ΤΟ ΧΡΕΟΣ, ΤΟ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ Η ΕΛΛΕΙΨΗ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΤΚΑ

Ρόλο κυβερνητικής πατερίτσας, χωρίς όφελος για τους πραγματικούς ιδιοκτήτες, δηλαδή τους εργαζόμενους, συνεχίζει να έχει το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Στα συρτάρια η υποχρέωση για πραγματικό αποθεματικό και ανεξάρτητη επιτροπή

Νέα αναλογιστική μελέτη στα σκαριά και κοινοβουλευτική πρωτοβουλία για λήψη αποφάσεων

Κατ' εξακολούθησιν και με δικαιολογία τις δυσμενείς οικονομικές συνθήκες -ενώ σε άλλες περιπτώσεις δηλώνεται ότι η οικονομία έχει πάρει τα πάνω της- η Κυβέρνηση παραβιάζει τη νέα νομοθεσία για το «πολύπαθο» Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων μη υλοποιώντας την πρόνοια του Νόμου για:

* σταδιακή δημιουργία ενός εθνικού ταμείου με πραγματικό αποθεματικό, το οποίο θα επενδύεται σε τύπους επενδύσεων με υψηλότερες, από τις σημερινές, αποδόσεις, στο πλαίσιο όμως χαμηλού επενδυτικού κινδύνου

* στη σύσταση ενός ανεξάρτητου δημόσιου οργανισμού, με κύρια αρμοδιότητα την εφαρμογή και παρακολούθηση της επενδυτικής πολιτικής του εθνικού ταμείου.

Το απομυζά

Αντίθετα με τις πρόνοιες του νόμου και τις μνημονιακές -παρακαλώ- υποχρεώσεις, η Κυβέρνηση (και η εκάστοτε κυβέρνηση, για να είμαστε δίκαιοι) συνεχίζει να απομυζά τα χρήματα του ταμείου μέσω λεγόμενης δανειοδότησης, με μηδαμινό ωστόσο επιτόκιο, που δεν ανταποκρίνεται σε οποιαδήποτε επενδυτική πολιτική. Κάτι που πολλάκις καταγγέλλει στην έκθεσή του ο Γενικός Ελεγκτής της Δημοκρατίας, αναφέροντας επί λέξει:

«Με την πολιτική που ακολουθείται διαχρονικά, το κράτος δανείζεται, με διοικητικές διευθετήσεις, τα πλεονάσματα των ταμείων, με ευνοϊκούς όρους, πολιτική που δεν διασφαλίζει τα συμφέροντα του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων, καθώς και των άλλων Ταμείων».

Είναι δε ενδεικτικά τα νούμερα που παρατίθενται στην εν λόγω έκθεση σε σχέση με το πού πάνε τα χρήματα του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων, τα οποία δεν ανήκουν σε κανένα παρά μόνο στους συνεισφέροντες εργαζόμενους και εργοδότες. Συγκεκριμένα:

«Το υπόλοιπο του Ταμείου στις 31.12.14 ήταν 7.382 δις. Από το ποσό αυτό 6.899 ήταν κατατεθειμένα στον Γενικό Κυβερνητικό Λογαριασμό υπό μορφή καταθέσεων. Προκύπτει, δηλαδή, ότι ένα ποσοστό 99.2% ήταν κατατεθειμένα στο κράτος, από τα οποία ένα ποσοστό 93.5% ήταν κατατεθειμένα στον Γενικό Κυβερνητικό Λογαριασμό υπό τη μορφή καταθέσεων και το οποίο θεωρήθηκε για σκοπούς της ειδικής αναλογιστικής μελέτης, με βάση το μνημόνιο, ως μη πραγματικό αποθεματικό».

Μνημόνιο a la carte

Όπως συναφώς προκύπτει από τη μελέτη του ζητήματος, η Κυβέρνηση επιλέγει να προβάλλει τις μνημονιακές υποχρεώσεις a la carte, αφού στην περίπτωση του ΤΚΑ σπρώχνει την υποχρέωση για πραγματικό αποθεματικό και για καλύτερη επενδυτική πολιτική παρακάτω, επικαλούμενη τις οικονομικές συνθήκες, που κατά τα άλλα «πάνε περίφημα».

Συγκεκριμένα, η Υπηρεσία Κοινωνικών Ασφαλίσεων παραδέχεται ότι δεν έχει ακόμη δημιουργηθεί το αναγκαίο «πραγματικό» αποθεματικό στο ελάχιστο ποσό του ενός δις, ώστε να δικαιολογείται η κάλυψη των σημαντικών δαπανών που απαιτούνται για τη λειτουργία ανεξάρτητης δομής και των λεγόμενων επιτροπών συμβούλων.

