Η ΤΟΥΡΚΙΑ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΕΤΑΙ ΤΟΥΣ ΤΟΥΡΚΟΜΑΝΟΥΣ ΣΤΗ ΣΥΡΙΑ ΟΠΩΣ ΕΠΡΑΞΕ ΜΕ ΤΟΥΣ Τ/Κ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

Ήδη από το 1959 άρχισε τη μυστική αποστολή οπλισμού προς τους Τουρκοκύπριους η ΤΜΤ, με όπλα να έρχονται στην Κύπρο από τη Μερσίνα και το Αναμούρ μέσω πλοιαρίων

«Σε καθαρά εθελοντική βάση οι Ελληνοκύπριοι μετέβαιναν στο εξωτερικό και αγόραζαν οπλισμό για να στελεχώσουν τις ομάδες τους», δήλωσε ο καθηγητής Άγγελος Χρυσοστόμου

«Οι μέθοδοι που μετέρχεται η Τουρκία στη Συρία ομοιάζουν εντυπωσιακά με αυτές που χρησιμοποίησε στην Κύπρο τόσο κατά τη διάρκεια του αγώνα της ΕΟΚΑ, όσο και κατά τα πρώτα χρόνια μετά την ανεξαρτησία της Κυπριακής Δημοκρατίας», δήλωσε ο Υπ. Διδάκτορας Λάμπρος Καούλλας

Συμπληρώνονται αύριο 52 χρόνια από τον ματωμένο εκείνο Δεκέμβρη του 1963 που πυροδότησε την έναρξη της ένοπλης Τουρκανταρσίας και την κατάρρευση ουσιαστικά των συμφωνιών της Ζυρίχης-Λονδίνου του 1959. Η ιστορική έρευνα για τις αιματηρές δικοινοτικές ταραχές που ακολούθησαν το 1963-64 υπήρξε, και εξακολουθεί σε μεγάλο βαθμό να παραμένει, περιορισμένη. Όλα τα προηγούμενα χρόνια, από ελληνικής πλευράς, καλλιεργήθηκε ένα είδος αυτοενοχοποίησης για ό,τι έγινε, ενώ από τουρκικής πλευράς αντίστοιχα παρατηρήθηκε μια ακραία πολιτική εκμετάλλευση των γεγονότων, συχνά διαστρεβλωμένη, ούτως ώστε να δικαιολογηθεί διεθνώς η μετέπειτα Τουρκική Εισβολή του 1974.

Ακόμη και ο ξένος παράγοντας προσπάθησε να σβήσει από την ιστορική μνήμη του κυπριακού λαού τα όσα διαδραματίστηκαν την περίοδο αυτή, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την Παρατήρηση 29 στη σελίδα 41 του Σχεδίου Ανάν, όπου σημείωνε τα εξής: «Τα γεγονότα της περιόδου μεταξύ 1963 και 1974 δεν συνέβησαν». Στο παρόν άρθρο, μέσα από το ερευνητικό μικροσκόπιο του Άγγελου Χρυσοστόμου, διδάκτορα του Πανεπιστημίου Κύπρου, ο οποίος μίλησε στη «Σημερινή», θα γίνει μια προσπάθεια να κατανοήσουμε τον τρόπο με τον οποίο εξοπλίστηκαν αφενός οι Έλληνες Κύπριοι, κι αφετέρου οι Τούρκοι Κύπριοι του νησιού. Στη συνέχεια θα γίνει μια αναφορά σε μια ελάχιστα φωτισμένη πτυχή της περιόδου αυτής, που έχει να κάνει με τον τρόπο λειτουργίας του Τριμερούς Στρατηγείου.

