Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΗΣ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΤΑ ΔΑΙΔΑΛΩΔΗ ΔΡΟΜΑΚΙΑ ΤΗΣ

Οδοιπορικό και περιδιάβαση της εφημερίδας «Σημερινή» στην πανέμορφη Λόφου, η οποία είναι κτισμένη αμφιθεατρικά πάνω σε λόφους. Γοητεύει τους επισκέπτες κυρίως με τη φυσική ομορφιά της και τη φιλόξενη «καρδιά» της…

Η Λόφου βρίσκεται σε τροχιά ανάπτυξης αγροτουριστικά, προπάντων τον χειμώνα. Το καλοκαίρι συνήθως επισκέπτονται το χωριό οι παραθεριστές, ενώ παλαιότερα ήταν ένα από τα μεγαλύτερα κρασοχώρια του νησιού καθότι ήταν προικισμένο με αμπέλια. Σήμερα, επηρεασμένο από την αστυφιλία, αριθμεί γύρω στους 50 κατοίκους, το καλοκαίρι, όμως, με την επάνοδο των αποδήμων, πολλαπλασιάζονται. Το χωριό συνεχίζει να διατηρεί τόσο τις ομορφιές της φύσης όσο και τις κατοικίες. Εντύπωση προκαλεί και το σπάνιο στοιχείο της περιοχής, αυτό με τις παραδοσιακές στέρνες, ή αλλιώς υπόγειες δεξαμενές, όπου αποθήκευαν παλαιότερα το νερό τον χειμώνα, ώστε να το χρησιμοποιούν το καλοκαίρι ως πόσιμο.

Μεγάλη σημασία στη διατήρηση της παράδοσης και της ιστορίας του χωριού δίνει ο Σύνδεσμος Αποδήμων με τις δραστηριότητές του και, κυρίως, με τις επιτυχημένες, από άποψης ποιότητας, εκδηλώσεις του. Χαρακτηριστικές οι ετήσιες διοργανώσεις παιχνιδιών τη Δευτέρα του Πάσχα, το Φεστιβάλ του Δεκαπενταύγουστου, στο οποίο φιλοξενούνται και διάφοροι καλλιτέχνες από Κύπρο και Ελλάδα, και η γιορτή του ππαλουζέ την προτελευταία Κυριακή του Σεπτέμβρη.

Ιστορία του χωριού

Υπολογίζεται πως η περιοχή ήταν κατοικημένη από την Εποχή του Χαλκού, γεγονός που επιβεβαιώνεται από την ανεύρεση αγγείων της συγκεκριμένης περιόδου, από την αρχαιολογική υπηρεσία. Τα αγγεία βρέθηκαν σε διάφορες περιοχές γύρω από τη σημερινή τοποθεσία του χωριού. Στο παρελθόν, η πλειοψηφία των κατοίκων είχαν ως κύρια ασχολία τη γεωργία. Γύρω-γύρω το χωριό ήταν γεμάτο αμπέλια, ενώ πιο νότια, εκεί δηλαδή που είναι ο σημερινός Ύψωνας, υπήρχαν σιτηρά και χαρούπια. Κατά την περίοδο της μεγάλης αστυφιλίας (δεκαετία ’60) οι περιοχές αυτές κατοικήθηκαν απ’ τους Λοφίτες και έγιναν το σημερινό προάστιο της πόλης.

Έτσι πήρε το όνομά της…

Οφείλει την ονομασία της στο γεγονός ότι είναι κτισμένη πάνω σε λόφο. Η αρχική της ονομασία ήταν ο Λόφος και βρίσκεται σε χρήση ώς τις αρχές του 20ού αιώνα, όπως φαίνεται από τα αρχεία του δημοτικού σχολείου, όπου αναγράφεται σαν τόπος γεννήσεως των μαθητών η ονομασία «ο Λόφος». Η αλλαγή του γένους από αρσενικό σε θηλυκό έγινε επειδή στην καθημερινή ομιλία συνοδεύεται από τη λέξη «κώμη», της οποίας το γένος είναι θηλυκό και είναι φυσικό όταν ακούει κάποιος το όνομα της κώμης (π.χ. η κώμη της Λόφου) να θεωρεί ότι το γένος της είναι επίσης θηλυκό. Έτσι η γενική «του Λόφου» μετατράπηκε σε θηλυκό «της Λόφου». Από τη γενική προήλθε η ονομαστική «η Λόφου», ονομασία με την οποία είναι γνωστό σήμερα το χωριό.

