ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΗΜΙΚΑΤΕΧΟΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΟ 1974, ΑΛΛΑ ΠΑΛΕΨΕ ΚΑΙ ΞΑΝΑΖΩΝΤΑΝΕΨΕ

Οδοιπορικό και περιδιάβαση της «Σημερινής» σ' ένα από τα μεγάλα και εύφορα χωριά των Κοκκινοχωρίων της επαρχίας Aμμοχώστου

Αυτήν τη βδομάδα η «Σ» επισκέφτηκε το Δασάκι της Άχνας, ένα χωριό μοιρασμένο από το 1974, που ξαναχτίστηκε με μεγάλη προσπάθεια από τους κατοίκους οι οποίοι είχαν όραμα. Οι κάτοικοι της περιοχής, με σκληρή δουλειά και παρά τις δυσκολίες, κατάφεραν να σταθούν στα πόδια τους και να ξαναχτίσουν τη ζωή τους λίγα μέτρα μακριά από την κατεχόμενη γειτονιά τους. Στο χωριό σήμερα μπορείτε να επισκεφτείτε το γήπεδο του Εθνικού Άχνας, το πάρκο με τα ζώα, το μνημείο του αγώνα του 1974, την πίστα για αγώνες αυτοκινήτου και μοτοσικλέτας και τις εκκλησίες.

Ιστορία του χωριού

Ήταν Τετάρτη, 28 Αυγούστου 1974, όταν ακούστηκε στην Άχνα η απέλπιδα κραυγή «φύγετε, φύγετε, έρχονται οι Τούρκοι». Και έτρεχε η μάνα να μαζέψει το παιδί και ο γιος τους κατάκοιτους γονείς του, να τους βγάλει έξω από το χωριό. Άρπαζε ένα κομμάτι ρούχο του μωρού η μάνα, καθώς από μακριά ακούγονταν οι δαιμονισμένες μηχανές των τουρκικών τανκς, που από τα χωράφια μεταξύ Μακράσυκας και Καλοψίδας εφορμούσαν για την κατάληψη του χωριού, έχοντας μαζί τους ορδές πάνοπλων αντρών του τουρκικού πεζικού.

Οι Αχνιώτες, που από τις 20 Ιουλίου είχαν υποδεχθεί στο χωριό τους χιλιάδες πρόσφυγες από άλλα μέρη που κατέλαβαν οι Τούρκοι, βίωναν τον ίδιο πόνο που τους περιέγραφαν οι πρόσφυγες των προηγούμενων ημερών. Τετάρτη, 28 Αυγούστου 1974, η αποφράδα μέρα, η μέρα που έσφαξε σαν μαχαίρι τις ψυχές χιλιάδων Αχνιωτών.

Πριν από το 1974, το Δασάκι της Άχνας ήταν παρθένο δάσος, στο οποίο ασκούνταν κατά διαστήματα οι Βρετανοί στρατιώτες. Κάτω από τα πεύκα του έβρισκαν δροσιά οι γεωργοί της Άχνας, όταν πήγαιναν να δουλέψουν. Αυτά όλα μέχρι τις 20 Ιουλίου 1974. Το δάσος της Άχνας έμελλε το 1974 να μετατραπεί σε καταφύγιο δεκάδων χιλιάδων προσφύγων, που κυνηγημένοι από τα αεροπλάνα και τους στρατιώτες του Αττίλα κατέφυγαν εκεί για να σωθούν. Από τα χωριά της Μεσαορίας και της επαρχίας Αμμοχώστου, ακόμα και από τα χωριά της επαρχίας Κερύνειας, άνθρωποι κυνηγημένοι, με τα ρούχα που φορούσαν, κατέφευγαν στο Δασάκι Άχνας, γιατί το έδαφος ήταν Βάσεις και πίστευαν ότι εκεί δεν θα κινδύνευαν από τον Αττίλα.

Και έγιναν τα πεύκα, οι ευκάλυπτοι και οι πορτοκαλεώνες των Αχνιωτών καταφύγιο για τους πονεμένους και κυνηγημένους πρόσφυγες της πληγωμένης μας πατρίδας. Στις 30 Αυγούστου 1974, τουρκικά τανκς μπήκαν στην Άχνα, υποστηρίζοντας πεζοπόρους Τούρκους στρατιώτες. Οι Αχνιώτες -τελευταίοι απ’ όλους τους πρόσφυγες- βρήκαν καταφύγιο και αυτοί στο Δασάκι. Σύμφωνα με κάποια στοιχεία, τις πρώτες βδομάδες μετά τον πόλεμο του 1974, κατέφυγαν στο δάσος της Άχνας, που τελικά μετατράπηκε σε τοπωνύμιο Δασάκι Άχνας, 60 μέχρι 80 χιλιάδες πρόσφυγες.

