Η «Σ» ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΕΙ ΠΟΥ ΘΑ ΒΑΣΙΣΤΟΥΝ ΟΙ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΦΑΚΕΛΟ ΤΟΥ ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

Σύμφωνα με τη μελέτη των ενστάσεων, φαίνεται ότι ο φάκελος που κατατέθηκε από τις κυπριακές Αρχές περιέχει σημαντικές ασάφειες, ενώ την ίδια στιγμή εντοπίζονται ορισμένες αδυναμίες, οι οποίες ίσως και να οδηγήσουν σε κίνδυνο την κατοχύρωση του χαλλουμιού

ΣΤΟΝ ΦΑΚΕΛΟ μπήκαν για… «κατανάλωση» από τα αιγοπρόβατα προστατευόμενα ενδημικά φυτά της Κύπρου

ΣΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ αυτά θα βασιστούν οι πέντε από τις εννιά ενστάσεις που έχει ενώπιόν του το Υπουργείο Γεωργίας

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ σημείωσε ότι θεωρεί τον φάκελο της Κύπρου άρτια καταρτισμένο και απόλυτα στοιχειοθετημένο

Σημαντικά εμπόδια ορθώνονται στη προσπάθεια της κατοχύρωσης του χαλλουμιού ως προϊόντος Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης. Όπως έγραψε η «Σ», οι εννιά ενστάσεις από παραγωγούς και εμπόρους του κυπριακού προϊόντος κατά της εγγραφής του χαλλουμιού ως Π.Ο.Π. οι οποίες έχουν εγκριθεί από την Κομισιόν, βρίσκονται ήδη ενώπιον του Υπουργείου το οποίο, αφού τις μελετήσει, θα έρθει σε συνεννόηση με τους ενισταμένους για διαβούλευση, η οποία θα πρέπει να ολοκληρωθεί μέχρι τις 8 Μαΐου 2016. Η «Σ» έχει στα χέρια της τις πέντε ενστάσεις οι οποίες προέρχονται από το Ηνωμένο Βασίλειο, την Αυστραλία, τη Νέα Ζηλανδία και τις ΗΠΑ, και αποκαλύπτει τα κύρια σημεία στα οποία αυτές θα βασιστούν.

Ασάφειες και αδυναμίες

Σύμφωνα με τη μελέτη των ενστάσεων, φαίνεται ότι ο φάκελος που κατατέθηκε από τις κυπριακές Αρχές περιέχει σημαντικές ασάφειες, ενώ την ίδια στιγμή εντοπίζονται ορισμένες αδυναμίες, οι οποίες ίσως και να οδηγήσουν σε κίνδυνο την κατοχύρωση του χαλλουμιού. Μεταξύ των κύριων σημείων που εντοπίζονται ως λάθη είναι η ενσωμάτωση στον φάκελο προστατευόμενων ενδημικών φυτών, τα οποία θα πρέπει να καταναλώνονται από τα αιγοπρόβατα, ώστε να διατηρείται ο χαρακτήρας του προϊόντος, υπάρχει τεράστια ασάφεια στον αριθμό των ζώων συγκεκριμένων φυλών αιγών και προβάτων, των οποίων το γάλα θα χρησιμοποιείται για την παραγωγή του χαλλουμιού, αναφέρεται ότι θα πρέπει να γίνεται παστερίωση, γεγονός που θα δημιουργήσει προβλήματα στα μικρά τυροκομεία και άλλα τεχνικά ζητήματα. Οι ενστάσεις βασίζονται στη μέχρι σήμερα πρακτικής της παραγωγής και εμπορίας του χαλλουμιού, του οποίου οι πωλήσεις εκτοξεύτηκαν και την εμπορία του χαλλουμιού και στη βιβλιογραφία για το χαλλούμι.

