ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΗΤΑΝ ΓΝΩΣΤΑ ΚΑΙ ΣΥΖΗΤΟΥΝΤΑΝ ΠΡΙΝ Ο ΚΑΠΝΟΣ ΣΚΕΠΑΣΕΙ ΤΑ ΠΑΝΤΑ

Μειωμένες περιπολίες, μη επανδρωμένα φυλάκια πυρασφάλειας, γραφειοκρατικές διαδικασίες πρώτης επέμβασης και χρήσης πτητικών μέσων είναι μόνο μερικά από τα προβλήματα που είχαν συζητηθεί σε ανύποπτο χρόνο

Δημιουργία ελικοδρομίων και μικρών διαύλων σε περιοχές δασών για ανεφοδιασμό των πτητικών μέσων μελετούσαν οι αρμόδιοι από το 2013. Από τότε, ουδέν νεώτερον

Μας πρόλαβαν ξανά τα γεγονότα. Με αυτήν τη φράση και μόνο θα μπορούσε κάποιος να περιγράψει τι συνέβη και πάλι στην Κύπρο. Οι καταστροφικές πυρκαγιές στην κοιλάδα Σολέας ανέδειξαν τραγικά, τα ελλείμματα και την απουσία προληπτικής πολιτικής σε όλα τα επίπεδα, που αφορούν όχι μόνο την εκτελεστική εξουσία, αλλά όλους όσοι ασχολούνται με αυτά τα ζητήματα.

Κάποιοι συνέδεσαν την έκταση που πήρε η φωτιά με τις «καταγγελλόμενες» ελλείψεις προσωπικού στο Τμήμα Δασών. Κάποιοι άλλοι μίλησαν ανοικτά για απουσία συντονισμού αρμοδίων και επικάλυψη αρμοδιοτήτων (εμπλέκονται άλλωστε τέσσερα Υπουργεία). Η αλήθεια, όμως, τι είναι; Συνδυασμός όλων.

Με βάση την έρευνα που έκανε τα τελευταία 24ωρα η «Σημερινή», το θέμα της αντιμετώπισης δασικών πυρκαγιών είχε εγκαίρως εγερθεί, από το 2012, σε κοινοβουλευτικό επίπεδο, στο πλαίσιο συνεδρίασης της Επιτροπής Περιβάλλοντος, από τον βουλευτή του κυβερνώντος κόμματος Αντρέα Κυπριανού. Και στο πλαίσιο εκείνης της συζήτησης είχαν με γλαφυρότητα αναδειχθεί τα προβλήματα που υπάρχουν και που αφορούν στον πολύ σημαντικό τομέα της «έγκαιρης επέμβασης και μείωσης του χρόνου αντίδρασης», καθώς είναι κοινή η πεποίθηση πως δασικές πυρκαγιές θα πρέπει να αντιμετωπίζονται άμεσα, αφού αν ξεφύγουν τότε όσα μέσα και να διαθέτεις, ο αγώνας είναι και άνισος και δύσκολος.

Από τα όσα λέχθηκαν τότε, με την εμπλοκή και του καθ’ ύλην αρμοδίου Τμήματος Δασών, προέκυπταν ξεκάθαρα συμπεράσματα σε σχέση με πολύ συγκεκριμένα ελλείμματα, όχι σε προσωπικό, αλλά στις ακολουθούμενες διαδικασίες.

Το κυριότερο εξ αυτών αφορά στον πολυκερματισμό αρμοδιοτήτων που φέρνει το Τμήμα Δασών και την Πυροσβεστική Υπηρεσία σε ευθεία αντιπαράθεση. Η έγκαιρη επέμβαση πολλές φορές χάνεται στον λαβύρινθο των ερμηνειών για το σε ποιον τομέα εμπίπτει ο χώρος όπου ξεσπά η πυρκαγιά. Η δε πρόσφατη λαίλαπα στην κοιλάδα Σολέας, άρχισε δίπλα από ένα σπίτι -οι κατοικημένες περιοχές εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της Πυροσβεστικής- και ξεχείλισε σε χρόνο dt στο δάσος - που εμπίπτει στην αρμοδιότητα του Τμήματος Δασών. Όπερ μεθερμηνευόμενον, έσπευσε στην περιοχή Ευρύχου Πυροσβεστική από τον σταθμό Λακατάμειας και τελικά μέχρι να αποφασίσουμε τι γίνεται, η φωτιά αγρίεψε και δεν μαζευόταν.

Χρήση πτητικών μέσων

Ένα από τα σημαντικότερα όμως προβλήματα που είχαν εντοπιστεί αφορούσε και αφορά ακόμη τις διαδικασίες που πρέπει να ακολουθηθούν για να υπάρξει έγκαιρη επέμβαση πτητικών μέσων. Όπως είχε στην τότε συζήτηση κατατεθεί, η άδεια χρήσης πτητικού μέσου από την πρώτη στιγμή περνά από συμπληγάδες, που πολλές φορές αυξάνουν τον χρόνο αντίδρασης με καταστροφικά, στις πλείστες των περιπτώσεων, αποτελέσματα.

