ΠΑΜΕ ΕΚΔΡΟΜΗ ΣΤΟ 10ο ΨΗΛΟΤΕΡΟ ΧΩΡΙΟ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

Οδοιπορικό της «Σημερινής» στον Φαρμακά, ένα από τα πιο ειδυλλιακά ορεινά χωριά της επαρχίας Λευκωσίας, σκαρφαλωμένο στις βουνοπλαγιές της οροσειράς του Τροόδους

Ο Φαρμακάς είναι ένα από τα πιο ειδυλλιακά χωριά της Κύπρου και βρίσκεται στην οροσειρά του Τρόοδους. Φθάνοντας στον Φαρμακά μετά από ταξίδι 40 περίπου χιλιομέτρων από τη Λευκωσία, θα βρεθείτε «αντιμέτωποι» με έναν τεράστιο χώρο στάθμευσης και δίπλα είναι η εκκλησία του χωριού, το κοινοτικό συμβούλιο και τα δύο καφενεία του Φαρμακά. Τα πλείστα σπίτια στο χωριό ακολουθούν σύγχρονη αρχιτεκτονική και αυτό οφείλεται στη μεγάλη οικονομική άνθηση που γνώρισε τα τελευταία χρόνια το χωριό, τόσο από μια πηγή που σαν θεόσταλτο δώρο προς τους κατοίκους παρέχει ένα από τα πιο καθαρά, κρυστάλλινα και υγιεινά νερά της Κύπρου, αλλά και από την εργατικότητα των κατοίκων, που μετέτρεψαν τις αφιλόξενες και επικλινείς πλαγιές σε αναβαθμίδες, με πλούσιο και παραγωγικό έδαφος. Ο Φαρμακάς φημίζεται για τη γλυκύτητα των φρούτων και πιο πολύ για τις ντομάτες του.

Σήμερα οι κάτοικοι του Φαρμακά είναι γύρω στους 500. Πάρα πολλοί διαμένουν στη Λευκωσία ή σε άλλες περιοχές της Κύπρου. Ευχάριστο είναι το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια αρκετοί ξενιτεμένοι επέστρεψαν στο χωριό για μόνιμη εγκατάσταση ή το επισκέπτονται συχνά, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη και αναζωογόνησή του. Εκτός από διάφορα επαγγέλματα, με τα οποία ασχολούνται οι κάτοικοι καθημερινά στη Λευκωσία ή σε άλλες περιοχές, στο χωριό η κύρια ενασχόληση είναι η γεωργία.

Ιστορία του χωριού

Σύμφωνα με την Κυπριακή Εγκυκλοπαίδεια, ο Φαρμακάς (Farmakas) πρέπει να υπήρχε από τον καιρό του Βυζαντίου. Αν το χωριό είχε ιδρυθεί κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας (1192-1489 μ.Χ.) ή της Ενετοκρατίας (1489-1571 μ.Χ.), θα είχε ξενικό όνομα. Μια παράδοση λέει πως η ονομασία του χωριού προήλθε από το επίθετο ή το επάγγελμα του πρώτου ανθρώπου που κατοίκησε εδώ και ο οποίος έφτιαχνε φάρμακα. Τα φάρμακα τα ετοίμαζε από τα πολλά βότανα που φύτρωναν στην περιοχή. Μια δεύτερη εξήγηση είναι πως από την περιοχή μάζευαν βότανα για τα φάρμακα που έφτιαχναν οι καλόγεροι του Φαρμακά. Ο Φαρμακάς ήταν η περιοχή που βλάσταιναν διάφορα βότανα. Μερικοί χωριανοί όμως έχουν και μια τρίτη εξήγηση για το όνομα του χωριού. Θεωρούν ότι η ονομασία προήλθε από το «φαρμάτζιην» (φαρμάκι), το τσουχτερό κρύο που υπάρχει τους χειμωνιάτικους μήνες.

