Διαπιστώσεις Ελεγκτικής Υπηρεσίας για το Παντοπωλείο των Κεντρικών Φυλακών
Απαράδεκτη χαρακτηρίζει την κατάσταση, εδώ και τριάντα, περίπου, χρόνια το Υπουργείο Οικονομικών, αλλά η κατάσταση παραμένει η ίδια και χειρότερη

Πράματα και θάματα σε σχέση με το Συνεργατικό Παντοπωλείο των Κεντρικών Φυλακών καταγράφει σε έκθεσή της η Ελεγκτική Υπηρεσία (την υπογράφει ο Άκης Κίκας εκ μέρους του Γενικού Ελεγκτή Οδυσσέα Μιχαηλίδη). Η έκθεση ετοιμάστηκε μετά από σχετική καταγγελία της βουλευτού του ΑΚΕΛ, Ειρήνης Χαραλαμπίδου, η οποία επί μήνες συγκέντρωνε σχετικό υλικό, το οποίο και προσκόμισε στην Ελεγκτική Υπηρεσία για τη διενέργεια σχετικού ελέγχου. Από τα ευρήματα της Έκθεσης συνάγεται, μεταξύ άλλων, πως κρατούμενοι καλούνται να πληρώσουν προϊόντα έως και 60% ακριβότερα από τις προβλεπόμενες τιμές, ενώ η επιλογή προμηθευτών γίνεται χωρίς διαγωνισμούς αλλά απευθείας από τον εκάστοτε δεσμοφύλακα που εκτελεί καθήκοντα πωλητή.

Η έκθεση
Σύμφωνα με την επτασέλιδη έκθεση, στο Παντοπωλείο απασχολούνται, σε μόνιμη βάση, δυο δεσμοφύλακες, οι μισθοί των οποίων επιβαρύνουν το κρατικό μισθολόγιο και επιπλέον αριθμός καταδίκων της Ανοικτής Φυλακής. Μάλιστα, το Υπουργείο Οικονομικών θεωρεί τη λειτουργία του Παντοπωλείου αλλά και την απασχόληση μελών του προσωπικού ως ανεπίτρεπτη. Ωστόσο, μέχρι και σήμερα, σημειώνεται στην έκθεση, δεν εξασφαλίστηκε έγκριση από το Υπουργείο Οικονομικών ως προς την επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού με τον μισθό, τόσο των δεσμοφυλάκων όσο και των καταδίκων των Ανοικτών Φυλακών. Κάτι ανάλογο συμβαίνει και με την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου του Παντοπωλείου κατά 118%, θέμα που έπρεπε να είχε τύχει έγκρισης από την Υπηρεσία Συνεργατικών Εταιρειών.

Κέρδος έως και 20%
Σε σχέση με την προμήθεια και διάθεση ειδών του Παντοπωλείου, η έκθεση επισημαίνει, μεταξύ άλλων, πως «οι τελικές τιμές πώλησης των προϊόντων καθορίζονται από τον εκάστοτε δεσμοφύλακα που εκτελεί καθήκοντα πολίτη. Ειδικότερα, όπως μας αναφέρθηκε, για τα είδη πρώτης ανάγκης και τρόφιμα προστίθεται στο αρχικό κόστος προμήθειάς τους ποσοστό κέρδους το οποίο διακυμαίνεται από 5%-10%, ενώ για όλα τα υπόλοιπα είδη το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται από 10-20%», προστίθεται. Επιπρόσθετα, αναφέρεται πως για την επιλογή προμηθευτών ειδών παντοπωλείου δεν διενεργείται οποιοσδήποτε μειοδοτικός διαγωνισμός, αλλά η αγορά τους πραγματοποιείται με απευθείας ανάθεση σε προμηθευτές της επιλογής του εκάστοτε δεσμοφύλακα που εκτελεί καθήκοντα πωλητή.