Εκκλησίες και εξωκκλήσια

Η μεγάλη εκκλησία της Άχνας είναι αφιερωμένη στην Αγία Μαρίνα, της οποίας τα εγκαίνια έγιναν το 1912. Στο χωριό κατοικούσαν μόνο Έλληνες, γιατί λέγεται ότι η Αγία Μαρίνα δεν άφηνε Τούρκο να «κοστερκάσει», δηλαδή να μείνει για 24 ώρες μέσα στο χωριό. Παρουσιαζόταν στον ύπνο του και τον πατούσε στην κοιλιά, εξαναγκάζοντάς τον να φύγει. Η επίχρυση εικόνα της Αγίας Μαρίνας γλύτωσε από τα χέρια των Τούρκων το 1974, χάρη στον ιερέα του χωριού, τον Παπα-Γρηγόρη, που τη μετέφερε στις ελεύθερες περιοχές. Σήμερα η εικόνα αυτή βρίσκεται στην εκκλησία της Παναγίας Τραχειάς.

Η Παναγία η Τραχειά, η Αγία Θεοδώρα, Ο Άγιος Βλάσης, ο Άγιος Γεώργιος της Αγκώνας είναι τα ξωκκλήσια στα ελεύθερα χώματα της Άχνας, ενώ στην κατεχόμενη περιοχή υπάρχουν και άλλα, τα οποία πλέον έχουν ερημωθεί.

Το εκκλησάκι μνημείο

Στο κέντρο του χωριού, μετά τον αγώνα του 1974, οι κάτοικοι είχαν στήσει ένα αντίσκηνο για εκκλησία και το καμπαναριό ήταν πάνω σε ένα πεύκο. Όταν χτίστηκε μετά από λίγα χρόνια η πρώτη εκκλησία στο νέο χωριό, οι κάτοικοι ήθελαν να τιμήσουν την προσπάθεια που γινόταν για να γίνονται λειτουργίες παρ' όλα τα προβλήματα και τη μιζέρια που αντιμετώπιζε ο κόσμος. Εκεί χτίστηκε ένα εκκλησάκι μνημείο (γλυπτό σε σχήμα αντίσκηνο) και μέσα στο αντίσκηνο υπάρχουν αγάλματα, που συμβολίζουν τους πρόσφυγες της τουρκικής εισβολής το 1974, όταν έμεναν σε αντίσκηνα.

Ποδοσφαιρική ομάδα

Δεν μπορείτε να πάτε στο χωριό και να μην επισκεφτείτε το στάδιο του Εθνικού Άχνας καθώς και το παλιό στάδιο, το οποίο είναι κατεχόμενο κατά το ήμισυ, μιας και οι βάσεις μοιράζουν το γήπεδο στα δύο. Μια χούφτα άνθρωποι το 1968 ίδρυσαν το σωματείο του Εθνικού Άχνας, έχοντας ως στόχο την ανάδειξη του αθλητικού πνεύματος και την ευγενή άμιλλα. Η ονομασία και το έμβλημα που δόθηκε καταδεικνύουν τα ιδεώδη πάνω στα οποία στηρίζεται για 48 χρόνια η ομάδα. Ο Εθνικός Άχνας δεν αποτελεί απλώς ένα αθλητικό σωματείο, μια ποδοσφαιρική ομάδα, είναι κυρίως ιδέα, υψηλό ιδανικό, για αυτό και άντεξε στον χρόνο, για αυτό και θα συνεχίσει να αντέχει, γιατί οι ιδέες και τα ιδανικά είναι προορισμένες για να ζουν και να επιβιώνουν.

Από το 1968 κάθε Κυριακή το χωριό είχε ταυτιστεί με μια γαλανόλευκη φανέλα. Μια φανέλα γεμάτη στόχους, φιλοδοξίες και πάνω απ’ όλα τεράστια ιστορία που ακόμα εξιστορεί και συνεχίζει να δημιουργεί. Βρέθηκε δίπλα από αντίσκηνα σχισμένη, ματωμένη, ταλαιπωρημένη και ανήμπορη, όπως οι εκατοντάδες των Αχνιωτών και προσφύγων που την αγάπησαν. Και πριν καλά-καλά στερέψουν τα δάκρυα, η γαλανόλευκη φανέλα βρήκε και πάλι το δικό της σπίτι, το δικό της γήπεδο και πεισμωμένη, χάρη στους ανθρώπους που την εμπνεύστηκαν και πίστεψαν σε αυτήν. Τα ταξίδια της άρχισαν να γίνονται μαγικά, βρέθηκε και παραμένει στην ελίτ του κυπριακού ποδοσφαίρου, σε τελικό κυπέλλου, σε Κροατία, Βέλγιο σε Γαλλία.