Αυξάνονται οι εξαγωγές

Το χαλλούμι οφείλει την έξαρση της δημοφιλίας του, ανά το παγκόσμιο τα τελευταία 20 χρόνια στις προσπάθειες των παραγωγών και εμπόρων, οι οποίοι και το διέδωσαν. Σήμερα, το προϊόν φέρνει στη χώρα μας το δεύτερο μεγαλύτερο εισόδημα μετά τα φάρμακα, με τις πωλήσεις του το 2015 να ξεπερνούν τα 100 εκ. ευρώ. Συγκεκριμένα, το 2013 οι εξαγωγές ήταν 76 εκ. ευρώ, το 2014 ήταν 89,6 εκ., ενώ με τη δημοσίευση των στοιχείων για το 2015 αναμένεται ότι ο αριθμός αυτός θα ξεπεράσει τα 100 εκ. ευρώ.

Τονίζεται ότι περισσότερο από το 50% του προϊόντος που εξάγεται καταλήγει στη Μεγάλη Βρετανία, χώρα η οποία καταναλώνει περισσότερο χαλλούμι ακόμα και από την Κύπρο. Από αυτά φαίνεται ότι η ένσταση του Ηνωμένου Βασιλείου, η οποία έχει υποβληθεί σε επίπεδο κράτους και όχι ως μεμονωμένων εμπόρων, είναι βαρύνουσας σημασίας. Όπως πληροφορούμαστε, πίσω από την ένσταση των Βρετανών βρίσκονται και φημισμένες αλυσίδες υπεραγορών, οι οποίες έχουν ετησίως τεράστιο κύκλο εργασιών, οι οποίες σε καμία περίπτωση δεν θα ήθελαν να διακινδυνεύσουν να μειωθούν οι πωλήσεις του προϊόντος.

Προστατευόμενα φυτά!

Στην αίτηση της Κύπρου προς την Κομισιόν αναγράφεται ότι οι αίγες και τα πρόβατα καταναλώνουν συγκεκριμένη βλάστηση, ώστε να παράγουν το γάλα που θα πάει για την παραγωγή του χαλλουμιού. Ο φάκελος του Υπουργείου Γεωργίας αναφέρει, μεταξύ άλλων, ότι τα ζώα θα καταναλώνουν τα φυτά Φλομίς η Κύπρια, Φλομίς η βραχυμπρακτιοειδής και λατζιά. Όμως τα πρώτα δύο φυτά είναι αυστηρώς προστατευόμενα, ενώ το τρίτο είναι προστατευόμενο ως προς τη μαζική βλάστηση, καθώς η μεμονωμένη βόσκησή του επιτρέπεται από τις Διεθνείς συμφωνίες. Αναλυτικά τα φυτά καλύπτονται από τη Συνθήκη της Βέρνης του 1979, τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό του 1992 και τη Διεθνή Ένωση Προστασίας της Φύσης .

Η αλόγιστη κατανάλωση των τριών αυτών ειδών, σε περίπτωση που εγκριθεί ο φάκελος, ενδεχομένως να οδηγήσει τα είδη αυτά σε εξαφάνιση, ενώ δεν αποκλείεται να οδηγήσει και άλλα είδη σε κίνδυνο. Αν δεν αλλάξει η σύσταση του φακέλου ως προς τα πρώτα τρία ενδημικά φυτά, δεν αποκλείεται οι οικολογικές και περιβαλλοντικές οργανώσεις να αντιδράσουν. Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με τους ενισταμένους, στον φάκελο δεν αποδεικνύονται πουθενά οι ισχυρισμοί του Υπουργείου, ότι επηρεάζεται το τελικό προϊόν λόγω της κατανάλωσης της προαναφερθείσας βλάστησης από τα αιγοπρόβατα. Παράλληλα, οι ενιστάμενοι υπολογίζουν ότι ακόμα και αν επηρεάζεται το τελικό προϊόν, βάσει της κατανάλωσης της συγκεκριμένης βλάστησης θα χρειάζονται για τη διατροφή των αιγοπροβάτων περίπου 400 τόνοι των φυτών αυτών ημερησίως!