Οι τιμές των προϊόντων
Αναφορικά με τις τιμές των προϊόντων, η Ελεγκτική Υπηρεσία χρησιμοποιώντας ενδεικτικές τιμές από υπεραγορά της επαρχίας Λευκωσίας, συμπεραίνει ότι οι τιμές πώλησης των συγκεκριμένων προϊόντων στο Συνεργατικό Παντοπωλείο Προσωπικού Φυλακών είναι υψηλότερες κατά 20%. Για όλα τα υπόλοιπα η απόκλιση φτάνει μέχρι και το 60%. Ειδικότερα και σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, μεταξύ άλλων:
* το αναψυκτικό 330 ml πωλείται προς 70 σεντ, ενώ η λιανική τιμή εμπορίου είναι 54 σεντ (+ 29,63%),
* ο έτοιμος καφές mr brown πωλείται προς ένα ευρώ, ενώ η λιανική τιμή είναι 72 σεντ (+ 38,89%),
* τα ξυριστικά Gillette (συσκευασία πέντε τεμαχίων με διπλή λεπίδα) προς δυο ευρώ, ενώ η λιανική τιμή είναι 1,35 ευρώ (+ 48,15%),
* η οδοντόκρεμα Golgate 50 ml πωλείται προς 1,11 ευρώ, ενώ η λιανική τιμή είναι 1,25 ευρώ (- 12,61%),
* ο στιγμιαίος καφές Nescafe Classis 100 γρ. πωλείται προς 3,15 ευρώ, ενώ η λιανική τιμή είναι 2,28 ευρώ (+ 38,15%),
* πακέτο τσιγάρων 22 τεμαχίων πωλείται προς 4,10 ευρώ, ενώ η λιανική τιμή είναι 3,75 ευρώ (+ 9,33%).

Θα έπρεπε να 'ταν καλύτερες οι τιμές
Σημειώνεται ότι, σε αντίθεση με τις υπόλοιπες υπεραγορές του ελεύθερου εμπορίου, το Παντοπωλείο των Κεντρικών Φυλακών δεν επιβαρύνεται με λειτουργικά έξοδα, όπως μισθοδοσία υπαλλήλων, κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος, τηλεφωνικά τέλη, καθαριότητα, κ.ά., γεγονός το οποίο, σύμφωνα με την Έκθεση, «θα επέτρεπε την κερδοφόρο λειτουργία του με την υιοθέτηση χαμηλότερου συντελεστή κέρδους, ώστε να μπορούν να προσφέρονται τα προϊόντα στους κρατούμενους, που δεν έχουν εναλλακτικό τρόπο εξασφάλισής τους, σε χαμηλότερες τιμές».

Συναφώς, αναφέρεται ότι, «όλοι οι προμηθευτές του Συνεργατικού Παντοπωλείου, σε αντίθεση με τη συνήθη πρακτική του ελεύθερου εμπορίου, εξοφλούνται τοις μετρητοίς κατά την παράδοση των εμπορευμάτων, οπόταν δεν επιβαρύνονται με οποιοδήποτε επιπρόσθετο κόστος κεφαλαίου και επιπλέον ελαχιστοποιείται ο κίνδυνος επισφάλειας. Επιπρόσθετα, με βάση τον ετήσιο κύκλο εργασιών (συνολικές πωλήσεις) που πραγματοποιεί το εν λόγω Παντοπωλείο, διαφαίνεται ότι οι ποσότητες των εμπορευμάτων που προμηθεύεται θα δικαιολογούσαν την εξασφάλιση καλύτερων τιμών αγοράς», επισημαίνεται περαιτέρω.

Εκμετάλλευση και στις τηλεκάρτες
Πέραν των πιο πάνω, η Ελεγκτική Υπηρεσία εντοπίζει και εκμετάλλευση των κρατουμένων από την πώληση τηλεκαρτών. «Από τον έλεγχο των τιμολογίων, που αφορούν στην προμήθεια τηλεκαρτών, διαφάνηκε ότι ο παροχέας υπηρεσιών τηλεπικοινωνίας προβαίνει σε έκπτωση ύψους 10% στο συνολικό ποσό του εκάστοτε τιμολογίου. Δεδομένης της απαγόρευσης χρήσης κινητών συσκευών τηλεφωνίας, η προμήθεια τηλεκαρτών αποτελεί τον μόνο τρόπο επικοινωνίας των κρατουμένων με οικεία τους πρόσωπα και θα αναμέναμε τη μετακύλιση της εν λόγω έκπτωσης επ’ ωφελεία των κρατουμένων, αντί της μεταφοράς της στα κέρδη του Παντοπωλείου», αναφέρεται χαρακτηριστικά.

