερμανία και το… πραξικόπημα
ΣΕ μία παράξενη δήλωση προέβη χθες ο Γενικός Γραμματέας του ΑΚΕΛ, Άντρος Κυπριανού, κληθείς να σχολιάσει το γεγονός πως ο Γενικός Εισαγγελέας αποφάσισε να κλείσει την υπόθεση Μαρί. Μιλώντας στην πρωινή εκπομπή του Alpha, αν και τόνισε πως «δεν είμαι δικαστήριο ή Γενικός Εισαγγελέας για να σχολιάσω αν έχει αποδοθεί ή όχι δικαιοσύνη», αναφέρθηκε σε συνομιλία που είχε με τον σημερινό Αντικαγκελάριο της Γερμανίας τον Σεπτέμβριο του 2011.

«Μόλις μπήκα στο γραφείο του σημερινού Αντικαγκελαρίου, μου είπε "τι συνέβη εκεί στην Κύπρο και κάνετε τόση φασαρία, μαζεύεται κόσμος έξω από το Προεδρικό;". Όταν του εξήγησα τι έγινε, μου είπε "ξέρεις, τέτοιες εκρήξεις στη Γερμανία γίνονται αρκετές κάθε χρόνο. Στήνεται μία Επιτροπή, δικάζει τους στρατιωτικούς και το θέμα έληξε". Τώρα γιατί κάποιοι στην Κύπρο θέλουν να προσδώσουν άλλες διαστάσεις είναι θέμα δικό τους», πρόσθεσε.

Σε σχόλιο δημοσιογράφου ότι παραλληλίζει τις δύο καταστάσεις, είπε πως δεν τις παραλληλίζει, σημειώνοντας πως υπάρχουν ευθύνες, οι οποίες πρέπει να αποδοθούν. «Υπάρχει, όμως, διαφορετική αντίληψη στο ποιος φέρει ή όχι ευθύνες. Υπάρχουν δικαστήρια και Γενικός Εισαγγελέας για να τις καταδείξουν», συμπλήρωσε και τόνισε πως η 15η Ιουλίου ήταν κάτι μεγαλύτερο από το Μαρί. Όπως είπε, ήταν μία τεράστια προδοσία με εκατοντάδες νεκρούς και ότι τίποτα απολύτως δεν έγινε γι’ αυτό το έγκλημα.