ΕΚΘΕΣΗ 300 ΣΕΛΙΔΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΣΤΗΜΕΝΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΜΕ ΤΗ ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΪΚΗΣ

Κλειδωμένη σε δωμάτιο ασφαλείας (strong room) της Ελεγκτικής Υπηρεσίας βρίσκεται, από τις 17 Μαρτίου, η πρώτη σε βάθος έρευνα για το τι πραγματικά «παίχθηκε» με τον ELA της Λαϊκής. Αντίστροφη μέτρηση για κατανομή ευθυνών

«Κάντε ό,τι πρέπει για να συνεχίσει η Λαϊκή να παίρνει ELA», φαίνεται να ήταν οι οδηγίες, όπως διαπίστωσε η Ελεγκτική Υπηρεσία

Στάλθηκε με πρωτοφανή διαδικασία απορρήτου και στη Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας, που έχει δύο μήνες περιθώριο για να διαβιβάσει τα σχόλιά της

Μέσα από τρακόσιες και πλέον σελίδες, αποτέλεσμα πολλών μηνών διερεύνησης από την Ελεγκτική Υπηρεσία, χιλιάδων εγγράφων, πρακτικών και ηλεκτρονικών μηνυμάτων της Κεντρικής Τραπέζης Κύπρου, ξετυλίγεται το κουβάρι των ευθυνών, σίγουρα πολιτικών, αλλά ενδεχομένως και ποινικών, για την εκτόξευση, την περίοδο πριν από το μνημόνιο, της έκτακτης ρευστότητας (ELA) που παραχωρείτο στην πρώην Λαϊκή Τράπεζα (με τη σύμφωνο γνώμη, υπενθυμίζεται, της τότε διοίκησης του εποπτικού θεσμού, παρά του ότι η Τράπεζα ήταν αφερέγγυα) σε επίπεδα πέραν των 9 δις ευρώ. Ποσό που τελικά, όπως αποδείχθηκε στην πράξη, οδήγησε στα τάρταρα την Τράπεζα Κύπρου, αλλά και το σύνολο της οικονομίας, που βρέθηκε ένα βήμα πριν από την άτακτη χρεοκοπία.

Όπως αποκαλύπτει σήμερα η εφημερίδα «Σημερινή», η πολυαναμενόμενη, κυρίως από τους ανακριτές της αστυνομίας, έκθεση του Γενικού Ελεγκτή της Δημοκρατίας έχει όχι μόνον ολοκληρωθεί, αλλά ήδη διαβιβαστεί στη Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας Χρυστάλλα Γιωρκάτζη. Η οποία, με τη σειρά της, όπως πληροφορούμαστε, έχει περιθώριο δύο μηνών για υποβολή σχολίων εκεί και όπου κρίνει αναγκαίο.

Φωτίζει ευθύνες

Αν και η πέραν των 300 σελίδων έκθεση διαβαθμίστηκε, για ευνόητους λόγους, ως ΑΚΡΩΣ ΑΠΟΡΡΗΤΗ, εντούτοις η «Σ» είναι σε θέση να γνωρίζει ότι το περιεχόμενό της κάνει πολλούς εμπλεκόμενους να μην κοιμούνται τα βράδια, αφού φωτίζει με τεκμήρια και ντοκουμέντα εκείνες τις πτυχές της ιστορίας του ELA που αποκαλύπτουν, πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας, ένα καλοστημένο παιχνίδι δισεκατομμυρίων, που παίχθηκε τελικά σε βάρος του συνόλου της οικονομίας και κατ’ επέκταση των απλών πολιτών.

Συγκεκριμένα, όπως είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε, το όλο πόρισμα της έκθεσης -η οποία δεν έχει ακόμη συμπεράσματα εν αναμονή των σχολίων της ΚΤΚ- συμπυκνώνεται σε οδηγίες προσώπων-κλειδιών, που περιστρέφονταν γύρω από την κατεύθυνση «κάντε ό,τι πρέπει να γίνει για να παίρνει η Λαϊκή έκτακτη ρευστότητα». Μάλιστα, αν και κρατούν όλοι οι εμπλεκόμενοι «σφραγισμένο» το στόμα τους, μαθαίνουμε ότι σε κάποια από τα σημεία της έκθεσης τεκμηριώνεται η άποψη που είχε προ πολλού εκφραστεί δημοσίως από πολιτικούς κύκλους, ότι η υπερπήδηση του εμποδίου της αφερεγγυότητας δεν ήταν αποτέλεσμα κακής γνώσης των δεδομένων του χρηματοπιστωτικού ιδρύματος αλλά, αντίστροφα, ήταν συνειδητή επιλογή κορυφαίων κύκλων, με προς τούτο υποδείξεις προς υφιστάμενα πρόσωπα, που σε κάποιες των περιπτώσεων επεσήμαιναν φορτικά το ζήτημα.

