Ο απολογισμός της χρονιάς που πέρασε συνοδεύεται πάντα με νέους στόχους προς επίτευξη για τη νέα χρονιά
Συμβολίζει την ανθρώπινη προσδοκία για αλλαγή σε ό,τι δεν μας αρέσει, για μια νέα αρχή, είτε πρόκειται για τον τρόπο ζωής μας είτε για τον τρόπο συμπεριφοράς μας είτε ακόμη και για τον τρόπο που αισθανόμαστε

Μικροί και μεγάλοι, κάθε χρόνο τέτοια εποχή, επιδίδονται σε έναν απολογισμό της χρονιάς που φεύγει, και παίρνουν αποφάσεις για τη χρονιά που μόλις έχει μπει. Το απαιτεί εξάλλου κάθε «πρώτη». Είναι το πλήρωμα του χρόνου, όπου ο καθένας ξεχωριστά παίρνει τις δικές του αποφάσεις για την επόμενη χρονιά. Υποσχόμαστε στον εαυτό μας να κάνουμε δίαιτα, να υιοθετήσουμε έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής, να διαβάσουμε περισσότερα βιβλία, να σταματήσουμε το κάπνισμα, να γίνουμε χορτοφάγοι. Ωστόσο, με την πάροδο των μηνών μερικοί συνειδητοποιούν ότι αυτές οι προσωπικές εξαγγελίες δύσκολα υλοποιούνται.

Γιατί δίνουμε υποσχέσεις
Κάθε αρχή του χρόνου αποτελεί πάντα την ιδανική στιγμή για στοχοθεσία. Οι πλειοψηφία των ανθρώπων δεσμεύονται προς τον εαυτό τους, με διαφόρων ειδών υποσχέσεις, ο καθένας βέβαια στον τομέα που τον απασχολεί περισσότερο. Προσωπική ανέλιξη, εξωτερική εμφάνιση, επαγγελματική αποκατάσταση. Γιατί όμως εμπεριέχεται στην ανθρώπινη φύση η ανάγκη αυτή; Ο λόγος είναι απλός, και δεν είναι άλλος από το γεγονός ότι κάθε αρχή εμπεριέχει μια ευκαιρία για κάτι καλύτερο και κάτι διαφορετικό. Συμβολίζει την ανθρώπινη προσδοκία για αλλαγή σε ό,τι δεν μας αρέσει για μια νέα αρχή, είτε πρόκειται για τον τρόπο ζωής μας είτε για τον τρόπο συμπεριφοράς μας είτε ακόμη και για τον τρόπο που αισθανόμαστε. Εναποθέτουμε την ελπίδα μας, να γίνει πραγματικότητα οτιδήποτε ονειρευτήκαμε.

Νόμος VS υπόσχεση
Σε μια προσπάθεια κατανόησης περαιτέρω της κατάστασης, οι ψυχολόγοι παρομοιάζουν την τήρηση των δεσμεύσεων, που αναλαμβάνουμε αυτοβούλως την Πρωτοχρονιά, με την τήρηση του νόμου. «Στην περίπτωση του νόμου, η τήρησή του έρχεται εξαιτίας του φόβου των κυρώσεων. Στην περίπτωση των στόχων της Πρωτοχρονιάς, πρόκειται για αποφάσεις που παίρνει το άτομο οικειοθελώς. Κι ενώ οι νόμοι επιβάλλονται εξωγενώς, οι στόχοι της Πρωτοχρονιάς ξεκινούν από μια προσωπική ανάγκη για αποφυγή ή επιδίωξη μιας συμπεριφοράς, σταθμίζοντας ελεύθερα τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα», εξηγούν οι ειδικοί.

Στο σημείο αυτό εντοπίζεται και η δυσκολία της υλοποίησής τους. Η μη τήρηση των αυτοδεσμεύσεων μπορεί να μην επιφέρει καμία απτή συνέπεια στην καθημερινή μας ζωή, ωστόσο συνεπάγεται ηθικού τύπου αμφιταλαντεύσεις, ντροπή, ενοχές, απογοήτευση. Αντίστροφα, για τον ίδιο λόγο η επιτυχία στην τήρησή τους προσφέρει ικανοποίηση, μεγαλύτερη ακόμη και από την ικανοποίηση που δίνει η τήρηση των νόμων.

