ΠΟΣΟ ΕΤΟΙΜΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΝΑ ΜΕΤΑΒΟΥΝ ΑΠΟ ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ

Η είσοδός τους στην εφηβεία προνοεί τεράστιες αλλαγές και νέες προκλήσεις για το κάθε παιδί ξεχωριστά αλλά και για τους γονείς

Το καινούργιο σχολείο, οι καινούργιοι εκπαιδευτικοί και οι καινούργιοι συμμαθητές σε συνδυασμό με όλες τις φυσικές αλλαγές που θα αντιμετωπίσουν τα παιδιά είναι φυσιολογικό να προκαλέσουν κάποιαν ανησυχία, ένα φόβο και ίσως κάποιαν ανασφάλεια στα μέχρι πρότινος «μωρά» σας

Ο πρώτος καιρός προσαρμογής στο σχολείο ίσως να είναι λίγο δύσκολος στην αρχή, όμως όταν οι γονείς είναι πάντα δίπλα στο παιδί όλα γίνονται εύκολα

Η μετάβαση από το δημοτικό στο γυμνάσιο δεν είναι μια απλή υπόθεση! Τα ανέμελα αγοράκια θα γίνουν αντράκια και τα χαριτωμένα κοριτσάκια θα μεταμορφωθούν σε γυναίκες. Οι αλλαγές για τα παιδιά είναι τεράστιες και δεν αφορούν μόνο τη μεταφορά τους σε υψηλότερη παιδαγωγική βαθμίδα. Η είσοδός τους στην εφηβεία προνοεί τεράστιες αλλαγές και νέες προκλήσεις για το κάθε παιδί ξεχωριστά αλλά και για τους γονείς!

Το καινούργιο σχολείο, οι καινούργιοι εκπαιδευτικοί και οι καινούργιοι συμμαθητές σε συνδυασμό με όλες τις φυσικές αλλαγές που θα αντιμετωπίσουν τα παιδιά είναι φυσιολογικό να προκαλέσουν κάποιαν ανησυχία, ένα φόβο και ίσως κάποιαν ανασφάλεια στα μέχρι πρότινος «μωρά» σας! Είναι μια αδιαμφισβήτητα δύσκολη περίοδος της ζωής του παιδιού, που όμως μπορεί να τη βιώσετε ευχάριστα εφόσον παραμείνετε το στήριγμά του!

Είναι το παιδί μου έτοιμο για το Γυμνάσιο;

Η ψυχολόγος εξελικτικής σχολικής κατεύθυνσης, Δρ Αριστονίκη Θεοδοσίου Τρυφωνίδου, μίλησε στη «Σ» για τις δυσκολίες που μπορεί να αντιμετωπίσει το παιδί κατά τη μετάβασή του στο γυμνάσιο αλλά και για τους τρόπους αντιμετώπισης αυτών των δυσκολιών.

«Πρόσφατη έρευνα επεσήμανε ότι οι δυσκολίες των μαθητών κατά τη μετάβαση αφορούν κυρίως το απαιτητικό αναλυτικό πρόγραμμα του γυμνασίου, το άγχος και τον φόβο τους για το καινούργιο, τον εξετασιοκεντρικό προσανατολισμό της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, καθώς και το κλίμα της τάξης σε συνάρτηση με την συμπεριφορά των εκπαιδευτικών. Άλλες έρευνες αναφέρουν ως δυσκολίες μετάβασης τα διαφορετικά χαρακτηριστικά των δυο τύπων σχολείων, την έλλειψη επικοινωνίας μεταξύ των εκπαιδευτικών των δύο βαθμίδων και τη μειωμένη σύνδεση/συναισθηματική σχέση των μαθητών με τους καθηγητές γυμνασίου».

Στην ερώτησή μας για το πότε ένα παιδί θεωρείται έτοιμο για την τεράστια αυτή αλλαγή, η ψυχολόγος μάς είπε ότι όταν το παιδί δείχνει να ανταποκρίνεται θετικά στις σχολικές υποχρεώσεις, όταν περιορίζεται ο αυθορμητισμός του, όταν αντιμετωπίζει τα προβλήματα που του παρουσιάζονται με κάποια ωριμότητα, όταν συναναστρέφεται αρμονικά και συνεργάζεται με τους συμμαθητές του, όταν συμμετέχει στις δραστηριότητες της τάξης, τότε είναι έτοιμο.

Μετάβαση με φάσεις

Σύμφωνα με τους ερευνητές, η μετάβαση από το δημοτικό στο γυμνάσιο περιλαμβάνει κάποιες φάσεις όπως την προετοιμασία, τη μεταφορά, την επαγωγή και την ενσωμάτωση. «Η προετοιμασία ξεκινά όταν ο μαθητής είναι στο Δημοτικό σχολείο, και περιλαμβάνει μια σειρά από φάσεις που αφορούν στον συναισθηματικό και στον γνωστικό τομέα. Μέσα από αυτές ο μαθητής αναπτύσσεται γνωστικά και αναπτύσσει δεξιότητες που τον χαρακτηρίζουν ως προσωπικότητα και ως μέλος κοινωνι­κών ομάδων.

Η μεταφορά από τον μαθητή, αυτών των χαρακτηριστικών και των δυνατοτήτων στο γυμνάσιο τον βοηθά να γεφυρώσει σε μια δεύτερη φάση τη μια βαθμίδα με την άλλη. »Η επαγωγή είναι μια καθημερινή διαδικασία χρησιμοποίησης και εξέλιξης των γνώσεων και των μηχανισμών που έχουν αποκτηθεί κατά την προετοιμασία και έχουν μεταφερθεί από το δημοτικό στο γυμνάσιο. Η διαδικασία αυτή θα οδηγήσει στην ενσωμάτωση, την τελική φάση, στο τέλος της οποίας ο μαθητής αισθάνεται ασφαλής και σίγουρος για τον νέο του ρόλο ως μαθητής του γυμνασίου.

