Ε. Αρβανιτάκη: Πρέπει να ξέρεις τι είναι αυτό που μπορείς να πεις και να το υπερασπιστείς
Δεν προχώρησα σπουδές πάνω σε ένα όργανο. Είναι κάτι για το οποίο μετανιώνω βαθιά. Θα με βοηθούσε πάρα πολύ να ήξερα κάποια παραπάνω πράγματα στο πιάνο, στην ερμηνεία, στο τραγούδι

Στο Β’ μέρος της συνέντευξής της στο «Ηδύφωνο», που δημοσιεύει σήμερα η «Σημερινή», η Ελευθερία Αρβανιτάκη μιλά για την επιτυχία και τη διαχείρισή της, τη σχέση της με το κοινό, καθώς και για όλα όσα μετανιώνει που άφησε πίσω στην πορεία της πλούσιας μουσικής διαδρομής της, τονίζοντας ότι, παρ’ όλα αυτά, η απογοήτευση δεν είναι κάτι που την άγγιξε.

Το πρώτο ταρακούνημα της επιτυχίας σας, πώς το διαχειριστήκατε μέσα σας;
Δεν έδωσα καμία σημασία.

Ήσασταν ψύχραιμη, ή ήρθε με φυσικό τρόπο όλο αυτό;
Όχι, δεν ήμουν ψύχραιμη. Ήταν σαν… (απόλυτη σιωπή για αρκετή ώρα). Τώρα που το σκέφτομαι, δηλαδή, η πρώτη βραδιά που παίξαμε με την Οπισθοδρομική Κομπανία και τον Διονύση Σαββόπουλο, αυτό είναι. Ή στη συνέχεια όταν αρχίσαμε και παίζαμε μόνο με την Οπισθοδρομική. Γιατί, ξέρεις, εγώ ξεκίνησα από την αρχή, έχοντας τεράστια επιτυχία με την ομάδα που παίζαμε.

Δεν υπήρξε κανένα απολύτως σοκ απέναντι στην τεράστια επιτυχία;
Με έναν μαγικό τρόπο είμαι πάρα πολύ ψύχραιμη. Ούτε θεώρησα ότι αυτή η επιτυχία θα μπορούσε να με κάνει να χάσω το μυαλό μου και να αρχίσω να νομίζω ότι είμαι κάτι σπουδαιότερο απ’ αυτό που είμαι.

Σκεφτήκατε ποτέ να ασχοληθείτε με την όπερα;
Όχι, με την όπερα δεν ασχολήθηκα ποτέ. Χρειάζονται άλλες σπουδές. Είναι άλλος τρόπος τραγουδιού εντελώς. Άλλες περιοχές, άλλος τρόπος. Η τεχνική είναι η ίδια, αλλά ο τρόπος να την τραγουδήσεις και να τοποθετήσεις τη φωνή σου είναι εντελώς διαφορετικός.

Έχετε ζήσει ποτέ οποιαδήποτε απογοήτευση στον τομέα της μουσικής; Κάποια δυσκολία στο να βγει ένα κομμάτι;
Βέβαια, πώς δεν έχω. Εννοείται.

Πώς το χειριστήκατε;
Δεν το είπα το κομμάτι αυτό (γέλια). Πρέπει να ξέρεις τι είναι αυτό που μπορείς να πεις και να το υπερασπιστείς. Αν ξέρεις ότι ένα κομμάτι δεν το λες καλά, απλώς δεν το λες. Υπάρχουν κομμάτια, που όταν τα τραγουδήσω και τα ακούσω, δεν μου λένε τίποτα. Που σημαίνει ότι τα κομμάτια θέλουν άλλον. Η μοίρα του είναι άλλη…

Το αφήσατε;
Ναι.

Δεν πηγαίνουν όλα σε όλους
Υπάρχει απογοήτευση;
Δεν υπάρχει απογοήτευση. Δεν πηγαίνουν όλα σε όλους. Οι μουσικές έχουνε τις φωνές τους. Δηλαδή ένα τραγούδι που θα παιχτεί, αυτό το έχουμε δει στην ιστορία, τραγούδια που πέρασαν στην εποχή τους, για κάποιο λόγο, απαρατήρητα, έχει συμβεί με μιαν άλλη ερμηνεία και με μιαν άλλη ενορχήστρωση να λάμψουν. Και επειδή η μαγεία δεν επισκέπτεται μόνον έναν καλλιτέχνη αλλά πάρα πολλούς, δεν υπάρχει το θέμα της απογοήτευσης, έτσι δεν είναι; (γέλιο)

Υπάρχει κάποια δουλειά με βυζαντινούς ύμνους με δική σας ερμηνεία;
Έχω τραγουδήσει ύμνους της Μεγάλης Παρασκευής, στο ΣΚΑΙ, μου ζήτησαν να κάνω κάποιες ερμηνείες. Και έχω ακούσει τους ύμνους της Μ. Παρασκευής από τη Fairuz. Μιας και το συζητάμε, προτείνω σε όσους ακούνε εκκλησιαστική μουσική και ακούνε τους ύμνους της Μεγάλης Βδομάδας, να τους ακούσουνε με τη Fairuz…
Μαργαρίτα, τι μουσικός είσαι;

Μουσικολόγος. Διαβάσατε τα μουσικά άρθρα μου;
Όχι, η αλήθεια είναι ότι δεν πρόλαβα. Τώρα, όμως, θα τα διαβάσω με την ευκαιρία αυτής της συνάντησης. Από την κουβέντα μας, κατάλαβα πως είσαι μουσικός!

