Παρουσιάστηκε χθες η τρίτη φάση του ερευνητικού προγράμματος που χρηματοδοτεί η Κυβέρνηση
Το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού στηρίζει ηθικά και οικονομικά τις προσπάθειες που γίνονται για την καταγραφή, αναβίωση και διδασκαλία της κυπριακής μαρωνιτικής αραβικής γλώσσας, που κινδυνεύει με εξαφάνιση μετά τα τραγικά γεγονότα του 1974

Μια φιλόδοξη προσπάθεια για τη δημιουργία Αρχείου Προφορικής Παράδοσης για την κυπριακή μαρωνιτική αραβική γλώσσα, η οποία απειλείται με εξαφάνιση, ξεκίνησε στην Κύπρο από το 2009 και σιγά-σιγά παίρνει σάρκα και οστά, αφού χθες παρουσιάστηκε η τρίτη φάση του ερευνητικού προγράμματος του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού.

Το ερευνητικό έργο, που παρουσιάστηκε χθες σε δημοσιογραφική διάσκεψη, ξεκίνησε με τη σύσταση Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων για την κυπριακή μαρωνιτική αραβική γλώσσα το 2009, με επικεφαλής τον Διευθυντή Μέσης Εκπαίδευσης Κυπριανό Λούη και μέλη πανεπιστημιακούς και διακεκριμένα μέλη της μαρωνιτικής κοινότητας.

Σημειώνεται ότι η Κυπριακή Δημοκρατία χρηματοδοτεί την παρούσα έρευνα, καθώς και διάφορες άλλες δραστηριότητες με συναφείς στόχους. Η τρίτη φάση του έργου της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων αφορά την καταγραφή και κωδικοποίηση της μαρωνιτικής αραβικής γλώσσας, ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι η κυπριακή μαρωνιτική αραβική γλώσσα βρίσκεται και στο κόκκινο βιβλίο της UNESCO για τις υπό εξαφάνιση γλώσσες. Εντός του 2016 αναμένεται να ολοκληρωθεί η τέταρτη φάση της έρευνας.

Αρωγός το Υπουργείο
Σε χαιρετισμό του, στην παρουσίαση του ερευνητικού έργου για την κυπριακή μαρωνιτική αραβική γλώσσα, ο Υπουργός Παιδείας και Πολιτισμού Κώστας Καδής είπε πως το Υπουργείο του «στέκεται αρωγός σε κάθε προσπάθεια που συμβάλλει στη διατήρηση της ταυτότητας και της πολιτιστικής κληρονομιάς τόσο των Μαρωνιτών, όσο και των Αρμενίων και των Λατίνων», για να προσθέσει πως «η γλώσσα είναι ο βασικότερος κώδικας επικοινωνίας μεταξύ των ανθρώπων και πιστεύουμε ότι αποτελεί ένα από τα θεμελιώδη χαρακτηριστικά της ταυτότητας ενός λαού». «Τα μέλη μιας εθνικής ομάδας ενώνονται μέσω της γλώσσας και μέσω αυτής διαφοροποιούνται από τα μέλη άλλων ομάδων. Διασώζοντας τη γλώσσα, καταφέρνουμε να διασώσουμε τα ήθη, τα έθιμα, τις παραδόσεις και την ιστορία της κάθε ομάδας και του κάθε λαού», είπε.

Συμβατική υποχρέωση
Όπως εξήγησε ο κ. Καδής, «η Κυπριακή Δημοκρατία, υπογράφοντας τον Ευρωπαϊκό Χάρτη για τις Περιφερειακές ή Μειονοτικές Γλώσσες και τη Σύμβαση Πλαίσιο για τις Εθνικές Μειονότητες του Συμβουλίου της Ευρώπης, έχει αναλάβει τη συμβατική υποχρέωση, για την προστασία τόσο της κυπριακής μαρωνιτικής αραβικής όσο και της αρμενικής γλώσσας», προσθέτοντας ότι «σε αυτό το πλαίσιο, το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού στηρίζει ηθικά και οικονομικά τις προσπάθειες που γίνονται για την καταγραφή, αναβίωση και διδασκαλία της κυπριακής μαρωνιτικής αραβικής γλώσσας, που κινδυνεύει με εξαφάνιση μετά τα τραγικά γεγονότα του 1974 και την αναγκαστική προσφυγοποίηση των Μαρωνιτών από τις πατρογονικές τους εστίες. Αυτή τη στιγμή η κυπριακή μαρωνιτική αραβική γλώσσα χρησιμοποιείται μόνο στο χωριό Κορμακίτης, από κατοίκους μεγάλης ηλικίας, ως επί το πλείστον».

Ο Υπουργός Παιδείας είπε ακόμα ότι η έρευνα στηρίχθηκε, μέχρι στιγμής, στη λήψη 44 συνεντεύξεων από φυσικούς ομιλητές της Μαρωνιτικής Αραβικής, που είναι είτε εγκλωβισμένοι στον Κορμακίτη είτε πρόσφυγες Μαρωνίτες του χωριού, σημειώνοντας ότι «η διαδικασία, που είναι μακρά και επίπονη, στηρίζεται από ερευνητές, φυσικούς ομιλητές της κυπριακής Μαρωνιτικής Αραβικής, γλωσσολόγους και άλλους ειδικούς». «Η επιμόρφωση των ερευνητών στη γραπτή απόδοση της Κυπριακής Αραβικής», σημείωσε, «έγινε στη διάρκεια διήμερου σεμιναρίου που οργανώθηκε το 2013 με τη συμμετοχή του κ. Alexander Borg, ομότιμου καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Ben Gurion του Ισραήλ, ο οποίος υπήρξε και ο εμπνευστής του αλφαβήτου. Εντός του 2016 αναμένεται να ολοκληρωθεί η τέταρτη φάση της έρευνας».