Και αυτό γιατί:

- Από τη στιγμή που θα καταγραφεί φωτιά, ο πυροφύλακας πρέπει να καλέσει το περιπολικό να σπεύσει στην περιοχή και να αρχίσει τις πρώτες προσπάθειες κατάσβεσης. Αν διαπιστωθεί ότι η φωτιά δεν περιορίζεται με το όχημα έγκαιρης επέμβασης του περιπολικού και χρειάζονται πτητικά μέσα πριν αυτή εξαπλωθεί, αντί αυτό να είναι αποτέλεσμα μίας και μόνο ενημέρωσης, θα πρέπει να κληθεί στον χώρο ο αξιωματικός υπηρεσίας του Τμήματος Δασών ή της Πυροσβεστικής για να «πιστοποιήσει» ότι χρειάζεται η επέμβαση πτητικών μέσων. Κάτι που πολλές φορές αποφεύγεται είτε γιατί οι πυροσβέστες και δασοπυροσβέστες φοβούνται πως θα κριθούν ανίκανοι είτε για λόγους κόστους. Σε κάθε όμως περίπτωση το αποτέλεσμα είναι ένα: ΧΑΝΕΤΑΙ ΠΟΛΥΤΙΜΟΣ ΧΡΟΝΟΣ.

Είχαμε και έχουμε ελλείψεις

Το γεγονός ότι λόγω θερμοκρασιών και κλίματος -αλλά και λόγω νοοτροπίας- στην Κύπρο αντιμετωπίζουμε συχνά φαινόμενα δασικών πυρκαγιών, κρατούσε ενίοτε το ζήτημα στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας. Και πάντοτε γίνονταν συζητήσεις και αναλύσεις για το τι πρέπει να γίνει. Κάτι τέτοιο έγινε και προ τριών ετών και συγκεκριμένα το καλοκαίρι του 2013. Ο βουλευτής των Οικολόγων, Γιώργος Περδίκης, είχε τότε διαβιβάσει, μέσω της κοινοβουλευτικής διαδικασίας, ερώτηση στον Υπουργό Δικαιοσύνης που άγγιζε δύο ζητήματα.

Την ανάγκη αγοράς μικρών αεροσκαφών για ενίσχυση των πτητικών μέσων που εξαντλούνται στα ελικόπτερα, αλλά και την ανάγκη δημιουργίας ελικοδρομίων και μικρών διαύλων στις δασικές περιοχές για ανεφοδιασμό των πτητικών μέσων, ώστε να μη χάνεται πολύτιμος χρόνος. Οι απαντήσεις του αρμόδιου Υπουργού ήταν θετικές, ωστόσο από το 2013 ουδεμία προς υλοποίηση απόφαση λήφθηκε.

Χρειαζόμασταν αεροπλανάκι

Έλεγε λοιπόν τότε ο Υπουργός Δικαιοσύνης, απαντώντας στο σχετικό ερώτημα.

- Η αεροπυρόσβεση στην Κύπρο αλλά και στο εξωτερικό, σε δασικές ή αγροτικές περιοχές, γίνεται σε συνδυασμό αεροπλάνων και ελικοπτέρων. Και τα δύο είδη πτητικών μέσων αεροπυρόσβεσης είναι χρήσιμα, ανάλογα με τη μορφολογία του εδάφους.

- Το ενδεχόμενο απόκτησης μικρού αεροπλάνου θα ενισχύσει τις προσπάθειες πυρόσβεσης, ιδιαίτερα κατά τα αρχικά στάδια της πυρκαγιάς και πριν αυτή πάρει διαστάσεις, τακτική που εφαρμόζεται στο εξωτερικό.

Δεν υπήρξε όμως από τότε οποιαδήποτε απόφαση που να υλοποιεί την καταγεγραμμένη ανάγκη, με βάση και τις ευρωπαϊκές πρακτικές και κατά παραδοχήν του Υπουργού Δικαιοσύνης, για αγορά μικρού και ευέλικτου αεροσκάφους, που θα μπορούσε να δρα άμεσα στα αρχικά στάδια της φωτιάς προλαβαίνοντας καταστάσεις, όπως αυτές που ζήσαμε τις τελευταίες ημέρες.

Ανεφοδιασμός και αποστάσεις

Στο πλαίσιο των τότε συζητήσεων, σε παρασκηνιακό επίπεδο είχε τεθεί ανοικτά το ζήτημα δημιουργίας ελικοδρομίων και μικρών διαύλων πέριξ των δασικών περιοχών, ώστε να μειωθεί ο χρόνος που τα πτητικά μέσα δεν επιχειρούν λόγω ανεφοδιασμού. Κάτι που ζήσαμε και τώρα με τα αεροσκάφη να σπεύδουν είτε στη Λάρνακα είτε στην Πάφο για τον αναγκαίο ανεφοδιασμό με επιβραδυντικό υλικό και καύσιμα. Και σε αυτό το ζήτημα η αρχική αντίδραση φάνηκε θετική. Όμως μέχρι εκεί. Έλεγε τότε ο Υπουργός Δικαιοσύνης:

- Το ενδεχόμενο δημιουργίας ελικοδρομίων και μικρών διαύλων για ανεφοδιασμό των πτητικών μέσων ανάλογα με την περιοχή της πυρκαγιάς, μπορεί να αποβεί χρήσιμο και αποτελεσματικό και για τον σκοπό αυτό το θέμα θα τεθεί για μελέτη κατά την αξιολόγηση των πυροσβεστικών δυνατοτήτων μας. Σημειώνεται ότι το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως έχει συγκαλέσει σύσκεψη μεταξύ των Υπουργείων Συγκοινωνιών και Έργων, Οικονομικών, Εσωτερικών, Άμυνας και Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος, στις 27.11.2013 με θέμα συζήτησης τις ανάγκες της Δημοκρατίας σε πτητικά μέσα και μεταξύ των θεμάτων που θα εξεταστούν είναι και η επικαιροποίηση/αξιολόγηση των πυροσβεστικών δυνατοτήτων των υφιστάμενων πτητικών μέσων της Δημοκρατίας.

Ουδέν, όμως, αποφασίστηκε.