Ναι;
Ναι! Είναι η πρώτη η συνέντευξη που δίνω μ’ έναν άνθρωπο που μιλάει καθαρά για τη μουσική. Για το πώς μελετάς, πώς προετοιμάζεσαι. Αχ, πολύ χαίρομαι, Μαργαρίτα!

Το ξένο κοινό
Έχετε κάνει πάρα πολλές μουσικές περιοδείες ανά τον κόσμο. Θα μπορούσατε να μου πείτε ποιο τραγούδι σας έχει ανάλογη δυναμική προς το παγκόσμιο μουσικό κοινό, όπως π.χ. το τραγούδι «Besame Muchio»; Ήδη μπορεί να υπάρχει, και να μην το γνωρίζω εγώ.
Ούτε εγώ το γνωρίζω αυτό. Απ’ όλο τον κόσμο... Μεγάλη ιστορία να γίνει αυτό. Είναι αρκετά από τα κομμάτια μου στο εξωτερικό, το «Δυνατά-Δυνατά» είναι ένα από αυτά. Δεν είναι, ωστόσο, παγκόσμιο τραγούδι, να το ξέρουνε, δηλαδή, από την Ιαπωνία έως και την Αφρική.

Θέλουν τον χρόνο τους αυτά τα πράγματα για να γίνουν ή γίνονται αυτόματα;
Αυτό είναι μια κοινωνιολογική-μουσικολογική έρευνα. Πιστεύω εσύ είσαι πιο κατάλληλη να το ψάξεις αυτό το πράγμα, πώς γίνεται το «Besame Muchio» να είναι ένα τραγούδι που μπορείς ν' ακούσεις παντού ή λες ότι είσαι από την Ελλάδα και σου παίζουν κατευθείαν «Τα παιδιά του Πειραιά» - ίσως όχι στην Αφρική.

Τι ενδιαφέρει το ξένο μουσικό κοινό; Η μουσική; Ο ερμηνευτής;
Το ξένο κοινό μεταφράζει μόνον αυτό που βλέπει σε σένα, και ακούει το πώς συντονίζεται η φωνή σου και το αίσθημά σου μαζί του. Και όχι μόνον εσύ, αλλά και οι μουσικοί που είναι επάνω στη σκηνή. Πολλές φορές στο live γίνονται αλλαγές. Οι οποίες, μ’ έναν μαγικό τρόπο, γίνονται απ’ όλους μας, κάτι που έχει να κάνει πάρα πολύ και με το κοινό.

Θα έφευγα στο εξωτερικό να κάνω αρχαιολογία
Παίζετε κάποιο όργανο;
Όχι. Όταν ξεκίνησα να ασχολούμαι με τη φωνή, δυστυχώς σταμάτησα. Δεν προχώρησα σπουδές πάνω σε ένα όργανο. Είναι κάτι το οποίο μετανιώνω βαθιά. Θα με βοηθούσε πάρα πολύ να ήξερα κάποια παραπάνω πράγματα στο πιάνο, στην ερμηνεία, στο τραγούδι. Οι παραστάσεις, όταν πρωτοξεκίνησα με την Οπισθοδρομική, ήταν, πολλές φορές, συναυλίες σε τεράστιους χώρους στο εξωτερικό. Κυρίως τα καλοκαίρια, και ήταν κάτι το οποίο μάς συνεπήρε. Αποφάσισα ότι αυτό που θα κάνω ως σπουδή, να 'ναι το τραγούδι. Θα έφευγα στο εξωτερικό να κάνω αρχαιολογία, αλλά δεν πρόλαβα. Αποφάσισα να ασχοληθώ με αυτό που λέγεται φωνή, το οποίο είναι αρκετά δύσκολο όργανο και χρειάζεται μια συνεχή φροντίδα και μελέτη, και είναι ένα όργανο που χρειάζεται να δουλεύει το σώμα. Όλο το σώμα, από τα πόδια μέχρι τα μαλλιά. Πρέπει να είσαι σε πάρα πολύ καλή φυσική κατάσταση, για να μπορεί το σώμα να υποστηρίξει τη φωνή. Είναι το πιο δύσκολο πράγμα στη μουσική. Διότι επηρεάζεται πάρα πολύ και από την ψυχολογική κατάσταση.

Σκεφτόμουν πως ο πίνακας που βρίσκεται απέναντί σας, κατά τη διάρκεια των συναυλιών, με τον κόσμο όλο να σας κοιτάει, και που είναι ειδικά φτιαγμένος για εσάς από όλο τον κόσμο που σας αγαπά, είναι μεγάλο χάρισμα.
Ο άνθρωπος που ανεβαίνει στη σκηνή αισθάνεται, μ’ έναν τρόπο μαγικό, και μόνος του αλλά και με όλους ένα. Αυτά είναι μαγικά πράγματα, δεν είναι θέμα απόφασης, αλλά χαρίσματος.