Αδιευκρίνιστες φυλές ζώων

Αδυναμία στην αίτηση της Κύπρου εντόπισαν οι ενιστάμενοι και ως προς τις φυλές των ζώων. Συγκεκριμένα, στον φάκελο αναγράφεται ότι: «το πρόβειο και αιγινό γάλα προέρχονται από ντόπιες φυλές ζώων και τις διασταυρώσεις τους, που είναι προσαρμοσμένες στις κλιματολογικές συνθήκες της Κύπρου και βόσκουν ολόχρονα». Η αίτηση προσθέτει ότι το πρόβειο γάλα προέρχεται από το ντόπιο παχύουρο πρόβατο, το κυπριακού τύπου πρόβατο Χίου και στις διασταυρώσεις από γόνους που προήλθαν από πρόβατα της φυλής Αουάσσι και Ανατολικής Φρισλανδίας, που εισήχθησαν στην Κύπρο τη δεκαετία του 1960. Επιπρόσθετα, το αιγινό γάλα προέρχεται, σύμφωνα πάντα με τον φάκελο, από τη ντόπια αίγα Μαχαιρά, την αίγα Πισσουρίου, δηλαδή την κυπριακού τύπου αίγα Δαμασκού.

Όμως με βάση την πιο πρόσφατη «Επισκόπηση Αιγοπροβατοτροφίας» του 2013, που συντάχθηκε από το Τμήμα Γεωργίας του Υπουργείου Γεωργίας και δημοσιεύτηκε τον Δεκέμβριο του 2014, τα πλείστα πρόβατα (131.261) και οι πλείστες αίγες (103.474) προέρχονται από διασταυρώσεις οι οποίες όμως δεν είναι καθαρό από ποιες φυλές έχουν προκύψει. Δηλαδή, πολλά από αυτά τα ζώα είναι πιθανό να προέρχονται από φυλές οι οποίες δεν βρίσκονται στην αίτηση της Κύπρου για εγγραφή του χαλλουμιού ως Π.Ο.Π. και αυτό θα δημιουργήσει προβλήματα αργότερα, καθώς δεν θα υπάρχει επαρκής ποσότητα του συγκεκριμένου γάλακτος.

Κυπριακός ο λακτοβάκιλλος;

Άλλο πρόβλημα που εντοπίζουν στον φάκελο οι ενιστάμενοι είναι η αναφορά σε ένα συγκεκριμένο λακτοβάκιλλο. Πρόκειται για τον «Lactobacillus cypricasei» (Λακτοβάκιλλος από κυπριακό τυρί) ο οποίος, σύμφωνα με την αίτηση, εντοπίζεται στο χαλλούμι και συνδέει τη μικροχλωρίδα της Κύπρου με το προϊόν. Οι ενιστάμενοι όμως αντικρούουν τον ισχυρισμό, επισημαίνοντας ότι δεν υπάρχει καμία μελέτη ή απόδειξη που να αποδεικνύει τον ισχυρισμό του Υπουργείου, ενώ προσθέτουν, παραθέτοντας συγκεκριμένη βιβλιογραφία, ότι ο συγκεκριμένος λακτοβάκιλλος εντοπίστηκε σε ψάρι στην Ταϊλάνδη, σε μεξικανικό τυρί και στην κοπανιστή (είδος τυριού) που παράγεται στη Μύκονο.

Αποκλείονται οι «μικροί» τυροκόμοι

Επιπρόσθετα, στην αίτηση της Κύπρου αναφέρεται ότι το γάλα πριν να οδηγηθεί στην παραγωγή του χαλλουμιού πρέπει να βράζεται στους 65 βαθμούς και να παστεριώνεται όπως αναγράφεται στο πρότυπο του 1985. Όμως ο φάκελος αποκλείει την παραδοσιακή μέθοδο, η οποία δεν προστάζει βράσιμο του γάλακτος και παστερίωση. Το πιο πάνω γεγονός αποκλείει τα μικρότερα τυροκομεία, τα οποία εξωθούνται πλέον από την παραγωγή του προϊόντος, καθώς δεν διαθέτουν παστεριωτές.

Ήδη οι αντιδράσεις στο εσωτερικό έχουν ξεκινήσει τουλάχιστον σε ανεπίσημο επίπεδο, καθώς οι μικροπαραγωγοί τονίζουν ότι η παραδοσιακή μέθοδος παρασκευής του χαλλουμιού δεν χρειαζόταν την πιο πάνω επεξεργασία του γάλακτος. Την ίδια στιγμή, οι ενιστάμενοι παραθέτουν βιβλιογραφία η οποία δείχνει την παραδοσιακή μέθοδο παρασκευής του χαλλουμιού, η οποία ακολουθείται τα τελευταία χρόνια από τις μικρότερες γαλακτοβιομηχανίες.