Περιδιαβαίνοντας τη Λόφου θα συναντήσετε, μεταξύ άλλων, το παλιό δημοτικό σχολείο, ένα όμορφο λιθόκτιστο οικοδόμημα, που μέχρι το 1973 πλημμύριζε με μαθητές. Στην αυλή του σχολείου υπάρχουν η προτομή του Ιωάννη Σταυριανού, αγωνιστή του 1821, αλλά και ανδριάντας του Ηλία Καννάουρου, που έπεσε μαχόμενος κατά την τουρκική εισβολή του 1974. Το δημοτικό σχολείο της Λόφου είναι κτισμένο στο πιο ψηλό σημείο του χωριού και κύριο χαρακτηριστικό του είναι η μεγαλοπρεπής είσοδός του με κίονες από πωρόλιθο. Στο προαύλιό του λαμβάνουν χώραν πολιτιστικές και καλλιτεχνικές εκδηλώσεις της κοινότητας αλλά και του Συνδέσμου Αποδήμων.

Εκκλησίες του χωριού

Σε ένα λοφίσκο δυτικά της Λόφου, ορθώνεται η κύρια εκκλησία του χωριού, που είναι αφιερωμένη στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου. Η εκκλησία ανεγέρθηκε τον 19ον αιώνα. Συγκεκριμένα, από το 1854 έως και το 1872, οικοδομήθηκε το κεντρικό κτίριο της εκκλησίας. Πρόκειται για μια μονόκλιτη εκκλησία, η οποία φέρει στοιχεία γοτθικής τέχνης, κυρίως στη στέγη της. Το εσωτερικό του ναού κοσμούν εξαίσιες τοιχογραφίες, το επιβλητικό τέμπλο, ο δεσποτικός θρόνος, ο άμβωνας και το ξυλόγλυπτο προσκυνητάρι. Οι τοιχογραφίες φιλοτεχνήθηκαν από τον Όθωνα Γιαβόπουλο (παππούς του πρώην Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Γιώργου Βασιλείου), ενώ το τέμπλο και ο δεσποτικός θρόνος από τον Ευτύχιο Λεπτουργού. Αξίζει να αναφερθεί πως η τοιχογράφηση του ναού έγινε εξολοκλήρου από τον Όθωνα Γιαβόπουλο και διήρκεσε από το 1910 έως και το 1919. Στην εκκλησία υπάρχουν παλιές εικόνες της Παναγίας, μία του 11ου αιώνα που βρίσκεται στο ιερό και μία που σύμφωνα με τον Γκάνις είναι του 16ου αιώνα.

Επίσης στο χωριό υπάρχουν και τρία ξωκκλήσια, του Προφήτη Ηλία, όπου έχει φτιαχτεί και εκδρομικός χώρος και παιχνιδότοπος με θέα μέχρι την Λεμεσό, της Αγίας Μαρίνας και του Αγίου Γεωργίου.
Μουσείο και ελαιοτριβείο του χωριού

Το ελαιοτριβείο βρίσκεται βορειοανατολικά της εκκλησίας του χωριού. Το κτίριο είναι ένα ορθογώνιο πετρόκτιστο οικοδόμημα, το οποίο περιλαμβάνει δύο δωμάτια. Το ένα δωμάτιο είχε όλα τα μέσα που χρησιμοποιούνταν για την παραγωγή λαδιού (π.χ. η πρέσα), ενώ το άλλο χρησίμευε ως αποθήκη. Στις μέρες μας σώζονται διάφορα αντικείμενα από το ελαιοτριβείο. Σώζεται ασφαλώς ο πέτρινος μύλος, η μυλόπετρα, το σιδερένιο πιεστήριο και μερικά αποθηκευτικά σκεύη. Στη γωνία του ελαιοτριβείου σώζεται και η παραδοσιακή «νισκιά», η οποία χρησίμευε για το βράσιμο του νερού. Ακόμη, σώζεται και το «κοντάρι» με το οποίο έσπρωχναν τη μυλόπετρα για να λιώσει και αυτή με τη σειρά της τις ελιές.