Ο παράνομος εξοπλισμών των Τούρκων

Σύμφωνα λοιπόν με τον κ. Άγγελο Χρυσοστόμου, η Τ.Μ.Τ. εξοπλιζόταν από την Τουρκία, με όπλα τα οποία έρχονταν στην Κύπρο από τη Μερσίνα και το Αναμούρ, συσκευασμένα σε πλαστικό, με μυστικές αποστολές πλοιαρίων και θάβονταν στο έδαφος. Για τις αποστολές οπλισμού είχε συσταθεί ειδική ομάδα στη Σχολή Κομάντος στο Egrintir, με βοήθεια τόσο του Υπουργού Άμυνας Edhem Menderes, όσο και του Υφυπουργού του στρατηγού Salih Joskun. Σύμφωνα με τον καθηγητή, η μυστική αποστολή οπλισμού ήταν υπόθεση πολύ λεπτή και προγραμματιζόταν μέχρι την τελευταία λεπτομέρεια. «Οι αξιωματικοί της Τ.Μ.Τ. έφθαναν στο νησί και φρόντιζαν τόσο για τη μεταφορά οπλισμού όσο και για την εκπαίδευση στελεχών.

Τα στελέχη της Τ.Μ.Τ. το 1959 ανέρχονταν στους 1.067 άνδρες. Ο παράνομος εξοπλισμός της καταγράφεται από τον διοικητή του Γραφείου Ειδικού Πολέμου (1967-1974), στρατηγό Kemal Yamak, στο βιβλίο του «Golgede kalan izler ve Golgeler en gizler», Αύγουστος 2009. Ακόμη το βιβλίο του Μάνου Ηλιάδη, «Το Απόρρητο Ημερολόγιο της Κ.Υ.Π. για την Κύπρο», που δημοσιεύει 80 μυστικές εκθέσεις από τις 13 Ιουνίου του 1959 έως τις 28 Νοεμβρίου του 1960 της ελληνικής Κ.Υ.Π. (Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών) είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτικό για τους μετα-Ζυριχικούς εξοπλισμούς της τουρκοκυπριακής κοινότητας», δήλωσε.

Η προβοκάτσια του Deniz

Τρανή απόδειξη του εξοπλισμού των Τουρκοκυπρίων, συνέχισε ο καθηγητής, ήταν η αυτοβύθιση του πλοιαρίου Deniz, στις 18 Οκτωβρίου του 1959, που μετέφερε όπλα, «ολόκληρο οπλοστάσιο», από την Τουρκία για λογαριασμό των Τουρκοκυπρίων. Όπως σημειώνει ο κ. Χρυσοστόμου, τον Απρίλιο του 1960 η εκτίμηση του ειδικού κλάδου αστυνομίας των βρετανικών αρχών, Special Branch, ήταν ότι η Τ.Μ.Τ. κατείχε 1.940 παράνομα όπλα και η Ε.Ο.Κ.Α. 354, ενώ στις 3 Αυγούστου του 1962 η εβδομαδιαία έκθεση των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών κατέγραφε εκπαιδεύσεις Τουρκοκυπρίων νότια του χωριού Πέτρα του Διγενή και εκπαιδεύσεις στα όπλα μελών της Τ.Μ.Τ. στο χωριό Πλατάνι.

«Στις 3 Μαΐου του 1963, ο ύπατος αρμοστής Sir Arthur Clark ενημέρωσε την Υπουργό Δικαιοσύνης Στ. Σουλιώτη ότι στις αποθήκες της ΤΟΥΡ.ΔΥ.Κ., πέραν των αναγκών της δύναμης, υπήρχαν πλεονάσματα οπλισμού και εφοδίων. Κατά τις εκτιμήσεις της ελληνικής στρατιωτικής ηγεσίας η δύναμη των Τουρκοκυπρίων το 1963 ανερχόταν σε 7.000 «ενόπλους, με πολύ καλήν εκπαίδευσιν και με εφοδιασμόν (οπλισμό, Πυρ/κά, Μέσα Επικοινωνιών κτλ)», ενώ οι βρετανικές μυστικές υπηρεσίες, σε άκρως απόρρητη έκθεσή τους στις 20 Δεκεμβρίου του 1963, μία μόλις μέρα πριν την «κρίση των Χριστουγέννων του 1963», υπολόγιζαν τη δύναμη της Τ.Μ.Τ. στη Λευκωσία σε 1.300 άνδρες.

