ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΑΛΛΟΣ ΠΑΤΟΣ ΑΛΛΑ…

Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα σε νέες εποπτικές αξιολογήσεις από την ΕΚΤ

Οι μεγάλες προκλήσεις

· Προβληματική ακόμη η ποιότητα των δανειακών χαρτοφυλακίων

· Υπερβολική η έκθεση του τραπεζικού τομέα σε μη εξυπηρετούμενα δάνεια

· Υπερδανεισμός των μη χρηματοοικονομικών επιχειρήσεων και των νοικοκυριών

· Μειωμένες οι προοπτικές κερδοφορίας για τις τράπεζες και τις ασφαλιστικές εταιρείες

· Πιέσεις στην κερδοφορία, ιδιαίτερα των ασφαλιστικών εταιρειών του κλάδου ζωής

· Κίνδυνοι για τον τομέα των ακινήτων

Μια χειροβομβίδα έτοιμη να εκραγεί και να κάνει το μεγάλο μπαμ, παρά τις προσπάθειες που καταβάλλουν τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα για να την απενεργοποιήσουν, συνεχίζουν να είναι τα Μη Εξυπηρετούμενα Δάνεια.

Το χρηματοπιστωτικό σύστημα, όπως καταδεικνύουν και τα αποτελέσματα των τραπεζών, έχει πρωτοφανή επίπεδα απομειωμένων δανείων που, σύμφωνα με την Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου, είναι από τα υψηλότερα στην Ευρώπη - και οι εκτιμήσεις συνηγορούν στην άποψη ότι η αντιμετώπιση αυτών των δανείων θα πάρει χρόνο.

Η χορήγηση νέων δανείων βρίσκεται σε χαμηλό επίπεδο, τα νοικοκυριά και οι μη χρηματοοικονομικές επιχειρήσεις διαθέτουν ακόμη υψηλό χρέος και η ανεργία -παρόλο που μειώνεται- παραμένει σε υψηλά επίπεδα.

Το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ έχει μεν βελτιωθεί αλλά παραμένει υψηλά.

Σύμφωνα με την Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου, ο χρηματοπιστωτικός τομέας συνεχίζει να απειλείται με επίκεντρο:

Πρώτο, τις ανησυχίες για την ποιότητα των δανειακών χαρτοφυλακίων, που οφείλονται στην υπερβολική έκθεση του τραπεζικού τομέα σε μη εξυπηρετούμενα δάνεια.

Δεύτερο, τον υπερδανεισμό των μη χρηματοοικονομικών επιχειρήσεων και των νοικοκυριών, που συνεχίζει να δημιουργεί δυσκολίες στην αποπληρωμή τους.

Τρίτο, τις μειωμένες προοπτικές κερδοφορίας για τις τράπεζες και τις ασφαλιστικές εταιρείες σε περιβάλλον χαμηλών επιτοκίων και μικρότερης ανάπτυξης.

Η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου εκτιμά ότι δημιουργούνται συνεχείς πιέσεις στην κερδοφορία, ιδιαίτερα των ασφαλιστικών εταιρειών του κλάδου ζωής, όπου οι χαμηλές αποδόσεις οδηγούν σε υψηλά τεχνικά αποθέματα.

Τέταρτο, τους κινδύνους στον τομέα των ακινήτων, καθώς οι τιμές έχουν φτάσει στο κατώτατο επίπεδο και πιθανόν να υπάρξει ανάκαμψη μεσοπρόθεσμα, δεδομένων των ενδείξεων αυξημένης ζήτησης από ξένους και από το εσωτερικό.

Ωστόσο, οι προοπτικές γι’ ανάκαμψη της αγοράς ακινήτων είναι δύσκολο να εκτιμηθούν με βεβαιότητα. Ο τομέας των ακινήτων αποτελεί «πυξίδα» για τα περιουσιακά στοιχεία των νοικοκυριών και για τα δανειακά χαρτοφυλάκια των τραπεζών.

Πέμπτο, τους αυξημένους κινδύνους χρηματοδότησης μετά το bail-in των ανασφάλιστων πιστωτών και τον κλονισμό της εμπιστοσύνης.

Έκτο, τον περιορισμό της ρευστότητας και την παρατεταμένη περίοδο στενότητας πιστωτικών συνθηκών και την κλονισμένη εμπιστοσύνη των καταθετών, παρά τον περιορισμό της ροής καταθέσεων.

Νέα τεστ αντοχής

Παρόλο που οι κυπριακές τράπεζες προσπαθούν να εξέλθουν από τη χρηματοοικονομική κρίση και να βρουν τα πόδια τους, καλούνται και πάλι να περάσουν από νέα τεστ αντοχής όπως και οι τράπεζες της Ευρώπης και της Ευρωζώνης. Μια νέα διαδικασία stress tests (τεστ αντοχής) αρχίζει για τις ευρωπαϊκές τράπεζες και η European Banking Authority δημοσίευσε αυτήν την εβδομάδα τις παραδοχές των σεναρίων, σύμφωνα με τα οποία θα εξεταστούν οι ευρωπαϊκές τράπεζες και με δυσμενές σενάριο για ύφεση το 2016 και το 2017, μείωση των τραπεζικών κερδών και ενίσχυση της σκιώδους τραπεζικής.