Μέρος της ιστορίας
Μιλώντας στη δημοσιογραφική διάσκεψη, ο Επίτροπος Προεδρίας για Ανθρωπιστικά Θέματα και Θέματα Αποδήμων Φώτης Φωτίου είπε πως «η μαρωνιτική γλώσσα δεν αποτελεί διάλεκτο άλλης γλώσσας, αλλά είναι ξεχωριστή γλώσσα, μέρος και αυτή του πολιτισμού μας, που οφείλουμε δίχως άλλο να διαφυλάξουμε». Εξέφρασε την πεποίθηση ότι με την ολοκλήρωση της έρευνας θα αξιοποιηθεί πλήρως το έργο των επιστημόνων, ώστε όχι μόνο να μην χαθεί η γλώσσα των Μαρωνιτών, αλλά να αναβιώσει ως βασικό στοιχείο της ταυτότητας και της ιστορίας των Μαρωνιτών, που είναι μέρος της ιστορίας όλων μας.

«Η Κυβέρνηση και προσωπικά ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας εκφράζουν την εκτίμηση και συμπαράστασή τους προς την μαρωνιτική κοινότητα σε κάθε ευκαιρία. Έκφραση αυτής της στήριξης είναι και η επανασύσταση του γραφείου του Επιτρόπου Προεδρίας με ειδική ευθύνη για τις θρησκευτικές ομάδες, ώστε στην πράξη να υπάρχει ίση μεταχείριση με τον υπόλοιπο πληθυσμό σε όλα τα επίπεδα, αλλά και για να υπάρχει ένας χρήσιμος και πάντα ωφέλιμος δίαυλος επικοινωνίας με την Προεδρία της Δημοκρατίας», είπε.

Ανέφερε ακόμα ότι στο πλαίσιο αυτό ενεργούν για την προβολή και την ανάδειξη της θρησκείας, της ιστορίας και του πολιτισμού της κάθε θρησκευτικής ομάδας, σημειώνοντας ότι «πέραν από την καταγραφή της Μαρωνιτικής Αραβικής, σε συνεργασία με τον Εκπρόσωπο της μαρωνιτικής κοινότητας στη Βουλή των Αντιπροσώπων, τον Αρχιεπίσκοπο επίσης των Μαρωνιτών και άλλους παράγοντες, μεριμνούμε, στο πλαίσιο του προγράμματος του UNDP, για την αναστήλωση και επιδιόρθωση των εκκλησιών και ιστορικών μνημείων που βρίσκονται τόσο στις ελεύθερες όσο και τις κατεχόμενες περιοχές». Συνέχισε λέγοντας ότι «μια άλλη βασική παράμετρος της μέριμνας της Κυβέρνησης είναι η διασφάλιση της σωστής λειτουργίας των σχολείων όπου φοιτούν παιδιά Μαρωνιτών, γνωρίζοντας πως η παρεχόμενη παιδεία αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τη συνοχή και διατήρηση της ιδιαίτερης κουλτούρας της κάθε θρησκευτικής ομάδας».

«Συμβιώνουμε αρμονικά και φιλικά με τους Μαρωνίτες όλα αυτά τα χρόνια και υποφέρουμε το ίδιο από την κατοχή και τις συνέπειές της. Ο στόχος για επανένωση της πατρίδας μας είναι κοινός, γι’ αυτό και προσπαθούμε και αγωνιζόμαστε μαζί. Είναι ένας στόχος στον οποίο προσβλέπουμε με πίστη στα δίκαιά μας, αλλά και στις δυνατότητες που έχουμε να εισέλθουμε σε μια νέα εποχή κοινής δημιουργίας και προόδου. Η Κύπρος μπορεί σίγουρα να μας αγκαλιάσει με την ίδια θέρμη όλους», πρόσθεσε.

Προτεραιότητα η επιβίωση
Ο Εκπρόσωπος της μαρωνιτικής κοινότητας Αντώνης Χατζηρούσος είπε πως τα γεγονότα του 1974 ανάγκασαν τους κατοίκους του Κορμακίτη να ξεσπιτωθούν και να σκορπιστούν σε κάθε γωνιά της Κύπρου, συμπληρώνοντας ότι «όπως ήταν φυσικό, άμεση προτεραιότητα όλων αποτελούσε η επιβίωσή μας ως προσφύγων και ως κοινότητας». «Οι δύσκολοι καιροί έθεταν άλλες προτεραιότητες και η προώθηση της γλώσσας μας φάνταζε πολυτέλεια. Στους νέους τόπους όπου αναγκαστήκαμε να ζήσουμε η γλώσσα μας δεν είχε πια θέση, με αποτέλεσμα να οδηγηθούμε προς τον γλωσσικό θάνατό της», είπε ο κ. Χατζηρούσος.

Όπως πρόσθεσε, «για τους γλωσσολόγους ήταν μια μεγάλη πρόκληση, για τη μαρωνιτική κοινότητα, όμως, είναι ένα τεράστιο βήμα, αφού η γλώσσα της πλέον απέκτησε αλφάβητο και γραμματική και θα μπορεί όχι μόνο να διατηρηθεί, αλλά και να διδάσκεται στις νέες γενιές». Τέλος, κάλεσε όλους τους αρμόδιους φορείς για στήριξη της προσπάθειας των εμπειρογνωμόνων, αλλά και της μαρωτινιτικής κοινότητας, έτσι ώστε να καταφέρουν μέσα από εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους να ολοκληρώσουν το έργο καταγραφής και κωδικοποίησης της γλώσσας, καθώς επίσης και την προσπάθεια συγγραφής υλικού για τη διδασκαλία.
Πηγή: ΚΥΠΕ