Νέες μελέτες συσχετίζουν τη χρήση του με την εμφάνιση ψυχολογικών ασθενειών
Η χρήση που κάνει κάποιος στο Facebook, έχει και τον ανάλογο αντίκτυπο στον εαυτό του

Αν και κατέχει επάξια τον τίτλο του πιο «κοινωνικού μέσου» της εποχής του, έρευνες το συνδέουν με έναν εκπληκτικό και κάπως απροσδόκητα μεγάλο αριθμό ασθενειών, που έχουν να κάνουν με τη διατάραξη της ψυχικής υγείας και την αποξένωση. Σαφώς ο λόγος γίνεται για το Facebook, το γνωστό και πολυαγαπημένο χόμπι αρκετών από εμάς, στο οποίο επενδύουμε αρκετό χρόνο και φαιά ουσία σε καθημερινή βάση!

Ελλοχεύουν κίνδυνοι
Νέες επιστημονικές μελέτες αποκαλύπτουν ότι σοβαρές ψυχικές παθήσεις, μεταξύ αυτών η κατάθλιψη, η χαμηλή αυτοεκτίμηση και η παθολογική ζήλια, συνδέονται με το Facebook. Μάλιστα το δημοφιλές κοινωνικό δίκτυο φαίνεται να δημιουργεί από μόνο του ένα ψυχοκοινωνικό φαινόμενο, το οποίο οι ειδικοί ονόμασαν φαινόμενο της «κοινωνικής σύγκρισης» και έχει ήδη εδραιωθεί ανάμεσα στους χρήστες του.

Μιλώντας στη «Σ» κοινωνιολόγος, εξήγησε τι σημαίνει ο όρος της «κοινωνικής σύγκρισης» και πώς αυτή δύναται να λειτουργεί καταστρεπτικά για τον καθένα από μας, που έχει υποπέσει εις το άνωθεν ατόπημα. «Ακόμα και αν δεν το έχουμε παραδεχθεί ή δεν το έχουμε συνειδητοποιήσει, οι πλείστοι εξ ημών ενδομύχως έχουμε γίνει φορείς του φαινομένου. Η αρνητική πτυχή της έννοιας της "κοινωνικής σύγκρισης" έγκειται στο γεγονός ότι οδηγούμε ασυνείδητα τον εαυτό μας στη διαδικασία να συγκρίνει τις δικές μας βαρετές στιγμές, σε ορισμένες ακραίες περιπτώσεις και τη ζωή μας ολόκληρη, με αυτήν των ψηφιακών μας φίλων, με τις υπέροχες διακοπές τους και με την χωρίς -καμιά- ατέλεια ζωή τους, όπως την παρουσιάζουν οι ίδιοι μέσα από φωτογραφίες που αναρτούν στα διαδικτυακά προφίλ τους. Αυτομάτως αυτή η διαδικασία προκαλεί αισθήματα κατωτερότητας και οδηγεί απροσδόκητα σε αυτό που οι ειδικοί αποκαλούν "κοινωνική σύγκριση"», επεσήμανε ο κοινωνιολόγος.

Τα ευρήματα της μελέτης
Βάσει των ευρημάτων της πιο πρόσφατης μελέτης, που διενεργήθηκε από το Πανεπιστήμιο του Χιούστον, άνθρωποι διαφόρων ηλικιών ερωτήθηκαν για τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούν το Facebook, και αν παρουσιάζουν την τάση, έστω και αυθόρμητα, να επισκέπτονται συχνά-πυκνά τους λογαριασμούς των φίλων τους, και να ελέγχουν τις φωτογραφίες ή τα δεδομένα τα οποία καταχωρούν κάνοντας κοινωνικές συγκρίσεις, ενώ ακολούθως οι απαντήσεις που δόθηκαν, συσχετίστηκαν με τη συχνότητα με την οποία οι εν λόγω χρήστες παρουσίαζαν καταθλιπτικά συμπτώματα. Αυτό που προέκυψε από τον συσχετισμό, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, και μεταφέρει κακά μαντάτα για τους απανταχού «Facebookers».