Οι ισολογισμοί των κυπριακών τραπεζών θα περάσουν από μια σειρά ασκήσεων που αφορούν μείωση των τιμών ακινήτων και συρρίκνωση της οικονομίας.

Οι κυπριακές τράπεζες μπορεί να μη συμμετέχουν επίσημα στα stress tests λόγω του μεγέθους τους, αλλά περνούν εξετάσεις στο πλαίσιο της ετήσιας εποπτικής αξιολόγησης. Τα τεστ θα διενεργηθούν από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και θα είναι επικεντρωμένα στο μικρότερο μέγεθος και την πολυπλοκότητά τους. Οι ευρωπαϊκές αποφάσεις υποχρεώνουν τις τράπεζες της Κύπρου να κάνουν πρόσθετες προβλέψεις πέραν του €1 δισ. για τα προβληματικά δάνεια (Τράπεζα Κύπρου προβλέψεις €630 εκ. το τέταρτο τρίμηνο του 2016).

Παραδοχές

Οι τράπεζες θα ελεγχθούν σύμφωνα με τις πιο κάτω παραδοχές:

Bασικό σενάριο: Το ΑΕΠ αναπτύσσεται κατά 1,5% το 2016, κατά 2% το 2017 και κατά 2,2% το 2018.

Δυσμενές σενάριο: Eκτιμήσεις για ύφεση 1,7% το 2016, 1,3% το 2017 και ανάπτυξη 1,9% το 2018.

Ο δείκτης των μη εξυπηρετούμενων χορηγήσεων στο σύνολο των μεικτών χορηγήσεων, σύμφωνα με τα πρότυπα αναφοράς της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών (ΕΑΤ), ανέρχεται στο 59,2% και παρουσιάζει βελτίωση 2 ποσοστιαίων μονάδων σε σύγκριση με το τρίτο τρίμηνο του 2015.

Η διαδικασία των τεστ αντοχής των ευρωπαϊκών τραπεζών άρχισε την περασμένη Τετάρτη, με την ΕΒΑ να θέτει ως όριο «επιτυχίας» για τον δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας Core Tier 1 των ευρωπαϊκών τραπεζών το δυσμενές σενάριο. Το σενάριο αυτό προβλέπει ύφεση 1,2% στην Ευρωζώνη το 2016 και 1,3% το 2017 και τέσσερεις κινδύνους για τη σταθερότητα του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού κλάδου:

· το ενδεχόμενο απότομης αύξησης των αποτιμήσεων για τον παγκόσμιο κίνδυνο, που θα ενισχυθεί από τη χαμηλή ρευστότητα της δευτερογενούς αγοράς,

· το ενδεχόμενο αδύναμης τραπεζικής κερδοφορίας και αδύναμης κερδοφορίας των ασφαλιστικών εταιρειών σε περιβάλλον χαμηλής ονομαστικής ανάπτυξης,

· το ενδεχόμενο αύξησης των ανησυχιών για τη βιωσιμότητα του χρέους στον δημόσιο και ιδιωτικό μη χρηματοπιστωτικό τομέα, εν μέσω χαμηλού ονομαστικού ρυθμού αύξησης,

· το ενδεχόμενο πρόβλημα που θα δημιουργήσει ένας ταχέως αναπτυσσόμενος σκιώδης τραπεζικός τομέας.

Το τεστ αντοχής καλύπτει πάνω από το 70% του τραπεζικού τομέα της Ε.Ε., και αξιολογεί την ικανότητα των τραπεζών στην αντιμετώπιση δυσμενών οικονομικών σοκ.

Τα αποτελέσματα θα ανακοινωθούν στις αρχές του τρίτου τριμήνου του 2016, και με την άσκηση παρέχεται μια βάση για να γίνει σύγκριση και αξιολόγηση της ανθεκτικότητας των τραπεζών της Ε.Ε.

Η συναλλαγματική έκθεση τραπεζών

Στις ασκήσεις θα ελεγχθεί για πρώτη φορά η συναλλαγματική έκθεση κάποιων τραπεζών σε δυσμενείς μεταβολές των συναλλαγματικών ισοτιμιών και οι κίνδυνοι κακής διαχείρισης των τραπεζών.

Οι ασκήσεις αντοχής αποσκοπούν στην αξιολόγηση της βιωσιμότητας των πιστωτικών ιδρυμάτων και της δυνατότητάς τους να παρουσιάζουν κερδοφορία, και πραγματοποιούνται σε μια περίοδο κατά την οποία οι τραπεζικές μετοχές χτυπήθηκαν μετά τις ανησυχίες που εκδήλωσε η αγορά για τις επιπτώσεις της επιβράδυνσης, της παγκόσμιας ανάπτυξης και των χαμηλών επιτοκίων.