Ξενοδοχεία και ξενώνες στη Λόφου

Η ιδανική εποχή για εξορμήσεις στη φύση. Ξεχάστε τα κακόγουστα καταλύματα που βρίσκαμε στην κυπριακή ύπαιθρο προ δεκαετίας. Τα νέα συγκροτήματα κατατάσσουν τον αγροτουρισμό σε μια συνήθεια με άνεση, πολυτέλεια, προσιτές τιμές, χωρίς να θυσιάζουν την παράδοση. Φανταστική διαμονή σε ένα από τα πιο όμορφα χωριά του τόπου μας, μέσα σε παραδοσιακά σπίτια με μυρωδάτες αυλές, γραφικά δρομάκια και μοναδικά αξιοθέατα, που όλα αποτελούν την πολύτιμη κληρονομιά μας. Στην τουριστική ανάπτυξη της Λόφου βοηθούν το ξενοδοχείο («Απόκρυφο») και τα τουριστικά καταλύματα (Oinoessa Studios, Studios Agrovino, Πετρόσπιτα της Κωνσταντίας, τα σπίτια του Ξενή και τα σπίτια της Σταυρούλας).

Το «Απόκρυφο»

Το «Απόκρυφο» είναι ένα πολυτελές boutique hotel στο ύψος του χωριού και το ευρύ φάσμα των καταλυμάτων περιλαμβάνει σουίτες, στούντιο ενός δωματίου και σπίτια 2 και 3 υπνοδωματίων. Πολλά δωμάτια έχουν τζάκι και άλλα έχουν ιδιωτικές αυλές. Το εστιατόριο του ξενοδοχείου, το AGRINO, σερβίρει κυπριακή κουζίνα, ενώ το καλοκαίρι οι επισκέπτες μπορούν να δειπνήσουν στη βεράντα του τελευταίου ορόφου, με θέα το χωριό ή την αυλή με την πισίνα. Το Apokryfo διαθέτει, επίσης, ένα πλήρως εξοπλισμένο γυμναστήριο, με σάουνα και ατμόλουτρο, μασάζ και περιποιήσεις ομορφιάς κατόπιν ραντεβού. Το Apokryfo μπορεί να φιλοξενήσει μέχρι 30 άτομα και είναι μια ιδανική τοποθεσία για ζευγάρια, οικογένειες και γι' αυτούς που θέλουν να απομονωθούν και να ηρεμήσουν.

Oinoessa Traditional Boutique Houses

Στο κέντρο του χωριού Λόφου βρίσκεται το Oinoessa Traditional Boutique Guest Houses, το οποίο προσφέρει 6 πετρόκτιστα στούντιο και διαμερίσματα με ξύλινη επίπλωση και κλασική διακόσμηση. Διαθέτει κήπο και ηλιόλουστη βεράντα και παρέχει δωρεάν Wi-Fi σε όλους τους χώρους του. Όλες οι μονάδες του Oinoessa έχουν μπαλκόνι ή αίθριο, ξύλινα δοκάρια στην οροφή και κρεβάτια από σφυρήλατο σίδηρο. Κατά την άφιξή σας προσφέρεται πακέτο καλωσορίσματος με κρασί και finger food.

