ΤΟ ΜΕΤΡΟ ΔΟΚΙΜΑΣΤΗΚΕ ΚΑΙ ΠΕΤΥΧΕ, ΛΕΕΙ Ο ΠΡΩΗΝ ΑΡΧΗΓΟΣ Χ. ΚΟΥΛΕΝΤΗΣ

«Όταν γνωρίζει ο οδηγός ότι αν εντοπιστεί να οδηγά μεθυσμένος θα περάσει το υπόλοιπο της νύκτας στο κελί, τότε θα είναι πιο πειθαρχημένος», τόνισε ο Α. Παπάς

Οι αριθμοί είναι αμείλικτοι. Μέχρι στιγμής 49 συνάνθρωποί μας έχασαν τη ζωή τους στην άσφαλτο, με τον πιο άδικο τρόπο. Και δυστυχώς, ο αριθμός αυτός αναμένεται ν’ αυξηθεί, αν υπολογίσει κανείς τις εορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς

Σε ό,τι αφορά την Κύπρο, σύμφωνα με τον Πρόεδρο του Οργανισμού REACTION Μάριο Σταύρου, το κόστος υπολογίζεται πέραν του μισού δισεκατομμυρίου, ενώ από το 1960 το κόστος των θανατηφόρων τροχαίων δυστυχημάτων στην Κύπρο ανήλθε στα επτά δις ευρώ

Σύμφωνα με τις μελέτες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, ένας νεκρός σε τροχαία σύγκρουση έχει κοινωνικοοικονομικό κόστος σε κάθε χώρα 1,2 εκατομμύριο ευρώ και ένας σοβαρά τραυματίας οκτακόσιες χιλιάδες (800.000) ευρώ

Η πρόκληση θανάτου σε τροχαίο δυστύχημα, όταν κύρια αιτία, η οποία μπορεί να αποδειχθεί στο δικαστήριο, είναι είτε η χρήση ναρκωτικών, είτε η χρήση αλκοόλ, είτε η υπερβολή ταχύτητα, θα καταστεί ιδιώνυμο αδίκημα, που θα τιμωρείται με ποινή φυλάκισης μέχρι και δέκα χρόνια

Πόσες, άραγε, ακόμη αδικοχαμένες ζωές θα πρέπει να θρηνήσουμε στους δρόμους μέχρι να βάλουμε μυαλό και να λάβουμε αυστηρότερα μέτρα για την πρόληψη των θανατηφόρων δυστυχημάτων; Το ερώτημα αυτό προβάλλει καίριο και επίκαιρο όσο ποτέ άλλοτε, μετά τα απανωτά και συνεχιζόμενα θανατηφόρα δυστυχήματα το τελευταίο διάστημα. Οι αριθμοί είναι αμείλικτοι. Μέχρι στιγμής 49 συνάνθρωποί μας έχασαν τη ζωή τους στην άσφαλτο, με τον πιο άδικο τρόπο.

Και δυστυχώς, ο αριθμός αυτός αναμένεται ν’ αυξηθεί, αν υπολογίσει κανείς τις εορτές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς που ακολουθούν οσονούπω. Από τα στατιστικά στοιχεία της Αστυνομίας, συμπεραίνεται ότι οι συχνότερες αιτίες τροχαίων θανατηφόρων δυστυχημάτων είναι η μη χρήση ζώνης ασφαλείας και η μη χρήση προστατευτικού κράνους, ενώ στους υψηλού κινδύνου παράγοντες πρόκλησης δυστυχημάτων κατατάσσεται τόσο η υπερβολική ταχύτητα, όσο και η αλόγιστη χρήση αλκοόλ.

Ημέρες θανάτου…

Σε μια από τις ενδιαφέρουσες παρεμβάσεις του στην «Πρώτη Εκπομπή» με τον Λάζαρο Μαύρο, ο Ανδρέας Παπάς, που διετέλεσε επικεφαλής της Τροχαίας Αρχηγείου της Αστυνομίας, τόνισε μεταξύ άλλων τη σημασία και την αναγκαιότητα της επαναφοράς του αυτόφωρου αδικήματος για όσους εντοπίζονται να οδηγούν υπό την επήρεια αλκοόλης. «Θα πρέπει να επανέλθει το θέμα του αυτόφωρου αδικήματος, διότι αυτό έχει άμεσο κόστος στον παρανομούντα», υπογράμμισε.

Και εξήγησε: «Όταν γνωρίζει ο οδηγός ότι αν ρισκάρει να καταναλώσει αλκοόλ και πάρει το τιμόνι και εντοπιστεί να οδηγά μεθυσμένος θα περάσει το υπόλοιπο της νύκτας στο κελί, τότε θα είναι πιο πειθαρχημένος». Σε ό,τι αφορά τους νέους μας, ο κ. Παπάς σημείωσε πως οι εθνοφρουροί μας και γενικότερα οι νέοι σκοτώνονται την Παρασκευή και το Σάββατο, που είναι ανοικτά τα νυκτερινά κέντρα μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες. «Υπάρχει νομοθεσία που να ρυθμίζει τη λειτουργία των κέντρων, όμως δεν εφαρμόζεται», είπε.