Χείρα βοηθείας

Το καλυπτικό σημείωμα που συνοδεύει την έκθεση που διαβιβάστηκε στην ΚΤΚ στάλθηκε, όπως πληροφορούμαστε, και στον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, ώστε να γνωρίζει ότι σύντομα θα του παραδοθεί η εκατοντάδων σελίδων έκθεση για ένα πολύ σκοτεινό ζήτημα. Πηγή από την Ελεγκτική Υπηρεσία σημείωσε μάλιστα στην εφημερίδα μας, με την προϋπόθεση της ανωνυμίας, ότι «η έκθεση θα είναι ένα πολύ ισχυρό εργαλείο στα χέρια των διωκτικών Αρχών, αφού μια απλή ανάγνωσή της είναι αρκετή για να κινήσει τα νήματα ποινικής διερεύνησης προσώπων που κατονομάζονται χωρίς καμία περιστροφή».

Είναι δε ενδεικτικό της σημαντικότητας της εκθέσεως, ότι τόσο για το εν λόγω ζήτημα, όσο και για άλλα που αφορούν στην Κεντρική Τράπεζα, υπάρχει μέχρι και σήμερα έντονη δυστοκία των διωκτικών Αρχών να εξασφαλίσουν στοιχεία, λόγω του ανεξαρτήτου που διασφαλίζει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Μόλις την 1η Μαρτίου ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας είχε αναφέρει σε κεκλεισμένων των θυρών συνεδρίαση της Επιτροπής Θεσμών ότι «υπάρχει δυστοκία από μέρους της Κεντρικής Τράπεζας, ως προς την παραχώρηση σημαντικών στοιχείων προς τους ανακριτές, τα οποία και εκτιμάται ότι θα βοηθήσουν στο εν εξελίξει ανακριτικό έργο».

Θέσαμε το πιο πάνω υπόψη της εν λόγω πηγής της Ελεγκτικής Υπηρεσίας. Και μας ανέφερε ότι για την επίμαχη έκθεση έχουν συλλεγεί πάρα πολλά και σημαντικά στοιχεία από τον εποπτικό θεσμό, ωστόσο, πρόσθεσε, «δεν μπορώ να βάλω το χέρι μου στη φωτιά ότι αυτά που μας παραχωρήθηκαν καλύπτουν το σύνολο των στοιχείων για το εν λόγω ζήτημα». Γι’ αυτό και αναμένονται, σημείωσε, τα σχόλια της Διοικητού.

Το σημαντικό στην όλη ιστορία είναι ότι η Ελεγκτική Υπηρεσία αναμένει τα σχόλια της Κεντρικής, την ίδια ώρα που η ΚΤΚ εδώ και δύο χρόνια (από τον Νοέμβριο του 2014) κάνει τη δική της έρευνα για το θέμα. Έρευνα που με επίσημη ανακοίνωση είχε η ίδια η ΚΤΚ προαναγγείλει και που κανένας δεν γνωρίζει πού βρίσκεται. Απλώς υπενθυμίζεται ότι η έρευνα είχε ανατεθεί, σύμφωνα με δηλώσεις της εκπροσώπου Τύπου της ΚΤΚ Αλίκης Στυλιανού, στην Επιτροπή Ελέγχου του εποπτικού θεσμού, που αποτελείται από μη εκτελεστικά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου.

Οι διαπιστώσεις της Επ. Θεσμών

Είναι σαφές ότι η πολυσέλιδη έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας αναμένεται να φέρει στην επικαιρότητα ένα ζήτημα που ουδέποτε ξεκαθάρισε και στο οποίο υπάρχουν πολλές σκιές για τον ρόλο εμπλεκόμενων προσώπων.

Είναι χαρακτηριστικό ότι το πόρισμα, στο οποίο είχε καταλήξει η Επιτροπή Θεσμών ύστερα από πολλούς μήνες διερεύνησης, δεν κατάφερε να «φωτίσει» όσο ήθελε το ζήτημα των ευθυνών για την ασύδοτη παραχώρηση έκτακτης ρευστότητας σε μια τράπεζα που, κατά παραδοχή όλων, το επίμαχο διάστημα ήταν αφερέγγυα.