Agrovino Lofou

Το Agrovino Lofou είναι ένα παραδοσιακό πετρόκτιστο κτίριο του 1794, που βρίσκεται σε μια ήσυχη τοποθεσία στο χωριό Λόφου. Προσφέρει μονάδες με δυνατότητα προετοιμασίας γευμάτων και αίθριο ή μπαλκόνι. Οι επισκέπτες έχουν στη διάθεσή τους μια κοινόχρηστη βεράντα. Όλες οι μονάδες στο Agrovino είναι κομψά διακοσμημένες σε γήινες αποχρώσεις και ξύλινη επίπλωση σε ζεστά χρώματα. Περιλαμβάνουν άρτια εξοπλισμένη κουζίνα ή μικρή κουζίνα, ενώ κάποιες διαθέτουν τζάκι στο σαλόνι. Σε όλα τα στούντιο θα βρείτε επίσης τηλεόραση επίπεδης οθόνης. Το εστιατόριο του ξενοδοχείου, που σερβίρει μπουφέ πρωινού και παραδοσιακή τοπική κουζίνα με φρέσκα προϊόντα, απέχει μόλις 5μ. από το κατάλυμα.

Constantias Stone Houses

Το Constantias Stone Houses βρίσκεται στο κέντρο του χωριού, προσφέροντας ρουστίκ διακόσμηση, καταλύματα με δυνατότητα προετοιμασίας γευμάτων, δωρεάν Wi-Fi και επιπλωμένη βεράντα. Όλα τα πετρόκτιστα καταλύματα του Constantias περιλαμβάνουν παραδοσιακή διακόσμηση με σιδερένια κρεβάτια και τοπικά χειροποίητα αντικείμενα, καλά εξοπλισμένη κουζίνα με παροχές μαγειρέματος, καθώς επίσης καθιστικό με τηλεόραση.

Xenios Cottages

Το Xenios Cottages βρίσκεται στο κέντρο του γραφικού χωριού Λόφου και διαθέτει κήπο με μπάρμπεκιου. Το κατάλυμα χρονολογείται από το 1880 αλλά υπέστη προσεγμένη ανακαίνιση με σεβασμό στην αυθεντική αισθητική της περιοχής. Χτισμένες ως επί το πλείστον με πέτρα και ξύλο, οι 3 ανεξάρτητες κατοικίες είναι κλιματιζόμενες και διαθέτουν αίθριο. Οι επισκέπτες μπορούν να απολαύσουν τη θέα στο βουνό και τον κήπο.

Ταβέρνες και καφενείο

Οι ταβέρνες του χωριού δεν θα μπορούσαν να ξεφύγουν απ’ το γενικό ύφος της Λόφου και σε μία μίξη παραδοσιακού, με φαγητό της αρεσκείας του, ο επισκέπτης μπορεί να γεμίσει το στομάχι του ευχάριστα. Στη Λόφου λειτουργούν καθημερινά, εκτός Δευτέρας, και ολόχρονα τρία εστιατόρια στο κέντρο του χωριού καθώς και το εστιατόριο του ξενοδοχείου «Το Απόκρυφο». Οι τρεις ταβέρνες είναι «Οι Καμάρες», «Η Λόφου» και «Το Καζάνι». Η παραδοσιακή ταβέρνα «Καμάρες» περιμένει να σας εντυπωσιάσει με τα πιάτα της. Σε ένα μαγευτικό τοπίο, με την αυθεντικότητα των γεύσεων να κυριαρχεί μαζί με την παραδοσιακή κυπριακή κουζίνα, η ταβέρνα εξακολουθεί να κερδίζει τις εντυπώσεις των καλοφαγάδων και των φίλων της αυθεντικής ταβέρνας

. Η κουζίνα της περιλαμβάνει εύγευστους μεζέδες, είδη σχάρας, σαλάτες και πλούσια ορεκτικά. Ο κ. Κώστας και η οικογένειά του λειτουργούν την ταβέρνα «Λόφου» εδώ και πολλά χρόνια και είναι γνωστοί για το υπέροχο και νόστιμο φαγητό τους, καθώς και για τη φιλοξενία τους. Το εστιατόριο προσφέρει παραδοσιακούς κυπριακούς μεζέδες αλλά και μαγειρευτά φαγητά. Στο εστιατόριο επίσης προσφέρουν φρέσκο χυμό ρόδι και σπιτικό κρασί. Η ταβέρνα «Το Καζάνι», επίσης, προσφέρει κυπριακούς μεζέδες σε ένα ζεστό περιβάλλον με θέα το χωριό.