Σε τελική ανάλυση, όλα έχουν να κάνουν με το πόσο πολύ θέλουμε κάτι αλλά και πόσο έτοιμοι είμαστε να πληρώσουμε το τίμημα των επιλογών μας, π.χ. κόβοντας το κάπνισμα ή ξεκινώντας δίαιτα. Το σημαντικότερο απ' όλα είναι η εσωτερική κατάσταση του ατόμου που παίρνει μια τέτοια απόφαση. Πόσο μεγάλη είναι η επιθυμία μας να σταματήσουμε κάποιες απολαύσεις; Κάποιος που δεν είναι πρόθυμος να πληρώσει κανένα τίμημα είναι πολύ πιθανό να παραβεί τις προσωπικές του δεσμεύσεις.

Πραγματοποιώντας υποσχέσεις
Υπάρχουν πολλοί σημαντικοί παράγοντες, οι οποίοι επηρεάζουν το αν θα τηρήσουμε ή όχι τους στόχους που θέσαμε για τη νέα χρονιά. Ο σημαντικότερος ίσως παράγοντας είναι η δέσμευσή μας στον στόχο, όπως επίσης και η επιμονή στην προσπάθεια και η αποδοχή ότι θα κοπιάσουμε μέχρι να εξασφαλίσουμε αυτό που θέλουμε, όπως επίσης και το να θέσουμε ρεαλιστικούς στόχους. Σε κάθε άλλη περίπτωση δεν θα πετύχουμε, με αποτέλεσμα να χρεωθούμε την αποτυχία.

Ένας ακόμη σημαντικός παράγοντας έχει να κάνει με το κατά πόσο οι συνθήκες της ζωής μας ευνοούν ή όχι αυτές τις αλλαγές. Μπορεί δηλαδή να θέλουμε να χάσουμε κιλά, αλλά οι παρούσες συνθήκες να μην το ευνοούν, λόγω διαφόρων παραγόντων. Σε κάθε περίπτωση, επιζητούμε μιαν αλλαγή, προσαρμόζοντάς τη στα δεδομένα της ζωής μας. Γιατί το μόνο σίγουρο είναι ότι όπου υπάρχει η θέληση υπάρχει και ο τρόπος, όταν και εφόσον λάβουμε υπ' όψιν ψυχικά αποθέματα και επαναπροσδιορίσουμε τις προτεραιότητές μας. Ο τελευταίος και ίσως ο σημαντικότερος παράγοντας έχει να κάνει με το τι θα χάσω και το τι θα κερδίσω μακροπρόθεσμα από μίαν αλλαγή. Κάθε αλλαγή έχει συνέπειες και ακόμα εάν αυτές φαίνονται αυτονόητα θετικές, μπορεί για κάποιους λόγους να είναι ανεπιθύμητες.

Συνοψίζοντας...
Εν ολίγοις, αν και φαίνεται περίπλοκο, το να πετύχουμε τους στόχους μας δεν φαντάζει και τόσο απίθανο. Φτάνει να κάνουμε τα απαραίτητα και σωστά βήματα που θα μας οδηγήσουν στη σωστή κατεύθυνση, χωρίς να εγκαταλείψουμε τις δεσμεύσεις μας προς τον εαυτό μας, μόλις ο Ιανουάριος στρίψει τη γωνία.

Πρώτα και πάνω απ’ όλα χρειάζεται αποδοχή του κόπου και της δουλειάς που απαιτείται έως ότου φτάσουμε στον στόχο μας. Χρειάζεται υπομονή και επιμονή, καθώς πολλές φορές τα αποτελέσματα μπορεί να μην είναι άμεσα. Μα πάνω απ’ όλα χρειάζεται όραμα, εσωτερικό κίνητρο και επιβράβευση του εαυτού μας για κάθε προσπάθεια που κάνει για να φτάσει πιο κοντά στην επιτυχία. Και φυσικά κάτι που δεν θα μπορούσε να λείπει από τη λίστα, είναι μια ερώτηση προς τον εαυτό μας, η οποία απαιτεί όμως την πιο ειλικρινή απάντηση. Είμαι έτοιμος για αλλαγή;