Achna Speedway: Η πίστα της Κύπρου

Κάτι μοναδικό λειτουργεί εδώ και λίγα χρόνια στην Άχνα, μια πίστα αυτοκινήτου και μοτοσικλέτας για αγώνες και drift και αξίζει να την επισκεφτείτε, για να ζήσετε μια μοναδική και αξέχαστη εμπειρία. Ο Χριστάκης Χρήστου, εισαγωγέας εξαρτημάτων αυτοκινήτου, είχε ένα όραμα: να κατασκευάσει μια πίστα στην Κύπρο. Από το 1999 ξεκίνησε τις προσπάθειες για τη δημιουργία πίστας στην Κύπρο, αλλά κυρίως η γραφειοκρατία δεν άφηνε το έργο να προχωρήσει.

Τελικά τον Δεκέμβριο του 2010 ξεκίνησε το μέρος του χώρου στάθμευσης, που χρησιμοποιείται για Αγώνες drift και τον Δεκέμβριο του 2011 έγιναν τα εγκαίνια της πίστας που βρίσκεται στην Άχνα, κοντά στην Αγία Νάπα, πάνω στην πράσινη γραμμή, που χωρίζει εκείνο το σημείο της Κύπρου από τα κατεχόμενα. Έχει 2,200 μ. μήκος, πλάτος 11-12 μ., με 11 στροφές, 7 δεξιές και 4 αριστερές. Σχεδιάστηκε από Ιάπωνες, με τους οποίους ο κ. Χρήστου συνεργάζεται και είναι κλειστή, αλλά τεχνική.

Animal Park στην Άχνα

Το 2015 το χωριό διεκδίκησε πλέον πιο έντονα τη διαχείριση του φράκτη Άχνας, ώστε να μετατραπεί σε μοναδικό για την Κύπρο εθνικό πολυθεματικό πάρκο ευρωπαϊκών προδιαγραφών. Εκεί δημιουργήθηκε ένα πάρκο και μικρός ζωολογικός κήπος με διάφορα ζώα της Κύπρου. Είναι ένας όμορφος χώρος, με θέα τον φράκτη και με μια καφετέρια, η οποία διαθέτει σνακ και καφέδες. Στο πάρκο ο επισκέπτης μπορεί να περπατήσει και να δει διάφορα ζώα, όπως γαϊδουράκια, κατσίκες, γουρουνάκια, άλογα, πρόβατα και ποικίλα είδη πουλιών. Στο πάρκο υπάρχει επίσης και παιχνιδότοπος για τα παιδιά. Η είσοδος είναι δωρεάν και τώρα το καλοκαίρι το πάρκο είναι ανοικτό καθημερινές και τα Σαββατοκύριακα μέχρι το απόγευμα.

Αγγειοπλαστική

Στην Άχνα είχαμε την ευκαιρία να επισκεφτούμε έναν από τους πιο νεαρούς αγγειοπλάστες του χωριού και να δούμε πώς φτιάχνονται διάφορα αγγεία και τη διαδικασία που ακολουθείται. Η αρχαία αγγειοπλαστική στην Κύπρο μάς άφησε παρακαταθήκη εξαίρετης δουλειάς, που σήμερα τη ζηλεύουν και οι καλύτεροι αγγειοπλάστες. Υπάρχουν τέτοια σημεία, που διερωτάται κάποιος με ποιο τρόπο, με ποια μέσα και με ποια υλικά έχουν γίνει αυτά τα αριστουργήματα. Από τους προϊστορικούς χρόνους άξια αναφοράς, από άποψη τεχνικής, είναι τα κύρια ιστορικά πιτσιλιστά αγγεία Λαπήθου.

Εστιατόρια και καφετέριες

Υπάρχουν πολλές επιλογές για καφέ και για φαγητό και εντός του χωριού, καθώς και στα γύρω χωριά. Μπορείτε να επισκεφτείτε τα διάφορα αξιοθέατα και μετά να χαλαρώσετε σε ένα καφενείο στην κεντρική πλατεία του χωριού. Όπως αναφέραμε πιο πάνω, υπάρχει καφετέρια και στο πάρκο, όπως και στην πίστα Speedway. Για φαγητό υπάρχουν διάφορες επιλογές, όπως σουβλάκια, οφτό κλέφτικο και ακόμα ζεστά φαγητά της ώρας.