Εκκλησία της Αγ. Ειρήνης

Στον Φαρμακά υπάρχει μια εκκλησία και βρίσκεται στο κέντρο του χωριού δίπλα από το καφενείο. Η εκκλησία του χωριού είναι αφιερωμένη στην Αγία Ειρήνη και πανηγυρίζει στις 5 Μαΐου, με χιλιάδες πιστούς να έρχονται για προσκύνημα, φέρνοντας μαζί και τα τάματά τους. Η Αγία Ειρήνη θεωρείται προστάτιδα των ματιών και, σύμφωνα με διηγήσεις γερόντων της κοινότητας, πολλές φορές η εικόνα της Αγίας θαυματούργησε, θεραπεύοντας τα μάτια ασθενών. Στο κεφάλι φοράει βασιλική μήτρα, ενώ με το δεξί της χέρι κρατάει τον Εσταυρωμένο Χριστό και μέσα στην αριστερή της παλάμη έχει την κεφαλή της, απόδειξη του μαρτυρικού της θανάτου με αποκεφαλισμό. Κάθε χρόνο στις 5 του Μάη που γιορτάζει η Αγ. Ειρήνη γίνεται μεγάλο πανηγύρι στο κέντρο του χωριού και τραβά αρκετούς επισκέπτες.

Φυσικό Νερό Φαρμακάς

Οι πηγές του Φαρμακά ξεκινούν από την οροσειρά του Τροόδους και καταλήγουν στο όμορφο, παραδοσιακό χωριό Φαρμακάς. Το χωριό είναι προικισμένο με φυσική ομορφιά και πλούσια αγροτική ποικιλομορφία, χάρη στο γόνιμο έδαφός του και τις ιδανικές κλιματικές συνθήκες. Κατ' ακρίβειαν, ο Φαρμακάς είναι γνωστός σε ολόκληρη την Κύπρο και ολόκληρη την περιοχή της Μεσογείου για την πλούσια ντοματοπαραγωγή του, έχοντας κερδίσει πολυάριθμα εθνικά και διεθνή βραβεία για τη γεύση και το άρωμά τους. Κάθε Οκτώβρη πραγματοποιείται στο χωριό το ετήσιο Φεστιβάλ Ντομάτας. Το χωριό αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα του πλούτου του κυπριακού αγροτικού πολιτισμού, με τον χαλαρό τρόπο ζωής, τον καθαρό αέρα, την υγιεινή μεσογειακή κουζίνα, τους φιλόξενους ανθρώπους και το ειδυλλιακό τοπίο.

Το Φυσικό Μεταλλικό Νερό Φαρμακάς παρέχει μια ευρεία γκάμα προϊόντων στην κυπριακή αγορά, τόσο με τις δικές της ετικέτες αλλά και με τα προϊόντα συνεργατών. Η εταιρεία δραστηριοποιείται στον χώρο του εμφιαλωμένου νερού από το 1993, έχοντας προηγούμενη εμπειρία στον χώρο τροφίμων και ποτών [αρτοποιεία, οινοποιεία, κυπριακά εδέσματα]. Ο ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Δανιήλ Αναστάσης, εξακολουθεί να έχει σημαντική, καθημερινή δράση στη λειτουργία της εταιρείας, διασφαλίζοντας ότι οι οικογενειακές -και κοινοτικές- αξίες και η εταιρική ηθική αγκαλιάζονται και εφαρμόζονται. Δέσμευση της εταιρείας, άλλωστε, είναι να παρέχει εξαιρετικής ποιότητας προϊόντα ύδατος, στηρίζοντας την τοπική κοινότητα του Φαρμακά, την ευρύτερη Κύπρο και το περιβάλλον. Στον Φαρμακά είχαμε την ευκαιρία να επισκεφτούμε το εργοστάσιο και να παρακολουθήσουμε πώς φτιάχνονται τα μπουκάλια νερού.

Οινοποιείο Santa Irene

Στον Φαρμακά ο κ. Δανιήλ Αναστάση, λάτρης του καλού κρασιού, έχει χτίσει ένα οινοποιείο, όπου φτιάχνεται το κρασί με το όνομα Santa Irene. Ο επισκέπτης μπορεί να δει πώς φτιάχνεται το κρασί, μπορεί να δοκιμάσει τα διάφορα είδη κρασιού που φτιάχνουν και, αν επιθυμεί, μπορεί να δοκιμάσει και το φαγητό που θα σερβίρεται στο εστιατόριο που βρίσκεται μέσα στο οινοποιείο από τον ερχόμενο μήνα. Το εστιατόριο έχει και υπέροχη θέα του βουνού καθώς και των μεγάλων εκτάσεων των αμπελιών. Το εστιατόριο είναι πραγματικά πανέμορφο και προπάντων τους καλοκαιρινούς μήνες μπορείτε να απολαύσετε το φαγητό ή το ποτό σας στην εξωτερική βεράντα κάτω από τα αστέρια.