»Η διάρκεια της κάθε φάσης μπορεί να είναι διαφορετική για τον κάθε μαθητή. Συνεπώς, η καλή προετοιμασία ενδέχεται να φέρει την ενσωμάτωση γρηγορότερα. Αυτή λαμβάνει χώραν από τα χρόνια του Δημοτικού. Σαν γονείς είναι σημαντικό να συζητάτε με το παιδί σας όλα όσα το απασχολούν, να απομυθοποιείτε καταστάσεις που το βασανίζουν, αλλά και να του αφήνετε χώρο να αρχίσει να αναπτύσσεται αυτόνομα. Επίσης είναι σημαντικό να εξασφαλίσετε ότι το παιδί σας έχει χρόνο για πράγματα που το ευχαριστούν και το ξεκουράζουν. Τέλος, είναι πολύ σημαντικό η προετοιμασία στον γνωστικό τομέα να συμβαδίζει με τη συναι­σθηματική ενδυνάμωση».

Τι κάνουμε για να προετοιμάσουμε το έδαφος

Ανεκτικότητα, υπομονή και ψυχραιμία! Αυτό πρέπει να κάνουν οι γονείς στα δύσκολα χρόνια που ακολουθούν! «Ένας συνδυασμός από κοινωνικές δεξιότητες, αυτοεπίγνωση και συναισθηματική νοημοσύνη από μέρους των μαθητών αποτελούν προϋπόθεση για επιτυχημένες κοινωνικές σχέσεις, αυτοεκτίμηση και ικανοποιητική ανταπόκριση σε επιδόσεις, σχολική παρακολούθηση και επιθυμητή συμπεριφορά.

Από την άλλη μεριά οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί που διακρίνονται από ανεκτικότητα, ψυχραιμία και υπομονή βοηθούν τους μαθητές να μειώσουν τις δυσκολίες προσαρμογής τους στο καινούριο σχολείο». Και αν το παιδί δεν είναι έτοιμο τι γίνεται; «Πάντα είμαστε εκεί το στήριγμά του και το βοηθούμε με βάση όλα τα παραπάνω και ζητούμε βοήθεια από κάποιον ειδικό». Υπάρχουν όμως και μαρτυρίες μητέρων που λένε ότι τα παιδιά τους πηγαίνουν στο γυμνάσιο αλλά όταν επιστρέφουν από το σχολείο κλαίνε και δεν θέλουν να ξαναπάνε.

«Σε κοινωνικό επίπεδο πολλά παιδιά δεν μπορούν να ανταποκριθούν στις αναπτυξιακές απαιτήσεις της εισόδου στο γυμνάσιο και εκδηλώνουν δυσκολίες προσαρμογής οι οποίες υποκαθιστούν μια παλαιότερη δυσκολία τους στο δημοτικό σχολείο. Για παράδειγμα, ένα παιδί που δεν μπορούσε κάποτε να χειριστεί το άγχος του αποχωρισμού από την οικογένεια, τώρα είναι πολύ πιθανό να εμφανίζει σωματικά συμπτώματα, όπως π.χ. πόνους στην κοιλιακή χώρα ή εμέτους και να είναι απρόθυμο να φοιτήσει στο γυμνάσιο. Συχνά ένας τέτοιος έφηβος δυσκολεύεται να αποκτήσει φίλους και να κάνει βήματα προς την εύρεση της προσωπικής του ταυτότητας και την ανεξαρτητοποίησή του».

Μιλήστε στο παιδί σας

Η επικοινωνία με το παιδί σας πάντα μπορεί να βοηθήσει τις δύσκολες καταστάσεις. Προσπαθήστε να μάθετε πώς αισθάνεται για την έναρξη του νέου σχολικού έτους, ακούστε και απαντήστε στις ερωτήσεις του. Πείτε του ότι μεγάλωσε και ότι είναι έτοιμο για το γυμνάσιο αλλά να νιώσει την ασφάλειά του ότι θα είστε για πάντα δίπλα του, ό,τι κι αν χρειαστεί.

Φυσικά οι γονείς κάποιες φορές μπορεί να νιώθουν περισσότερη ανασφάλεια από τα ίδια τα παιδιά, κάτι το οποίο δεν πρέπει να το δείξουν σε αυτά. Αν υπάρχουν μεγαλύτερα παιδιά στην οικογένεια, καλό θα ήταν να μιλήσουν με τα παιδιά που ετοιμάζονται για το γυμνάσιο, ώστε να τα προετοιμάσουν ανάλογα. Μπορείτε ακόμη να ενημερώσετε το παιδί για τις εξωσχολικές δραστηριότητες που προσφέρει το σχολείο και συζητήστε μαζί του όλες τις επιλογές που έχει να ασχοληθεί με κάποιο άθλημα ή τέχνη. Η καλή προετοιμασία θα βοηθήσει την ομαλότερη μετάβασή του.

Μπορείτε να συζητήσετε το καθημερινό πρόγραμμα που θα έχει όταν θα αρχίσει το σχολείο, τις εργασίες που θα πρέπει να κάνει στο σπίτι, τους τρόπους οργάνωσης της καθημερινότητάς του, του γραφείου του. Αλλά να έχετε πάντοτε υπόψη σας ότι τα παιδιά στην ηλικία αυτή ενδέχεται να μη μιλούν πολύ για τα μαθήματα τους. Ο πρώτος καιρός προσαρμογής στο σχολείο ίσως να είναι λίγο δύσκολος στην αρχή, όμως όταν οι γονείς είναι πάντα δίπλα στο παιδί, όλα γίνονται εύκολα!