Ο «μυστικός» στρατός

Από πλευράς των Ελλήνων της Κύπρου, η μεγαλύτερη οργάνωση μετά το 1960 υπήρξε η Εθνική Οργάνωση Κύπρου (Ε.Ο.Κ.), που έμεινε γνωστή ιστορικά ως «Οργάνωση Ακρίτας». Πρωταγωνιστικό ρόλο στη δημιουργία της είχαν ο τότε Υπουργός Εσωτερικών Πολύκαρπος Γιωρκάτζης, ο Τάσσος Παπαδόπουλος, Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, ο βουλευτής του Πατριωτικού Μετώπου Νίκος Κόσης και άλλοι. «Μπορεί να χαρακτηριστεί ως ένας μυστικός στρατός, δημιουργήθηκε το 1961 και η ελληνοκυπριακή ηγεσία γνώριζε την ύπαρξή της», δήλωσε ο καθηγητής, σημειώνοντας πως στο τέλος του 1963 αριθμούσε κοντά στα 10.000 στελέχη.

Τρόποι εξοπλισμού

Όπως εξήγησε, αρκετός οπλισμός της Ε.Ο.Κ.Α. που δεν παραδόθηκε στις βρετανικές Αρχές χρησιμοποιήθηκε για να εξοπλίσει τους άνδρες της Ε.Ο.Κ, ενώ παράλληλα ερχόταν και οπλισμός από αποστολές Κυπρίων στο εξωτερικό και συγκεκριμένα από Ελλάδα και Λίβανο. «Σε καθαρά εθελοντική βάση οι Ελληνοκύπριοι μετέβαιναν στο εξωτερικό και αγόραζαν οπλισμό για να στελεχώσουν τις ομάδες τους. Πολλοί Ελληνοκύπριοι «εισήγαγαν» οπλισμό από το εξωτερικό, προσπαθώντας να ξεγελάσουν τις κρατικές Αρχές καμουφλάροντάς τον. Κυρίως αυτό γινόταν για εισαγωγή πιστολιών, τα οποία κρύβονταν είτε σε παιδικά παιχνίδια είτε ακόμα και σε διάφορα εμπορεύματα. Εκτός αυτού θα πρέπει να αναφερθεί ότι υπήρχε και εξοπλισμός που κατασκευαζόταν στην Κύπρο, όπως αυτόματα όπλα», είπε.

Η εμπειρία της ΕΟΚΑ

Όσον αφορά τον τρόπο κατασκευής όπλων, ο κ. Χρυσοστόμου επεσήμανε πως η εμπειρία κατασκευής όπλων επί εποχής Ε.Ο.Κ.Α. έπαιξε τον ρόλο της. «Εκπαιδευτικός οπλισμός δινόταν και από την ΕΛ.ΔΥ.Κ., ωστόσο πρέπει να τονιστεί ότι με την έναρξη των συγκρούσεων η ΕΛ.ΔΥ.Κ. παρέμεινε παντελώς αμέτοχη και δεν βοήθησε στρατιωτικά τους Ελληνοκύπριους. Λίγες μέρες μετά τις συγκρούσεις του 1963, οπλισμός αφίχθη στο λιμάνι της Λεμεσού από την Αίγυπτο», είπε, σημειώνοντας πως ο περισσότερος οπλισμός δόθηκε στη Λευκωσία, όπου ήταν το επίκεντρο των συγκρούσεων.