Η αναφορά στο πόρισμα ότι «η επιτροπή εκφράζει έντονη απαρέσκεια για την ελλιπή ενημέρωση της οποίας έτυχε η Βουλή για το θέμα και ότι ενδεχομένως να ετοποθετείτο διαφορετικά σε σχέση με την κρατικοποίηση της τράπεζας» αποδεικνύει του λόγου του ασφαλές και υπενθυμίζει σε όλους ότι ενδεχομένως λόγω του ELA να εκταμιεύτηκαν λανθασμένα από το κράτος €1.9 δις για στήριξη -και κρατικοποίηση στην ουσία- της Λαϊκής, που λίγους μήνες μετά κατέρρευσε με κρότο.

Για σκοπούς ορθής αντίληψης της σημασίας της έκθεσης, που υπογράφει ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης, αναδημοσιεύουμε τα συμπεράσματα της Επιτροπής Θεσμών για το εν λόγω ζήτημα.

- Η Επιτροπή εκτιμά ότι ο ρόλος της Κεντρικής Τράπεζας υπήρξε καταλυτικός στην εξέλιξη του όλου θέματος και κυρίως στο γεγονός ότι επέτρεψε στη Λαϊκή Τράπεζα να εξαρτηθεί σε τόσο μεγάλο βαθμό από τον ELA, ο οποίος σε κάποιο στάδιο ξεπερνούσε το 50% του ΑΕΠ της χώρας μας.

- Είναι άξιον απορίας γιατί η Κεντρική Τράπεζα δεν συμφωνούσε με τα σχέδια που προτάθηκαν για αναδιάρθρωση της Λαϊκής, μετά την κρατικοποίησή της, παρά την επείγουσα φύση των μέτρων που έπρεπε να ληφθούν.

- Αποτελεί παράδοξο γεγονός πως η Κεντρική, ενώ από τον Δεκέμβριο του 2012, που της κοινοποιήθηκε το προσχέδιο της έκθεσης του οίκου Pimco, γνώριζε ότι ορισμένες από τις τράπεζες ήταν αφερέγγυες, προέβαινε σε παράλληλες ενέργειες στην ΕΚΤ, ώστε να χορηγείται σε αυτές ELA.

- Δημιουργούνται εύλογα ερωτήματα σε σχέση με τους χειρισμούς της διοίκησης της τράπεζας, η οποία θα έπρεπε να αναζητήσει άλλους τρόπους ανάκαμψης και επίλυσης των προβλημάτων ρευστότητας που αντιμετώπιζε και ότι οι ενέργειές της ήταν τουλάχιστον ανεύθυνες.

- Η τράπεζα είχε τη δυνατότητα και την ευχέρεια, τουλάχιστον στα αρχικά στάδια της εμφάνισης του προβλήματος, να αντιληφθεί έγκαιρα την περιρρέουσα πολιτικοοικονομική ατμόσφαιρα και να προχωρήσει στη λήψη των κατάλληλων μέτρων.

- Η επιτροπή ανησυχεί σε σχέση με το κατά πόσον η ΕΚΤ ενήργησε, στην περίπτωση της Λαϊκής, στο πλαίσιο που είναι εντεταλμένη να λειτουργεί, αφού σε καμιά περίπτωση δεν διατύπωσε την ένστασή της για τη διοχέτευση τέτοιας ρευστότητας από την Κεντρική σε μια τράπεζα που πληρούσε τα απαιτούμενα κριτήρια μόνο εικονικά.

Φοβού τους Δαναούς

Το άκρως απόρρητο της έκθεσης της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, η οποία για πρώτη φορά βάζει έρευνά της στο λεγόμενο strong room, δικαιολογείται με επιχειρήματα στο καλυπτικό σημείωμα. Και αφορά, όπως μας υποδείχθηκε από εξόχως ενημερωμένη πηγή, στον φόβο διαρροής της και στα δυσμενέστατα αποτελέσματα που αυτή πολύ πιθανόν να έχει, στις ανοικτές υποθέσεις που αντιμετωπίζει η Δημοκρατία σε διεθνή δικαστήρια και διαιτησίας με εμπλεκόμενα στην οικονομική κατάρρευση πρόσωπα. Εξού και αποφασίστηκε η παράδοση της έκθεσης στην κα Γιωρκάτζη να γίνει με το χέρι και με σφράγισμα του αντιτύπου και του πρωτοτύπου.

ΠΙΝΑΚΑΣ
Η πορεία του ELA σε αριθμούς

2011: Σεπτέμβριος €490 εκ.
2011: Δεκέμβριος €3.5 δις
2012: Φεβρουάριος €5.2 δις
2012: Ιούνιος €8.02 δις
2012: Σεπτέμβριος €9.9 δις
2013: Φεβρουάριος €9.2 δις