Οι εισηγήσεις
Στη βάση των πιο πάνω, αλλά και άλλων διαπιστώσεων, η Ελεγκτική Υπηρεσία στην Έκθεσή της εισηγείται τα εξής: «Εισηγούμαστε όπως τύχει επαναξιολόγησης ο υφιστάμενος τρόπος λειτουργίας του Παντοπωλείου, ώστε αυτός να συνάδει με την αποστολή του, που θα έπρεπε, κατά την άποψή μας, να είναι η ευημερία των κρατουμένων, με την προμήθεια σε αυτούς ειδών σε λογικές τιμές. Παράλληλα, θεωρούμε ότι θα πρέπει να τερματιστεί η "ανεπίτρεπτη" κατάσταση (όπως την είχε χαρακτηρίσει το Υπουργείο Οικονομικών από το 1990), που σχετίζεται με την απασχόληση δεσμοφυλάκων στη λειτουργία του Παντοπωλείου και στη διατήρηση ενός απαράδεκτου "προνομίου", αυτοί να εξασφαλίζουν κέρδη και άλλα ωφελήματα ενεργώντας ως επιχειρηματίες. Είναι άποψή μας ότι θα πρέπει να εξετάσετε σοβαρά το ενδεχόμενο το Παντοπωλείο να διατεθεί σε ιδιώτη κατόπιν ανοικτού διαγωνισμού με τις καντίνες σε Δημόσιες Υπηρεσίες», σημειώνει η Ελεγκτική Υπηρεσία.

Ενήμερη η Διεύθυνση των Φυλακών
Σημειώνεται πως για την κατάσταση είναι ενήμερη και η Αναπληρώτρια Διευθύντρια των Φυλακών, η οποία φέρεται να έδωσε οδηγίες για υποβολή σε αυτή διαφόρων πληροφοριών από την Επιτροπή του Παντοπωλείου αλλά και για αξιολόγηση της κατάστασης και λήψη συγκεκριμένων μέτρων. Σημειώνεται πως η Έκθεση επιδόθηκε χθες στην Αν. Δ/ντρια των ΚΦ, ενώ κοινοποιήθηκε στον Πρόεδρο της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ελέγχου, στη βουλευτή του ΑΚΕΛ, Ειρήνη Χαραλαμπίδου, στον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Δικαιοσύνης, στον Γ.Δ. του Υπουργείου Οικονομικών και στη Γενική Λογίστρια της Δημοκρατίας.

Δικαιωμένη η Ειρήνη
ΓΙΑ πλήρη επιβεβαίωση των καταγγελιών της σε σχέση με το Συνεργατικό Παντοπωλείο των Κεντρικών Φυλακών κάνει λόγο σε ανακοίνωσή της η βουλευτής του ΑΚΕΛ, Ειρήνη Χαραλαμπίδου, η οποία ανέδειξε και το θέμα: «Μετά από στοιχειοθετημένη καταγγελία μας στον Γενικό Ελεγκτή και εκτεταμένη διερεύνηση από την Υπηρεσία του ενημερωθήκαμε σήμερα (σ.σ. χθες) ως προς το αποτέλεσμα. Εστιάζουμε στα βασικά συμπεράσματα: Το συγκεκριμένο παντοπωλείο αποτελεί τη μοναδική επιλογή των κρατουμένων για προμήθεια προϊόντων. Σύμφωνα με την έκθεση, οι τελικές τιμές πώλησης των προϊόντων καθορίζονται από τον εκάστοτε δεσμοφύλακα που εκτελεί καθήκοντα πωλητή.

Οι τιμές δεν ελέγχονται και, δεδομένου του μονοπωλίου, το αποτέλεσμα είναι η αισχροκέρδεια σε βάρος των κρατουμένων. Τα έξοδα συντήρησης του παντοπωλείου καλύπτονται πλήρως από το δημόσιο γεγονός που αυξάνει σημαντικά τα κέρδη των διαχειριστών, οι οποίοι ενώ είναι δημόσιοι υπάλληλοι και πληρώνονται από το κράτος είχαν και επιπρόσθετο κέρδος από την όλη διαχείριση του παντοπωλείου. Αναμφίβολα πρόκειται για στρεβλή κατάσταση, στην οποία θα πρέπει να δοθούν λύσεις άμεσα. Η οικονομική κατάσταση της πλειονότητας των κρατουμένων προσεγγίζει τα όρια της φτώχιας. Ο υφιστάμενος τρόπος λειτουργίας του παντοπωλείου θα πρέπει να στοχεύει στην ευημερία των κρατουμένων με την προμήθεια σε αυτούς προϊόντων σε λογικές τιμές», καταλήγει η κ. Χαραλαμπίδου.