Το Τριμελές Στρατηγείο

Ερωτηθείς από τη «Σημερινή» αναφορικά με τον ρόλο του Τριμερούς Στρατηγείου, ο Δρ Χρυσοστόμου εξήγησε πως η δημιουργία του βασίστηκε ουσιαστικά στη Συνθήκη Συμμαχίας του Φεβρουαρίου του 1959 και ήταν αποτέλεσμα του συμβιβασμού των ελληνοτουρκικών διαπραγματεύσεων που άρχισαν τον Δεκέμβριο του 1958. Ωστόσο, όπως επεσήμανε, η ιδέα του Ελληνοτουρκοκυπριακού Στρατηγείου ήταν τουρκική. «Η Άγκυρα στο διαπραγματευτικό πεδίο απαιτούσε κυρίαρχη τουρκική βάση, κάτι που δεν ήταν αποδεκτό από την Αθήνα. Η υποχώρηση εκ μέρους της Άγκυρας έγινε όταν ως αντάλλαγμα πήρε τη δημιουργία χωριστών δήμων στο υπό δημιουργία κράτος της Κύπρου», είπε.

Σύσταση και διοίκηση

Στο Τριμερές Στρατηγείο, συνέχισε, υπάγονταν η ΕΛ.ΔΥ.Κ. η ΤΟΥΡ.ΔΥ.Κ. και ο Κυπριακός Στρατός και αποστολή του ήταν «να εξασφαλίση την εδαφικήν ακεραιότηταν και ανεξαρτησίαν της Κύπρου» αλλά και να εκπαιδεύσει (άρθρο 5) τον υπό δημιουργία Κυπριακό Στρατό με στελέχωση (60% Ε/Κ - 40% Τ/Κ). Σύμφωνα με το άρθρο επτά της Συνθήκης Συμμαχίας, το Τριμερές Στρατηγείο θα εδιοικείτο από αρχηγό, υπαρχηγό και επιτελάρχη. Η διάρκεια της θητείας τους θα ήταν μονοετής και εκ περιτροπής, ανάμεσα σε «Cypriots» (Κύπριους), Έλληνες και Τούρκους αξιωματικούς.

Στις 15 Αυγούστου του 1960 υπογράφηκε Πρακτικό (Minutes), σύμφωνα με το οποίο αρχηγός του Τριμερούς Στρατηγείου για τον πρώτο χρόνο θα ήταν «Cypriot», (Κύπριος), υπαρχηγός Τούρκος και επιτελάρχης Έλληνας. Πρώτος αρχηγός το Τριμερούς Στρατηγείου ήταν ο αρχηγός του Κυπριακού Στρατού υποστράτηγος Μ. Παντελίδης.

Μετά το 1963

Όπως προκύπτει από την ιστορική έρευνα, με τα γεγονότα του 1963 το Τριμερές Στρατηγείο έπαυσε τη λειτουργία του και οι αξιωματικοί που το στελέχωσαν (Έλληνες και Τούρκοι) το εγκατέλειψαν πηγαίνοντας στις μονάδες της ΕΛ.ΔΥ.Κ. και της ΤΟΥΡ.ΔΥ.Κ. «Θα πρέπει να αναφερθεί ότι στο Τριμερές Στρατηγείο έγιναν μάχες μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων ανδρών του Κυπριακού Στρατού, ενώ δεν παρατηρείται ανάμειξη στις μάχες Ελλήνων ή Τούρκων αξιωματικών», κατέληξε.

Τουρκεμένοι σε ρόλο Τουρκοκυπρίων

Μιλώντας στη «Σημερινή», ο Υπ. Διδάκτωρ Εγκληματολογίας στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, με ειδίκευση σε θέματα παραστρατιωτικών σχηματισμών, Λάμπρος Γ. Καούλλας τόνισε ότι οι μέθοδοι που μετέρχεται η Τουρκία στη Συρία ομοιάζουν εντυπωσιακά με αυτές που χρησιμοποίησε στην Κύπρο τόσο κατά τη διάρκεια του αγώνα της ΕΟΚΑ, όσο και κατά τα πρώτα χρόνια μετά την ανεξαρτησία της Κυπριακής Δημοκρατίας. «Αυτές οι πρακτικές ''πολέμου δι' αντιπροσώπου'' ("proxy warfare") για επεκτατική αποσταθεροποίηση προλείαναν το έδαφος για τα γεγονότα του 1963-64 και είχαν ως αποτέλεσμα τον άδικο θάνατο Ελλήνων και Τούρκων.