Τα αποτελέσματα
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, η χρήση που κάνει κάποιος στο Facebook, έχει και τον ανάλογο αντίκτυπο. Επομένως, όσοι εκ των ατόμων που ερευνήθηκαν, απλώς σερφάρουν στο κοινωνικό δίκτυο με μοναδικό κίνητρο να μείνουν σε επαφή με τους φίλους τους, δεν εμφάνισαν κανένα δείγμα κακής ψυχολογίας ούτε και καταθλιπτικής συμπεριφοράς. Όσοι όμως χρησιμοποιούσαν το Facebook για να κατασκοπεύουν τις αναρτήσεις, τις φωτογραφίες αλλά και τα βίντεο που δημοσίευαν οι φίλοι τους, εμφάνισαν έντονα σημάδια κατάθλιψης.

Αισθήματα ζήλιας
Εν ολίγοις, μια φωτογραφία που παρουσίαζε ακριβές διακοπές, την αγορά ενός νέου σπιτιού ή ενός γρήγορου αυτοκινήτου, ωραία ακριβά ρούχα και κοσμήματα, και γενικά οποιαδήποτε ανάρτηση υπεδείκνυε ευμάρεια και καλή ζωή, ήταν αρκετή για να πυροδοτήσει έντονα έως και αρρωστημένα αισθήματα ζήλιας σε χρήστες που κατέληγαν εμμονικοί. Απέδειξε μάλιστα ότι συνέβαινε και το αντίθετο, που επίσης δεν είναι αποδεκτό, αλλά ούτε και φυσιολογικό. Δηλαδή, όπως κάποιος θα ένιωθε άσχημα βλέποντας έναν πιο δημοφιλή ή πιο όμορφο φίλο του, με τον ίδιο τρόπο, βλέποντας κάποιον που βρισκόταν σε πιο μειονεκτική θέση από τον ίδιο, αυτό θα λειτουργούσε ευεργετικά, προκαλώντας συναισθήματα ανωτερότητας.

«Πρέπει να γνωρίζουν»
Στο πόρισμα της έρευνας του αμερικανικού πανεπιστημίου, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Computers in Human Behavior», μία εκ των καθηγητριών που έλαβαν μέρος στην έρευνα αναφέρει χαρακτηριστικά: «Η χρήση του Facebook μπορεί να έχει θετικό αντίκτυπο για πολλούς ανθρώπους, αλλά αν χρησιμοποιηθεί ως ένας τρόπος αυτοεπιβεβαίωσης και αντιπαραβολής των επιτευγμάτων μας έναντι άλλων χρηστών, η επίδρασή του στην ψυχολογία μας θα είναι αρνητική. Είναι σημαντικό για τους χρήστες του Facebook να είναι ενήμεροι για τους κινδύνους αυτούς, έτσι ώστε να αποφεύγουν αυτό το είδος της συμπεριφοράς όταν χρησιμοποιούν το κοινωνικό δίκτυο».

Instagram Vs Facebook
Μέχρι στιγμής, αν και δεν υπάρχει οποιαδήποτε ακαδημαϊκή μελέτη που να συσχετίζει τις επιπτώσεις του «αδελφού» και αμέσως επόμενου πιο δημοφιλούς κοινωνικού δικτύου, του Instagram, με την κατάθλιψη, εντούτοις με μια πρόχειρη σύγκριση μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι τα τρία βασικά πράγματα που προσφέρει το Facebook, και ενδέχεται να προκαλέσουν πολύωρο κόλλημα μπροστά από μία οθόνη, τα παρέχει σε ακόμη μεγαλύτερο βαθμό το Instagram, το οποίο εν πρώτοις δεν φαίνεται να ελλοχεύει κινδύνους. Θεωρητικά όμως κάτι τέτοιο δύναται να υφίσταται μιας και τα τρία πιο εθιστικά στοιχεία του Faceboook αποτελούν βασικά εργαλεία και του Instagram, μεταξύ αυτών η άσκοπη περιφορά γύρω από φωτογραφίες των άλλων, το επιπόλαιο «Liking», και η μετάδοση των δικών μας, πολλές φορές, αναληθών φωτογραφικών στιγμών, στο διαδικτυακό μας παρεάκι.

Επομένως, αν δεν θέλουμε να βρεθούμε προ εκπλήξεως και δέσμιοι δυσάρεστων καταστάσεων, καλό είναι να αναθεωρήσουμε, για το πού πραγματικά οδηγεί η ενασχόλησή μας με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.