Σπιτικά Γλυκά Ελένης

Παλαιότερα τα γλυκά αποτελούσαν το παραδοσιακό και ζεστό καλωσόρισμα για κάθε επισκέπτη. Στις μέρες μας, όμως, άρχισαν σιγά-σιγά να χάνονται και οι παραδοσιακές συνταγές να λησμονιούνται. Η Ελένη Αντωνίου Βασιλείου αποφάσισε να ασχοληθεί με την παραγωγή σπιτικών γλυκών γιατί της άρεσε από μικρή, όταν έβλεπε τη γιαγιά της να φτιάχνει τα δικά της γλυκά. Έτσι τον Ιούνιο του 2008 δημιούργησε το δικό της εργαστήριο παραγωγής σπιτικών γλυκών στον Φαρμακά. Ένα χρόνο μετά τη δημιουργία του εργαστηρίου και συγκεκριμένα στις 21 Οκτωβρίου 2009, βραβεύτηκε από τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας με το πρώτο βραβείο, σε παγκύπριο διαγωνισμό που έγινε κατά τη διάρκεια της Γεωργικής Έκθεσης.

Το βραβείο αυτό την ενθάρρυνε όχι μόνο να συνεχίσει αλλά και να επεκταθεί και στην παρασκευή και άλλων ειδών όπως μαρμελάδες, σιουσιούκκο, μπομπονιέρες, κεραστικά για γάμους, βαπτίσεις και διάφορες δεξιώσεις. Έτσι, συνεχίζει να ασχολείται με το επάγγελμα που αγαπά, φτιάχνοντας τα γλυκά της ακόμα με τον παραδοσιακό τρόπο που έμαθε από τη γιαγιά της.

Υπό την επωνυμία «Τα σπιτικά γλυκά της Ελένης» μπορεί κάποιος να απολαύσει τόσο τα κλασικά και αγαπημένα γλυκά του κουταλιού (καρυδάκι, κεράσι, καρπούζι, κιτρόμηλο, αχλάδι, περγαμόντο και πορτοκάλι) όσο και πιο ιδιαίτερες γεύσεις, όπως κολοκάσι, κρεμμύδι, σκόρδο και μανιτάρι. Αν σου δημιουργηθεί η επιθυμία να δοκιμάσεις γλυκό σκόρδο, τότε θα πρέπει να επισκεφτείς ζαχαροπλαστεία και φρουταρίες ή να πας μέχρι τον Φαρμακά, όπου βρίσκεται το εργαστήρι της οικογένειας, για να διαπιστώσεις ιδίοις όμμασι πως «Τα σπιτικά γλυκά της Ελένης» είναι χωρίς συντηρητικά και καθαρισμένα στο χέρι.

Καφεστιατόριο Φαρμακάς

Αν επισκεφθείτε ποτέ τον όμορφο Φαρμακά, μπορείτε να χαλαρώσετε στον υπέροχα διαμορφωμένο χώρο του καφεστιατορίου «Φαρμακάς», αφήνοντας τα παιδιά σας να παίζουν ανέμελα στον όμορφο παιδότοπο, ενώ εσείς θα απολαμβάνετε τους μυρωδάτους καφέδες, τα ολόφρεσκα σνακ καθώς και την εκλεκτή ποικιλία των φαγητών που προσφέρονται στο εστιατόριο. Το κέντρο σερβίρει παραδοσιακές συνταγές όπως στιφάδο, σούβλα, κλέφτικο αλλά και φαγητά από άλλες, ξένες κουζίνες.

Ξενώνας στον Φαρμακά

Αν επισκεφθείτε το χωριό και επιθυμείτε να διανυκτερεύσετε, μπορείτε να μείνετε στον μοναδικό ξενώνα του χωριού. Στο χωριό έχουν αναπαλαιωθεί κάποια σπίτια και διαμορφώθηκαν σε πολυτελή διαμερισματάκια για ενοικίαση, όπου προσφέρεται και πρόγευμα. Τα διαμερίσματα βρίσκονται στο κέντρο του χωριού και έχουν παραδοσιακή διακόσμηση με μία μοντέρνα πινελιά.