Διαπιστώνονται τρεις τουλάχιστον ομοιότητες. Η πολιτική χρήση της προβοκάτσιας και των λεγομένων ''επιχειρήσεων ψευδούς σημαίας'' (“false-flag operations”), η προκαταβολική αυτο-θυματοποίηση για εξουδετέρωση κριτικής κατά τη διάρκεια των πιο πάνω αποσταθεροποιητών επιχειρήσεων και τέλος η άρνηση των ίδιων των γεγονότων και η φίμωση των φωνών που αναδεικνύουν το πρόβλημα με λεκτική και φυσική βία, συχνά και με δολοφονίες», εξήγησε.

Σκανδαλιστικές ομοιότητες

Δίνοντας μερικά παραδείγματα για να καταδειχθούν οι ομοιότητες, ο κ. Καούλλας σημείωσε πως από συνομιλίες που έχουν διαρρεύσει στο διαδίκτυο, ο Ahmet Davutoðlu,, ως ΥΠΕΞ, μαζί με τον αρχηγό των μυστικών υπηρεσιών σχεδίαζαν να ανατινάξουν το συμβολικό για τους Τουρκομάνους μνημείο του Süleyman
‘ah στη Συρία για να δικαιολογήσουν εισβολή της Τουρκίας. «Στην Κύπρο το 1962, όπως παραδέχθηκε το 2010 Τούρκος στρατηγός του Γραφείου Ειδικού Πολέμου, η ΤΜΤ ανατίναξε τα συμβολικά τεμένη Bayraktar και ?meriye, επιρρίπτοντας την ευθύνη στους Κύπριους Έλληνες», είπε, προσθέτοντας: «Τα άλλα παραδείγματα έχουν να κάνουν με τον τρόπο αποσταθεροποίησης.

Η Τουρκία, σύμφωνα τόσο με δυτικές όσο και με ρωσικές και ιρανικές πηγές, εξόπλιζε μυστικά, πολλές φορές με φορτηγά διεθνών ανθρωπιστικών οργανισμών, τόσο την ISIS όσο και τους Τουρκομάνους και υποβοηθούσε εθελοντές στο να ενταχθούν. Αυτά γίνονταν πριν τις καταγγελίες για δήθεν «επικείμενη σφαγή» των Τουρκομάνων. Στην Κύπρο, το πλοιάριο Ντενίζ πιάστηκε να μεταφέρει όπλα και πυρομαχικά από το 1959, πολύ πριν τις καταγγελίες στα διεθνή φόρα το 1964 πως η κυπριακή κυβέρνηση ετοίμαζε «γενοκτονία» τους. Το τρίτο έχει να κάνει με τη φίμωση της τουρκικής αντιπολίτευσης και όσων διαφωνούν με τις εν λόγω πρακτικές.

Εδώ υπάρχει μια μακάβρια ομοιότητα. Οι Τούρκοι δημοσιογράφοι Can Dündar και Erdem Gül της «Cumhuriyet» συνελήφθησαν ως «προδότες» και «πράκτορες» για την αποκάλυψη των σχέσεων Τουρκίας, ISIS και Τουρκομάνων. Το 1962 στην Κύπρο, οι Κύπριοι Τούρκοι δημοσιογράφοι Ayhan Hikmet και Ahmet Muzaffer Gürkan θα αποκάλυπταν στην τουρκοκυπριακή «Cumhuriyet» τα ονόματα των υπευθύνων για την προβοκάτσια στα τζαμιά. Ο Denkta’ τους κατηγόρησε ως «προδότες» και «πράκτορες» του Υπ. Εσωτερικών Πολ. Γιωρκάτζη. Αυτοί δεν συνελήφθησαν διότι μέλη της ΤΜΤ εισέβαλαν στις οικείες τους νύχτα και τους δολοφόνησαν».