Επίσης, σύμφωνα με τον Ανδρέα Παπά, η αντίληψη του κάθε πολίτη είναι πως όταν παρανομήσει και ιδωθεί από κάποιον, και γνωρίζει ότι θα έχει σημαντικό και υψηλό κόστος, τότε γίνεται αυτόματα πειθαρχημένος οδηγός. Διερωτήθηκε, δε, γιατί όταν περνάμε από τις βρετανικές βάσεις είμαστε πιο προσεκτικοί ως οδηγοί. Διότι, υποστήριξε, έχουμε στο μυαλό μας το υψηλό κόστος και τις συνέπειες που θα αντιμετωπίσουμε σε περίπτωση σύλληψής μας. Σε σχέση με την πρόταση της Επιτροπής Νομικών της Βουλής, όσον αφορά την πρόκληση θανάτου σε τροχαίο δυστύχημα, ο Ανδρέας Παπάς ανέφερε ότι κάθε προσπάθεια της Πολιτείας να ενημερώσει τους πολίτες πως για τέτοια σοβαρά αδικήματα προνοούνται πολυετείς ποινές φυλάκισης είναι πολύ σημαντική.

Θα υποστεί τις συνέπειες

Σε δική του παρέμβαση, ο Χαράλαμπος Κουλέντης, που διετέλεσε αρχηγός της Αστυνομίας τα έτη 2006-2007, και ήταν ο άνθρωπος που καθιέρωσε το μέτρο του αυτόφωρου αδικήματος για τους μεθυσμένους οδηγούς, τόνισε πως «μελετώντας τις στατιστικές φάνηκε και συνεχίζει να φαίνεται ότι το πρόβλημα της οδήγησης οχημάτων υπό την επήρεια αλκοόλης οδηγεί σε πολλά θανατηφόρα δυστυχήματα. Είναι ένα φαινόμενο το οποίο συνεχώς αυξάνεται, υπήρχε και υπάρχει»

. «Η Αστυνομία», πρόσθεσε, «όσα μέτρα και να πάρει, που να σημειωθεί ότι εργάζεται ακούραστα και μεθοδικά, διαχρονικά, για να μειώσει το φαινόμενο, δυστυχώς από μόνη της δεν μπορεί να φέρει τα αναμενόμενα αποτελέσματα». «Η Πολιτεία», εξήγησε, «μπορεί να έδωσε αρκετά κλειδιά στην Αστυνομία ή εργασία για να επιτελέσει το καθήκον της, αλλά από μόνη της δεν μπορεί να λύσει το πρόβλημα». Και επισήμανε: «Εισήξαμε τότε το μέτρο της σύλληψης, κράτησης και άμεσης προσαγωγής στα δικαστήρια των προσώπων που συλλαμβάνονταν να οδηγούν υπό την επήρεια αλκοόλης, για να δώσουμε το μήνυμα ότι δεν θα υπάρχει πλέον ατιμωρησία. Και για να αντιληφθεί ο καθένας ότι αν θα ρισκάρει να καταναλώσει αλκοόλ και να οδηγήσει θα υποστεί τις συνέπειες. Και μια σοβαρή συνέπεια ήταν η κράτησή του και η άμεση ποινική του δίωξη».

Τότε μειώθηκαν τα θανατηφόρα…

Ο Χαράλαμπος Κουλέντης υπογράμμισε πως δυστυχώς υπήρξαν κάποια προβλήματα, εκφράστηκαν διαφορετικές απόψεις για τη νομιμότητα αυτής της πράξης, η Αστυνομία δυστυχώς υπαναχώρησε και αυτό το μέτρο δεν μπορούσε να συνεχιστεί. Και τόνισε: «Το μέτρο δοκιμάστηκε και πέτυχε. Μειώθηκαν τα θανατηφόρα για πρώτη φορά το 2006 με 2007 σε τέτοιο βαθμό, που πέρασαν πολλά χρόνια να έχουμε αυτούς τους καλούς αριθμούς.

Δυστυχώς, όμως, κάποιοι είχαν πει ότι θα πρέπει να γίνουν νομοθετικές ρυθμίσεις για να μπορέσει να συνεχιστεί το μέτρο, ενώ κάποιοι άλλοι είχαν εκφράσει την άποψη ότι δικαιολογημένα και νομότυπα ενεργούσε η Αστυνομία και δεν χρειάζονταν νομοθετικές ρυθμίσεις. Δυστυχώς, το θέμα έμεινε μέχρι εκεί». Σύμφωνα με τον κ. Κουλέντη, το νομοθετικό σώμα θα μπορούσε να εξετάσει το θέμα κι αν χρειαζόταν νομοθετική ρύθμιση έπρεπε να γίνει και να δώσουν κι αυτό το νομοθετικό εργαλείο στην Αστυνομία, «ώστε να μπορέσουμε να σώσουμε κάποιες ανθρώπινες ζωές».