Άλλαξε η γεύση και η οσμή…

Και ενώ το Υπουργείο ακολούθησε ως βάση το Πρότυπο του 1985 για να περιγράψει το χαλλούμι, δεν ακολούθησε την ίδια τακτική στο σημείο που περιγράφει την οσμή και τη γεύση του προϊόντος. Στον φάκελο αναφέρεται ότι το χαλλούμι έχει χαρακτηριστική έντονη οσμή γάλακτος/ορρού, άρωμα και γεύση δυόσμου, και οσμή ζώου με πικάντικη και αλμυρή γεύση. Όμως το πρότυπο του 1985, στο οποίο βασίστηκε τα τελευταία 31 χρόνια η παραγωγή του χαλλουμιού, αναφέρει ότι η οσμή και η γεύση του προϊόντος πρέπει να είναι «ευχάριστη και χαρακτηριστική», χωρίς να υπεισέρχεται σε περισσότερες λεπτομέρειες.

Κι άλλα σημεία

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή της η «Σ», υπάρχουν άλλα 12 τεχνικά σημεία που άπτονται της παραγωγής του χαλλουμιού και τα οποία οι ενιστάμενοι θα στηρίξουν κατά τη διαβούλευσή τους με το Υπουργείο Γεωργίας.

Οι ενιστάμενοι

Τις ενστάσεις του στα πιο πάνω στοιχεία θα βασίσει το Ηνωμένο Βασίλειο ως κράτος-μέλος, η βιομηχανία Dairy Australia Limited, που εδρεύει στην Αυστραλία, η FFF Fine Foods Pty του Στέλιου Φουστέλλη, που και αυτή εδρεύει στην Αυστραλία, η Dairy Companies Association of New Zealand (DCANZ) and the New Zealand Specialist Cheesemakers Association, που εδρεύει στη Νέα Ζηλανδία και το Consortium for Common Food Names, το οποίο εδρεύει στις ΗΠΑ.

Επισημαίνεται ότι άλλη μια ένσταση προέρχεται από το Κουβέιτ και την U.T.CO Trading Company και οι άλλες από την Τουρκία, και συγκεκριμένα από την

Avunduk Ithalat Ihracat Gida ve Zirai Alethler Sanayi Ticaret Ltd, την

Navimar Food Gida Imalati ve Gida και την D.M. Gida Maddeleri Pazarlama Sanayi ve Ticaret Ltd.

Κουγιάλης: «Άρτια καταρτισμένος ο φάκελος»

Το Υπουργείο Γεωργίας το οποίο έχει στην κατοχή του τις ενστάσεις ήδη ξεκίνησε την μελέτη των στοιχείων, ώστε να προχωρήσει η διαβούλευση. Μιλώντας στη «Σ», ο Υπουργός Γεωργίας Νίκος Κουγιάλης τόνισε ότι το θέμα της κατοχύρωσης του χαλλουμιού αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα για το Υπουργείο του, επισημαίνοντας ότι η προσοχή στρέφεται εντατικά προς τη μελέτη των ενστάσεων. «Θα μελετήσουμε διεξοδικά όλες τις ενστάσεις που υποβλήθηκαν και θα επικοινωνήσουμε με όλους όσοι φέρουν ένσταση, στην προσπάθειά μας να κατοχυρώσουμε το χαλλούμι και θα δούμε πώς θα τα βρούμε», επεσήμανε ο κ. Κουγιάλης. Ο Υπουργός Γεωργίας σημείωσε ότι θεωρεί τον φάκελο της Κύπρου άρτια καταρτισμένο και απόλυτα στοιχειοθετημένο. Παράλληλα, ο κ. Κουγιάλης πρόσθεσε ότι είναι αισιόδοξος ότι όποια εμπόδια προκύψουν, η πλευρά του Υπουργείου είναι έτοιμη να τα υπερπηδήσει.