Η μη δημιουργία «πραγματικού αποθεματικού» ύψους τουλάχιστον ενός δις προκύπτει και από απάντηση της Υπουργού Εργασίας Ζέτας Αιμιλιανίδου σε ερώτηση βουλευτή, με την οποία παραδέχεται για άλλη μια φορά ότι δεν είναι στις βλέψεις της Κυβέρνησης η υλοποίηση της πρόνοιας του νόμου για ανεξάρτητη επιτροπή, που θα εφαρμόζει πραγματική επενδυτική πολιτική. Αναφέρει συγκεκριμένα ότι:

«Το πραγματικό αποθεματικό του ΤΚΑ, στις 31 Οκτωβρίου 2015, ανέρχεται στα 465 εκ. Το θέμα της δημιουργίας ενός νέου Οργανισμού για εφαρμογή και παρακολούθηση της επενδυτικής πολιτικής του πραγματικού αποθεματικού θα επανεξετασθεί όταν οι δείκτες της οικονομίας το επιτρέψουν, σε συνεννόηση με τον Υπουργό Οικονομικών».

Τελικά οι δείκτες της οικονομίας, δηλαδή, δεν είναι καλοί; Ιδού το ερώτημα…

Πραγματικό αποθεματικό

Ακόμη και το πραγματικό αποθεματικό, που με κόπο και μόχθο δημιουργήθηκε στο ΤΚΑ, επενδύθηκε αποκλειστικά και μόνο στην Κυβέρνηση, η οποία εμμένει και επιμένει στη λογική να απορροφά κάθε ρευστό διαθέσιμο του Ταμείου. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, τα 482 εκ. πραγματικού αποθεματικού είναι «επενδυμένα» ως εξής:

* Ομόλογα Κυπριακής Δημοκρατίας 341 εκ.
* Κρατικά Ονομαστικά Χρεόγραφα Αναπτύξεως 29 εκ.
* Γραμμάτια Δημοσίου 53 εκ.
* Τραπεζικά υπόλοιπα 59 εκ.

Έχοντας υπόψη τη συνεχιζόμενη πρακτική της Κυβέρνησης να αντλεί κάθε ρευστό διαθέσιμο από το ΤΚΑ, με τον ένα ή άλλο τρόπο, η Ελεγκτική Υπηρεσία στην τελευταία έκθεσή της υποδεικνύει ως σύσταση τα εξής:

«Η υπηρεσία μας επαναλαμβάνει την εισήγησή της να υποβληθεί στο Υπουργικό Συμβούλιο πρόταση, σχετικά με τις επιλογές που υπάρχουν ως προς το χρονοδιάγραμμα και τις διαδικασίες για την υλοποίηση των δεσμεύσεων, αποφάσεων και νομοθετικών απαιτήσεων, για την αποτελεσματική διαχείριση των αποθεματικών του Ταμείου, για την καταβολή των οφειλόμενων δόσεων και για τη διατήρηση του “πραγματικού” αποθεματικού που δημιουργήθηκε».

Σημειώνεται ότι παρά τη «διαφήμιση» το 2009 για τη συμφωνία που ήθελε το κράτος κάθε χρόνο να καταβάλλει 200 εκ. στο Ταμείο έναντι των 7 δις που δανείστηκε, εντούτοις για τα έτη 2011, 2012 και 2013, μέχρι δηλαδή την υπογραφή του μνημονίου που διέγραφε το χρέος, οι δόσεις δεν καταβλήθηκαν.

Βουλή και αναλογιστική μελέτη

Σύμφωνα με πληροφορίες της «Σημερινής», το θέμα απασχολεί έντονα την αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή, η οποία προσανατολίζεται σε σύντομο χρονικό διάστημα να συγκαλέσει συνεδρίαση για συζήτηση.

Στάληκε μάλιστα σε όλους τους εμπλεκόμενους πρόσκληση για κατάθεση γραπτώς των θέσεών τους για το ζήτημα της διαχείρισης του πραγματικού αποθεματικού και του καθορισμού επενδυτικής πολιτικής μέσα από Συμβούλιο, που με βάση τον νόμο θα πρέπει να απαρτίζεται από εκπροσώπους τόσο των εργαζομένων όσο και των εργοδοτών, ώστε να είναι αντιπροσωπευτικό αυτών που συνεισφέρουν για τη δημιουργία του αποθεματικού. Παράλληλα, όπως είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε, μέχρι τον Μάρτιο θα είναι έτοιμη νέα αναλογιστική μελέτη που θα καταδείξει τη βιωσιμότητα του Ταμείου, το οποίο, με βάση τα τελευταία μέτρα και την απόφαση για αύξηση των εισφορών κάθε πενταετία, είναι βιώσιμο μέχρι τουλάχιστον το 2060.