Μειώθηκε ο αριθμός των αστυνομικών

Σε ό,τι αφορά στη μείωση του αριθμού των αστυνομικών, ο πρώην αρχηγός της Αστυνομίας τόνισε πως η αριθμητική δύναμη του Σώματος έχει μειωθεί ουσιαστικά, εξαιτίας του παγώματος στις προσλήψεις αστυνομικών. «Έχουν αφυπηρετήσει πέραν των 500 με 600 ατόμων, που δεν έχουν αντικατασταθεί», είπε χαρακτηριστικά. Και πρόσθεσε: «Η Αστυνομία κάνει ό,τι είναι δυνατόν και αυτοί που έχουν την ευθύνη για τη ρύθμιση της τροχαίας και τη μείωση των δυστυχημάτων εργάζονται με προγράμματα και τους βλέπουμε στους δρόμους συχνά.

Μακάρι να υπήρχε η ιδανική αριθμητική δύναμη στην Αστυνομία. Όμως, από την άλλη, δεν μπορούμε να πούμε ότι η Αστυνομία αδρανεί, τουναντίον εργάζεται ακούραστα περί του θέματος. Επίσης, σ’ ένα μεγάλο βαθμό πλέον τα δικαστήρια θα πρέπει να διαδραματίσουν τον δικό τους ρόλο με την επιβολή αποτρεπτικών και αυστηρών ποινών. Μόνο μ’ αυτόν τον τρόπο θα μπορέσουμε να εμπεδώσουμε τη συνείδηση ότι δεν πρέπει να καταναλώσουμε αλκοόλ όταν θα οδηγήσουμε.

Το κόστος των δυστυχημάτων

Στο μεταξύ, μελέτες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας υπολογίζουν το κοινωνικοοικονομικό κόστος των τροχαίων ατυχημάτων και δυστυχημάτων. Σε ό,τι αφορά την Κύπρο, σύμφωνα με τον Πρόεδρο του Οργανισμού REACTION Μάριο Σταύρου, το κόστος υπολογίζεται πέραν του μισού δισεκατομμυρίου, ενώ από το 1960 το κόστος των θανατηφόρων τροχαίων ατυχημάτων στην Κύπρο ανήλθε στα επτά δις ευρώ. Σύμφωνα με τις μελέτες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, ένας νεκρός σε τροχαία σύγκρουση έχει κοινωνικοοικονομικό κόστος σε κάθε χώρα 1,2 εκατομμύριο ευρώ και ένας σοβαρά τραυματίας οκτακόσιες χιλιάδες (800.000) ευρώ.

Φυλάκιση μέχρι δέκα χρόνια

Να σημειωθεί ότι η πρόκληση θανάτου σε τροχαίο δυστύχημα, όταν κύρια αιτία, η οποία μπορεί να αποδειχθεί στο δικαστήριο, είναι είτε η χρήση ναρκωτικών, είτε η χρήση αλκοόλ, είτε η υπερβολή ταχύτητα, θα καταστεί ιδιώνυμο αδίκημα, που θα τιμωρείται με ποινή φυλάκισης μέχρι και δέκα χρόνια. Το θέμα συζητήθηκε στην Επιτροπή Νομικών, παρουσία του Υπουργού Δικαιοσύνης Ιωνά Νικολάου, ο οποίος υιοθέτησε την πρόταση νόμου της Επιτροπής, υπενθυμίζοντας ότι ανάλογη πρόταση κατέθεσε και ο ίδιος όταν ήταν βουλευτής. Ο Υπουργός εξήγησε ότι δεν επιβάλλεται ποσοστό στη χρήση αλκοόλ ή ναρκωτικών, σημειώνοντας ότι αυτό που συζητείται είναι να καθοριστεί κατά τρόπο ικανοποιητικό, που να μπορεί να αποδειχθεί στο δικαστήριο ότι η ταχύτητα ή τα ναρκωτικά ή το αλκοόλ έχουν προκαλέσει τον θάνατο σε τροχαίο δυστύχημα.

Σε σχέση με το νομοσχέδιο για το νάρκοτεστ, ο Ιωνάς Νικολάου είπε ότι οι διαδικασίες για ανάλυση του αίματος θα ήταν χρονοβόρες και ως εκ τούτου καθιερώνεται η μέθοδος του σάλιου, καθώς θεωρείται ευκολότερη μέθοδος. Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Νομικών Σωτήρης Σαμψών ανακοίνωσε ότι το νομοσχέδιο για το νάρκοτεστ θα οδηγηθεί στην Ολομέλεια στις 3 του προσεχούς Δεκεμβρίου. Σε σχέση με τις νέες πρόνοιες στον ποινικό κώδικα για δημιουργία ιδιώνυμου αδικήματος, που να ποινικοποιεί την πρόκληση θανάτου σε δυστύχημα με υπαίτια συμπεριφορά εκείνου που την προκαλεί, ο κ. Σαμψών είπε ότι είχε διαπιστωθεί κενό στη νομοθεσία και για τον λόγο αυτόν έπρεπε να δημιουργηθεί ξεχωριστό, ιδιώνυμο άρθρο.